Merhaba sevgili öğrencim! Seninle birlikte bu fen bilimleri sorularını adım adım inceleyelim. Fen bilimleri aslında doğanın dilini anlamaktır, hadi gel bu dili birlikte çözelim.
3. Soru: Aşağıda bir maddenin katı, sıvı ve gaz hâlleri arasındaki hâl değişimi şeması verilmiştir. Oklarla gösterilen hâl değişimlerinin hangilerinde maddeyi oluşturan tanecikler arasındaki boşluk artar?
Bu soruda maddenin tanecik yapısını hatırlamamız gerekiyor. Hadi birlikte düşünelim:
- Maddenin en düzenli ve taneciklerin birbirine en yakın olduğu hâl Katı hâlidir.
- Taneciklerin biraz daha serbestleştiği hâl Sıvı hâlidir.
- Taneciklerin birbirinden en uzak ve bağımsız olduğu hâl ise Gaz hâlidir.
Bizden tanecikler arasındaki boşluğun arttığı durumları istiyor. Yani madde daha serbest, daha düzensiz bir hâle geçmeli. Bu da genellikle ısı alarak gerçekleşir.
Adım 1: Şemadaki okları inceleyelim.
- 2 numaralı ok: Katıdan Sıvıya geçiş (Erime). Tanecikler birbirinden uzaklaşır. (Boşluk artar)
- 3 numaralı ok: Sıvıdan Gaza geçiş (Buharlaşma). Tanecikler birbirinden çok daha fazla uzaklaşır. (Boşluk artar)
- 1 numaralı ok: Katıdan Gaza doğrudan geçiş (Süblimleşme). Tanecikler en sıkışık halden en serbest hale geçer. (Boşluk artar)
Adım 2: Diğer oklar (4, 5 ve 6) tam tersi yöndedir, yani madde soğuyarak büzüşür ve tanecikler birbirine yaklaşır.
Sonuç olarak; 1, 2 ve 3 numaralı değişimlerde tanecikler arasındaki mesafe artar.
Doğru Cevap: A) 1, 2 ve 3
4. Soru: Birbiri içerisinde çözünmeyen üç sıvının aynı kap içerisindeki görünümü yandaki gibidir. Sıvıların kap içerisinde yandaki görselde verilen konumları almasının sebebi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Görsele baktığımızda bardakta üç farklı renkli sıvının birbirine karışmadan üst üste durduğunu görüyoruz. Bu klasik bir “Yoğunluk Kulesi” deneyidir.
Adım 1: Birbiri içinde çözünmeyen sıvılar bir kaba konulduğunda, aralarında bir yarış başlar: “Kim daha yoğun?”
Adım 2: Kural şudur: Yoğunluğu en büyük olan sıvı en dibe batar. Yoğunluğu en küçük olan sıvı ise en üstte yüzer. Yoğunluğu arada olan ise orta katta yer alır.
Bu durum sıvıların kütlesiyle veya hacmiyle tek başına ilgili değildir, maddenin ayırt edici bir özelliği olan yoğunluk (özkütle) farkından kaynaklanır.
Doğru Cevap: B) Yoğunluklarının farklı olması
5. Soru: Aşağıdaki tabloda numaralandırılmış maddeler, ısı iletkeni ve ısı yalıtkanı olarak sınıflandırılmıştır. Buna göre tablonun kaçıncı satırında hata yapılmıştır?
Isıyı iyi ileten maddelere “ısı iletkeni”, ısıyı iyi iletmeyen maddelere ise “ısı yalıtkanı” diyoruz. Tabloyu satır satır kontrol edelim.
Adım 1: 1. Satırı inceleyelim.
- Isı İletkeni: Metal kaşık (Doğru, metaller ısıyı iyi iletir).
- Isı Yalıtkanı: Cam yünü (Doğru, yalıtım malzemesidir).
Adım 2: 2. Satırı inceleyelim.
- Isı İletkeni: Alüminyum folyo (Doğru, bir metaldir ve iletkendir).
- Isı Yalıtkanı: Strafor köpük (Doğru, harika bir yalıtım malzemesidir).
Adım 3: 3. Satırı inceleyelim.
- Isı İletkeni: Demir küre (Doğru, demir ısıyı iyi iletir).
- Isı Yalıtkanı: Taş yünü (Doğru, binalarda yalıtım için kullanılır).
Adım 4: 4. Satırı inceleyelim.
- Isı İletkeni: Katran (Katran genellikle yalıtım amaçlı kullanılır ama buradaki asıl hataya bakalım).
- Isı Yalıtkanı: Bakır tel. İşte burası çok yanlış! Bakır, ısıyı ve elektriği en iyi ileten metallerden biridir. Asla bir yalıtkan değildir. Tencerelerin tabanında veya elektrik kablolarında kullanılmasının sebebi iyi bir iletken olmasıdır.
Bu yüzden 4. satırda, bakır telin yalıtkanlar kısmına yazılması büyük bir hatadır.
Doğru Cevap: D) 4.
6. Soru: Isı yalıtımı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Isı yalıtımı, evimizi kışın sıcak, yazın serin tutmak için yaptığımız harika bir uygulamadır. Şıkları tek tek değerlendirelim.
Adım 1: Şıkları analiz edelim.
- A) Kaynakların verimli kullanılmasını sağlar: Doğru. Daha az yakıt harcarız.
- B) Binalarda ısıtma ve soğutma amacıyla kullanılan kaynak kullanımını azaltır: Doğru. Kombiyi veya klimayı daha az çalıştırırız.
- C) Aile ekonomisi açısından önemlidir: Doğru. Faturalarımız düşer, cebimiz rahatlar.
- D) İyi bir ısı yalıtım malzemesi kolayca tutuşmalıdır:YANLIŞ! Tam tersine, binaların güvenliği için yalıtım malzemelerinin ateşe dayanıklı olması, zor tutuşması gerekir. Kolay tutuşan bir malzeme yangın riskini artırır ve tehlikelidir.
Bizden yanlış olanı istediği için D şıkkını seçiyoruz.
Doğru Cevap: D) İyi bir ısı yalıtım malzemesi kolayca tutuşmalıdır.