Merhaba sevgili öğrencim! Seninle birlikte bu Fen Bilimleri bulmacasını adım adım çözeceğiz. Bu ünite **Madde ve Isı** ile **Yakıtlar** konularını içeriyor. Soruları dikkatlice okuyup, öğrendiğimiz bilgileri hatırlayarak cevapları bulalım. Hazırsan başlıyoruz!
1. Soru: Isı enerjisi elde etmek için yakılan maddelere ne denir?
Bu soruda bizden, yandığı zaman etrafa ısı veren maddelerin genel adını istiyor. Odun, kömür, doğalgaz veya petrol gibi maddeleri yaktığımızda ısınırız veya enerji elde ederiz. İşte bu maddelerin tamamına “yakıt” diyoruz.
Cevap: YAKIT
2. Soru: Isıyı iyi iletmeyen maddelerin genel adı nedir?
Hatırlarsan maddeleri ısıyı iletme durumlarına göre ikiye ayırmıştık. Isıyı bir uçtan diğer uca kolayca geçirmeyen, yani ısı akışını engelleyen maddelere (örneğin; tahta, plastik, strafor köpük, yün) ne diyorduk? Evet, bunlar ısıyı yalıtan maddelerdir.
Cevap: YALITKAN
3. Soru: Estiği zaman soba zehirlenmesi riskinin arttığı rüzgâr türü nedir?
Kış aylarında haberlerde sıkça duyarız. Güneybatıdan esen sıcak ve nemli bir rüzgâr vardır. Bu rüzgâr estiğinde soba bacalarının çekişi azalır ve duman geri teper. Bu da karbonmonoksit zehirlenmesine yol açar. Bu tehlikeli rüzgârın adı “Lodos”tur.
Cevap: LODOS
4. Soru: Isıyı iyi ileten maddelerin genel adı nedir?
İkinci sorunun tam tersini düşünelim. Demir, bakır, altın, alüminyum gibi metaller ısıyı çok hızlı bir şekilde bir yerden bir yere taşırlar. Tencerenin metal kısmına dokunduğumuzda elimizin hemen yanması bundandır. Isıyı iyi taşıyan bu maddelere “iletken” maddeler denir.
Cevap: İLETKEN
5. Soru: İçinde yakılan odun ve kömür sayesinde çevresini ısıtan araca ne denir?
Eskiden evlerimizde daha sık kullanılan, içine odun veya kömür atılıp yakılarak odanın ısınmasını sağlayan, üzerinde bazen kestane pişirdiğimiz o metal ısıtıcı aracı soruyor. Bu aracın adı sobadır.
Cevap: SOBA
6. Soru: Fosil yakıtların yanmasıyla oluşan ve atmosfere karışan zararlı gazların havadaki nemle birleşmesiyle meydana gelen çevre sorunu nedir?
Fabrika bacalarından veya araba egzozlarından çıkan zararlı gazlar gökyüzüne yükselir. Orada su buharı (bulutlar) ile birleşerek asit özelliği kazanır ve yeryüzüne yağmur olarak iner. Bu olay doğaya, tarihi eserlere ve araçlara zarar verir. Bu çevre sorununa “asit yağmuru” denir.
Cevap: ASİT YAĞMURU
7. Soru: Antrasit ve linyit gibi türleri olan yakıt nedir?
Yer altından çıkarılan, siyah renkli katı bir fosil yakıtı düşünelim. Bu yakıtın oluşum süresine ve kalitesine göre linyit, taş kömürü, antrasit gibi çeşitleri vardır. Bu yakıt türü kömürdür.
Cevap: KÖMÜR
8. Soru: Bir ortamda ısı kayıplarının en aza indirilmesi için yapılan işlemlerin genel adı nedir?
Kışın evimizin sıcak, yazın ise serin kalmasını isteriz. Bunun için binaların dışına mantolama yaparız, pencerelere çift cam takarız. Amacımız ısının dışarı kaçmasını veya içeri girmesini engellemektir. Bu işlemlerin tümüne “ısı yalıtımı” adı verilir.
Cevap: ISI YALITIMI
Aferin! Tüm soruları başarıyla analiz ettik ve bulmacayı tamamladık. Bu konuları tekrar etmek istersen cevapları not alabilirsin. Başarılar dilerim!