Merhaba sevgili öğrencim! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Bugün seninle birlikte bu çalışma sayfasındaki çevre, enerji kaynakları ve küresel ısınma ile ilgili soruları inceleyeceğiz. Bu konular dünyamızın geleceği için çok önemli, o yüzden dikkatle dinlemeni istiyorum. Hazırsan C bölümündeki doğru-yanlış etkinliği ile başlayalım.
C. Aşağıdaki ifadeler doğru ise “D”, yanlış ise “Y” kutucuğuna “✓” işareti koyunuz. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrularını defterinize yazınız.
1. Yenilenebilir enerji kaynakları, çevre kirliliğini fosil yakıtlardan daha fazla artırır.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Tam tersi olmalı sevgili öğrencim. Güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynakları temizdir. Çevreyi asıl kirletenler kömür ve petrol gibi fosil yakıtlardır.
2. Küresel ısınma okyanuslardaki suların donmasına neden olur.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Küresel “ısınma” adından da anlayacağın gibi sıcaklık artışıdır. Isınma olduğu için sular donmaz, aksine buzullar erir ve su seviyesi yükselir.
3. Asit yağmurları toprağın mineral oranını artırır.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Asit yağmurları toprağa zarar verir. Toprağın içindeki yararlı mineralleri çözer ve yok eder, yani mineral oranını azaltır ve toprağı verimsizleştirir.
4. Yenilenebilir enerji kaynaklarının oluşması milyonlarca yıl alır.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Milyonlarca yıl süren oluşum süreci fosil yakıtlar (kömür, petrol) içindir. Yenilenebilir kaynaklar (güneş, rüzgar) süreklidir ve kendini kısa sürede yeniler.
5. Fosil yakıtların yanmasıyla açığa çıkan gazlar, güneş ışığının bir kısmını soğurarak sera etkisinde artışa neden olur.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Evet, karbondioksit gibi gazlar atmosferde bir battaniye gibi ısıyı tutar ve dünyamızın ısınmasına (sera etkisine) yol açar.
6. Kömür ve petrol gibi fosil yakıtların miktarı sınırlıdır.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Bu kaynaklar tükenebilir kaynaklardır. Kullandıkça biterler ve yenilenmeleri milyonlarca yıl sürer.
7. Dünya’nın ortalama sıcaklığının artmasına küresel ısınma denir.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Sera gazlarının etkisiyle dünya genelindeki sıcaklık artışına tam olarak bu ismi veriyoruz.
8. Hava kirliliğinin insan sağlığı üzerinde öksürük, bronşit ve akciğer kanseri gibi olumsuz etkileri vardır.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Kirli havayı solumak maalesef solunum yollarımızı tahriş eder ve ciddi hastalıklara yol açabilir.
9. Asit yağmurları, içme suyu kaynaklarına karışabilir.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Yağan asitli yağmurlar nehirlere ve göllere dökülerek su kaynaklarımızı kirletebilir.
10. Fuel-oil ve gaz yağı, katı yakıtlara örnektir.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Fuel-oil ve gaz yağı petrolden elde edilen sıvı yakıtlardır. Katı yakıtlara örnek olarak kömürü verebiliriz.
11. Bilinçli doğal gaz kullanıcıları, cihazların yıllık bakımını kış mevsimi öncesinde yetkili servislere yaptırırlar.
Cevap:DOĞRU (D)
Açıklama: Hem güvenlik hem de tasarruf için kombi ve soba bakımlarını kış gelmeden yaptırmak çok önemlidir.
12. Doğal gaz, renkli ve kokulu bir gazdır.
Cevap:YANLIŞ (Y)
Açıklama: Doğal gaz aslında renksiz ve kokusuzdur. Ancak kaçak olduğunda anlayabilelim diye içine özel olarak çürük sarımsak kokusuna benzer bir koku katılır.
Ç. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Soba zehirlenmelerine karşı alınması gereken önlemler nelerdir?
Bu çok hayati bir konu. Adım adım neler yapmamız gerektiğini şöyle sıralayabiliriz:
Adım 1: Bacalar mutlaka temizlenmeli ve açık olmalıdır. Tıkanık baca dumanı geri teper.
Adım 2: Yatmadan önce sobaya kömür eklenmemelidir. Kömür tam yanmadığında zehirli karbonmonoksit gazı çıkarabilir.
Adım 3: Odanın sık sık havalandırılması gerekir. Taze hava girmesi önemlidir.
Adım 4: Standartlara uygun soba ve borular kullanılmalıdır. Borular bacaya fazla derine sokulmamalıdır.
Adım 5: Lodoslu (rüzgarlı) havalarda soba yakarken çok dikkatli olunmalı veya hiç yakılmamalıdır.
2. Fosil yakıtların ısınma amaçlı kullanımının insan ve çevre açısından olumsuz etkileri nelerdir?
Kömür ve petrol gibi yakıtları ısınmak için kullandığımızda şunlar olur:
Adım 1:Hava Kirliliği: Bacalardan çıkan duman havayı kirletir, nefes almamızı zorlaştırır.
Adım 2:Sağlık Sorunları: İnsanlarda astım, bronşit gibi solunum yolu hastalıklarına ve kansere neden olabilir.
Adım 3:Küresel Isınma: Açığa çıkan karbondioksit gazı dünyayı ısıtır ve iklimleri değiştirir.
Adım 4:Asit Yağmurları: Zararlı gazlar yağmurla birleşip asit olarak yağar; bu da ormanlara, tarihi eserlere ve arabalara zarar verir.
Çalışmalarında başarılar dilerim! Bu konuları iyi öğrenmen, gelecekte daha temiz bir dünyada yaşamanız için çok önemli.