6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayıncılık Sayfa 260

Merhaba sevgili öğrencim, bugün seninle Fen Bilimleri dersinin en keyifli konularından biri olan elektrik devrelerini inceleyeceğiz. Önündeki sayfada “Deneyerek Öğrenelim” etkinliği var. Bu etkinlikte, elektriği taşıyan tellerin kalınlığının (yani bilimsel adıyla kesit alanının), ampulün ne kadar parlak yanacağını etkileyip etkilemediğini araştırıyoruz.

Hadi gel, bu deneyi yapmışız gibi düşünelim ve sonuçları birlikte analiz edip soruları cevaplayalım.

Önce Deneyin Mantığını Kavrayalım:

Elektrik akımını bir su borusundan geçen suya benzetebilirsin. İletken tel ne kadar kalınsa (kesit alanı büyükse), elektrik akımı o kadar rahat geçer. Yani direnç azalır. Tel ne kadar inceyse, elektrik akımı o kadar zorlanır. Yani direnç artar.

Unutma: Direnç azaldıkça ampul daha parlak yanar!

Tabloyu Dolduralım (Tahmin ve Gözlem):

Tabloda bizden “İnce”, “Kalın” ve “Çok Kalın” telleri kullandığımızda ampulün parlaklığının nasıl olacağını yazmamız istenmiş. İşte olması gereken bilimsel sonuçlar:

• İnce Tel: Yol dar olduğu için elektrik zor geçer (Direnç büyüktür). Ampul Sönük yanar.
• Kalın Tel: Yol biraz genişledi, elektrik daha rahat geçer. Ampul Parlak yanar.
• Çok Kalın Tel: Yol otoban gibi geniştir, elektrik çok rahat akar (Direnç çok küçüktür). Ampul Çok Parlak yanar.

Sonuç Çıkaralım Bölümü – Soru 1

Soru Metni: Gözlemleriniz sonucunda bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığı ile iletken telin kesit alanı arasında nasıl bir ilişki vardır?

Adım Adım Çözüm:

Burada deneyde ne gördüğümüzü cümlelere dökeceğiz. İnce telde ışık azdı, kalın telde ışık çoktu. Demek ki tel kalınlaştıkça parlaklık artıyor.

Adım 1: İletken telin kesit alanı (kalınlığı) arttıkça, telin elektriğe karşı gösterdiği direnç azalır.

Adım 2: Direnç azaldığı için devreden geçen akım miktarı artar.

Adım 3: Akım arttığı için de ampul daha parlak yanar.

Sonuç: İletken telin kesit alanı (kalınlığı) arttıkça ampulün parlaklığı artar. Yani aralarında doğru orantı vardır.

Sonuç Çıkaralım Bölümü – Soru 2

Soru Metni: Kurduğumuz elektrik devresinde bağımlı değişken, bağımsız değişken ve sabit tutulan değişken olarak kullandığımız değişkenler nelerdir?

Adım Adım Çözüm:

Bilimsel deneylerde değişkenleri bulmak çok önemlidir. Sana basit bir taktik vereyim:

• Bağımsız Değişken: Deneyi yapan kişi olarak bizim değiştirdiğimiz şeydir. (Biz neyi değiştirdik? Tellerin kalınlığını.)
• Bağımlı Değişken: Bizim yaptığımız değişikliğe göre kendiliğinden değişen sonuçtur. (Tel değişince ne değişti? Işığın parlaklığı.)
• Sabit Tutulan (Kontrol) Değişken: Deney boyunca hiç dokunmadığımız, aynı kalan şeylerdir. (Piller, kablo boyu, ampul aynı kaldı.)

Sonuç:

• Bağımsız Değişken: İletken telin kesit alanı (Telin kalınlığı).
• Bağımlı Değişken: Ampulün parlaklığı (veya iletkenin direnci).
• Sabit Tutulan Değişkenler: İletken telin cinsi (bakır olması), iletken telin uzunluğu (5 cm), pil sayısı ve ampul.

Dersimiz bitti! Umarım elektrik konusundaki bu ilişkiyi ve değişkenleri kavramışsındır. Başarılar dilerim!