Merhaba sevgili öğrencim. Paylaştığın ders kitabı sayfasını inceledim. Bu sayfa Fen Bilimleri dersimizin “Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı” ünitesiyle ilgili görünüyor. “Sıra Sizde” bölümündeki soruları senin için tek tek, sanki sınıfta tahtada çözüyormuşuz gibi açıklayacağım. Hazırsan başlayalım.
1. Verilen bilgiden yararlanarak BKİ’nizi hesaplayınız. Sonucu yorumlayınız.
Bu soruyu çözebilmen için öncelikle kendi boyunu ve kilonu bilmen gerekiyor. BKİ dediğimiz şey “Beden Kitle İndeksi”dir. Bunu hesaplamak için şu formülü kullanırız: Kilonu, boyunun (metre cinsinden) karesine bölersin.
Senin boyunu ve kilonu bilmediğim için, senin yaşıtın olan hayali bir arkadaşımız “Ali” üzerinden örnek bir hesaplama yapalım. Sen de aynı adımları kendi sayılarınla yapmalısın.
Adım 1: Verileri Belirle
- Ali’nin Kilosu: 45 kg
- Ali’nin Boyu: 1,50 m (1 metre 50 santim)
Adım 2: Boyun Karesini Al (Boy x Boy)
Önce boyunu kendisiyle çarpmamız lazım.
1,50
x 1,50
——-
2,25
Ali’nin boyunun karesi 2,25 çıktı.
Adım 3: Kiloyu Çıkan Sonuca Böl
Şimdi kiloyu (45), bulduğumuz sayıya (2,25) böleceğiz.
45 ÷ 2,25 = 20
Ali’nin Beden Kitle İndeksi (BKİ) 20 çıktı.
Adım 4: Sonucu Yorumla
Çıkan sonucu şu tabloya göre yorumlarız:
- 18,5’in altı: Zayıf
- 18,5 ile 24,9 arası: Sağlıklı (Normal)
- 25 ile 29,9 arası: Fazla Kilolu
- 30 ve üzeri: Obez
Ali’nin sonucu 20 olduğu için Ali “Sağlıklı” grubundadır. Sen de kendi sonucunu bu aralıklara bakarak yorumlayabilirsin.
2. Yapılan araştırmalara göre obeziteye bağlı hastalıklar kişilerin ortalama yaşam süresini nasıl etkilemektedir?
Sayfanın alt kısmındaki metinde de bahsedildiği gibi, sağlıksız beslenme ve hareketsizlik obeziteye yol açar. Gel bu durumun yaşam süresine etkisini inceleyelim.
Adım 1: Hastalıkları Hatırla
Metinde belirtildiği üzere obezite şu hastalıklara zemin hazırlar:
- Kalp krizi
- Hipertansiyon (Yüksek tansiyon)
- Damar tıkanıklığı
- Dolaşım sistemi bozuklukları
Adım 2: Sonucu Bağla
Bu hastalıklar insan vücudunu çok yoran ve hayati risk taşıyan ciddi hastalıklardır. Bu nedenle;
Obeziteye bağlı hastalıklar, vücudun işleyişini bozarak kişilerin hayat kalitesini düşürür ve ne yazık ki ortalama yaşam süresini kısaltmaktadır. Yani obezite problemi yaşayan bireylerin, sağlıklı bireylere göre daha kısa yaşama riski bulunmaktadır.
3. Lifli gıdalarla beslenmek ile obezite arasında nasıl bir bağlantı vardır?
Mavi kutucukta verilen metinde lifli gıdaların (kabak, elma, baklagiller gibi) öneminden bahsedilmiş. Peki, bu gıdalar bizi şişmanlamaktan nasıl korur?
Adım 1: Lifin Görevini Anla
Lifli gıdalar midemizde sünger gibi su çeker ve şişer. Bu da iki önemli sonuç doğurur:
- Midenin daha çabuk dolmasını sağlar (Tokluk hissi verir).
- Acıkma süresini geciktirir.
- Sindirimi düzenler.
Adım 2: Obezite ile İlişkiyi Kur
Eğer lifli gıdalar tüketirsek daha az yemek yeriz çünkü çabuk doyarız. Sürekli acıkmadığımız için de abur cubur veya fazla kalori almaktan kaçınmış oluruz.
Sonuç olarak:
Lifli gıdalar tokluk hissi vererek gereğinden fazla yemek yememizi engeller. Sindirim sistemimizin düzenli çalışmasını sağlar. Bu sayede kilo kontrolü yapmamız kolaylaşır ve obezite riski azalır.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Sağlıklı beslenmeyi ve hareket etmeyi sakın ihmal etme!