Merhaba sevgili öğrencim, seninle bu Fen Bilimleri sorularını birlikte inceleyelim. Konularımız vücudumuzdaki sistemler ve ergenlik dönemi. Hazırsan arkana yaslan, başlıyoruz!
2. Aşağıda iç salgı bezlerinden biriyle ilgili bilgiler verilmiştir.
- Yalnızca dişilerde bulunur.
- Ergenlik döneminde dişiye özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar.
Bu iç salgı bezi ve salgıladığı hormon aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Testis-testosteron
B) Yumurtalık-östrojen
C) Pankreas-insülin
D) Tiroit-tiroksin
Çözüm:
Bu soruda bize verilen ipuçlarını dedektif gibi takip edelim.
Adım 1: İlk bilgiye bakalım: “Yalnızca dişilerde bulunur.” Bu bilgi bize hemen cinsiyetle ilgili bir salgı bezi aramamızı söylüyor. Pankreas ve Tiroit hem erkeklerde hem de dişilerde bulunur, bu yüzden C ve D şıklarını hemen eliyoruz.
Adım 2: Elimizde Testis ve Yumurtalık kaldı. Testis erkeklerde, Yumurtalık ise dişilerde bulunur. Soru bizden “dişiye özgü” olanı istiyor.
Adım 3: İkinci bilgi de bunu doğruluyor; “dişiye özgü özelliklerin ortaya çıkması”. Yumurtalıklar, östrojen hormonu salgılayarak sesin incelmesi, vücut hatlarının değişmesi gibi dişiye özgü değişimleri sağlar.
Sonuç: Aradığımız ikili Yumurtalık ve Östrojen hormonudur.
Doğru Cevap: B
3. Aşağıdaki şemada sinirsel iletimin gerçekleşme basamakları verilirken bir hata yapılmıştır.
1. Uyarı → 2. Uyartı mesajı → 3. Tepki → 4. Cevap
Bu hatanın giderilmesi için hangi aşamaların yeri değiştirilmelidir?
A) 1 ve 2
B) 1 ve 3
C) 2 ve 4
D) 3 ve 4
Çözüm:
Vücudumuzun dışarıdan gelen bir etkiye nasıl karşılık verdiğini düşünelim. Mesela eline iğne battığında ne olur?
Adım 1: Önce iğne batar, bu bir Uyarıdır (1. adım doğru).
Adım 2: Bu uyarı sinirlerinle beyne veya omuriliğe taşınır, buna Uyartı mesajı denir (2. adım doğru).
Adım 3: Şimdi dikkat! Mesaj merkeze ulaştığında, beyin veya omurilik önce ne yapacağına karar verir. Yani bir Cevap oluşturur. “Elini çek!” emri bir cevaptır.
Adım 4: Bu cevap ilgili organa (kasa) gider ve organ harekete geçer. İşte bu harekete Tepki denir. Yani önce emrin (cevabın) gelmesi, sonra hareketin (tepkinin) yapılması gerekir.
Sonuç: Şemada “Tepki” ve “Cevap” yer değiştirmelidir. Önce Cevap oluşur, sonra Tepki verilir.
Doğru Cevap: D
4. Ergenlik dönemine giren bir birey, vücudunda gözlemlediği değişikliklerden birini yukarıdaki gibi ifade etmektedir.
(Görselde bir erkek çocuğu “Sesim kalınlaşmaya başladı.” diyor.)
Bu birey, ergenlik döneminde geçirdiği bedensel değişikliklerle ilgili olarak;
I. Geçen yıla göre daha uzun boyluyum.
II. Yüzümde sivilceler çıkmaya başladı.
III. Kol ve bacaklarımdaki kas kütlesi arttı.
ifadelerinden hangilerini söyleyebilir?
A) Yalnız II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Resimdeki arkadaşımız ergenlik dönemindeki bir erkek çocuğu. Sesinin kalınlaşması bunun en belirgin işaretlerinden biri. Peki, ergenlikte başka neler olur?
Adım 1:I. Madde: Ergenlik dönemi hızlı bir büyüme dönemidir. Hem kızlarda hem erkeklerde boy uzaması görülür. Yani “daha uzun boyluyum” diyebilir.
Adım 2:II. Madde: Bu dönemde yağ bezleri daha fazla çalışır ve bu da ciltte yağlanmaya ve sivilce oluşumuna neden olur. Bu da çok normal ve beklenen bir durumdur.
Adım 3:III. Madde: Erkeklerde ergenlik döneminde kas ve kemik gelişimi hızlanır, vücut daha yapılı hale gelir. Kas kütlesinin artması da doğru bir ifadedir.
Sonuç: Bu öğrenci üç durumu da yaşayabilir.
Doğru Cevap: D
5. Yandaki modelde gözümüzü oluşturan temel yapılar harflerle gösterilmiştir.
Bu yapıların adları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
(Tabloda K, L ve M harflerinin karşılıkları soruluyor)
Çözüm:
Gözümüz dıştan içe doğru üç temel tabakadan oluşur. Görseldeki modeli dıştan içe doğru inceleyelim.
Adım 1:K Harfi: Ok işareti gözün en dışındaki beyaz kısmı ve korumayı sağlayan tabakayı gösteriyor. Gözün en dışındaki bu koruyucu tabakaya Sert Tabaka diyoruz.
Adım 2:L Harfi: Ok işareti sert tabakanın hemen altındaki, damarların yoğun olduğu kırmızımsı orta tabakayı gösteriyor. Beslenmeyi sağlayan bu tabakaya Damar Tabaka diyoruz.
Adım 3:M Harfi: Ok işareti gözün en iç kısmını, görüntünün oluştuğu ve sinirlerin bulunduğu bölgeyi gösteriyor. Buna da Ağ Tabaka (Retina) diyoruz.
Sıralama:
- K: Sert Tabaka
- L: Damar Tabaka
- M: Ağ Tabaka
Bu sıralama A seçeneğinde mevcut.
Doğru Cevap: A