6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayıncılık Sayfa 87

Soru: Sıra Sizde

Aşağıdaki tabloda bir sandığa etki eden iki kuvvetin yönü, doğrultusu ve büyüklüğü verilmiştir. Bu kuvvetleri defterinize çizerek gösteriniz ve sandığa etki eden bileşke kuvveti bulunuz.

Çözüm:

Merhaba sevgili öğrencim! Fen Bilimleri dersinde kuvvet konusunu pekiştirmek için harika bir alıştırma. Gel, bu soruyu adım adım, sanki sınıfta tahtada çözüyormuşuz gibi inceleyelim. Burada bizden bir sandığa etki eden kuvvetlerin bileşkesini (net kuvveti) bulmamız isteniyor.

Adım 1: Tablodaki Verileri Analiz Edelim

Öncelikle bize verilen kuvvetleri tek tek inceleyelim:

• 1. Kuvvet: Yönü Doğu, Büyüklüğü 15 N
• 2. Kuvvet: Yönü Batı, Büyüklüğü 8 N

Adım 2: Kuvvetlerin Yönlerini Karşılaştıralım

Burada dikkat etmemiz gereken en önemli nokta şudur: Kuvvetler aynı yönlü mü yoksa zıt yönlü mü?

Biri doğuya, diğeri batıya baktığına göre bunlar zıt yönlü kuvvetlerdir. Hatırlarsan, zıt yönlü kuvvetlerde bileşke kuvveti bulmak için çıkarma işlemi yapıyorduk. Çünkü bu iki kuvvet birbirinin etkisini azaltmaya çalışıyor; adeta halat çekme oyunu oynuyorlar!

Adım 3: Bileşke Kuvvetin Büyüklüğünü Hesaplayalım

Zıt yönlü oldukları için büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkaracağız.

Bileşke Kuvvet = Büyük Kuvvet – Küçük Kuvvet

Bileşke Kuvvet = 15 N – 8 N

Bileşke Kuvvet = 7 N

Adım 4: Bileşke Kuvvetin Yönünü Belirleyelim

Peki, sandık hangi tarafa hareket eder? Tabii ki daha güçlü olan kuvvetin dediği olur! 1. Kuvvet (15 N) daha büyük olduğu için, bileşke kuvvetin yönü de Doğu yönünde olacaktır.

Sonuç:

Sandığa etki eden bileşke kuvvet;

• Büyüklüğü: 7 N
• Yönü: Doğu
• Doğrultusu: Doğu-Batı

şeklindedir.

Not: Defterine çizerken, doğuya doğru olan oku (15 N), batıya doğru olan okdan (8 N) daha uzun çizmeyi unutma. Çünkü kuvvetin büyüklüğü arttıkça çizdiğimiz okun boyu da uzar.