6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayıncılık Sayfa 149

Merhaba sevgili öğrencim, bu ünite sonu değerlendirme sorularını senin için harika bir şekilde inceledim. Fen Bilimleri dersinde öğrendiğimiz maddenin yapısı ve özellikleri konusunu hatırlayarak soruları birlikte çözelim. Hazırsan başlıyoruz!

A. Sinem, bir beherglası yarısına kadar suyla dolduruyor. Ardından beherglasın içine bir miktar gıda boyası koyuyor. Beherglastaki su ve gıda boyasını karıştırdığında bir süre sonra gıda boyasını göremiyor ve beherglastaki suyun renginin kahverengi olduğunu gözlemliyor. Sinem’in bu deneydeki gözlemlerine dayanarak varacağı sonuç ne olabilir? Cevabınızı aşağıdaki noktalı yerlere yazınız.

Çözüm:

Bu deneyde dikkat etmen gereken en önemli nokta şu: Gıda boyası suyun içine atıldığında yok olmuyor, suyun her tarafına dağılarak rengini değiştiriyor. Eğer su tek parça (bütün) bir blok olsaydı, boya içine giremezdi. Ancak boya, suyun her yerine dağılabildiğine göre suyun içinde minik boşluklar olmalı.

Bu durum bize maddenin bütünsel değil, tanecikli ve boşluklu bir yapıda olduğunu kanıtlar. Boya tanecikleri, su tanecikleri arasındaki boşluklara girerek homojen bir şekilde dağılmıştır.

Sonuç (Cevap):

Maddenin tanecikli ve boşluklu bir yapıda olduğu sonucuna varabilir.

B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, kutularda verilen kavramları kullanarak doldurunuz.

Şimdi kutucuklardaki kelimeleri hatırlayalım ve uygun boşluklara yerleştirelim. Kelimelerimiz: yoğunluk, öteleme, titreşim, sıvı, gaz, bakalit, plastik, yakıt, su, ısı iletkeni.

1. Katı maddeleri oluşturan tanecikler yalnız ……………………… hareketi yapar.

Açıklama: Katı maddelerin tanecikleri birbirine çok sıkı bağlıdır ve aralarında neredeyse hiç boşluk yoktur. Bu yüzden yer değiştiremezler, sadece oldukları yerde titrerler.

Cevap: titreşim

2. ……………………… maddeler bulunduğu kabın şeklini alır.

Açıklama: Katıların belli bir şekli vardır ama bu maddelerin tanecikleri birbiri üzerinden kayabildiği için akışkandır ve hangi kaba koyarsan onun şeklini alırlar.

Cevap: Sıvı

3. Gaz maddeleri oluşturan tanecikler hem titreşim hem ……………………… hem de dönme hareketi yapar.

Açıklama: Gaz tanecikleri çok özgürdür! Yerlerinde duramazlar. Titrerler, kendi etraflarında dönerler ve bir yerden bir yere giderek yer değiştirme yani öteleme hareketi yaparlar.

Cevap: öteleme

4. Maddenin birim hacminin kütlesine ……………………… denir.

Açıklama: Bu bir tanım sorusu. Bir maddenin ne kadar “sıkışık” veya “ağır” olduğunu anlatan, kütlenin hacme bölünmesiyle bulunan kavrama ne diyorduk?

Cevap: yoğunluk

5. Isı enerjisi elde etmek için yakılan maddelere ……………………… denir.

Açıklama: Evimizi ısıtmak, arabamızı çalıştırmak veya yemek pişirmek için yaktığımız kömür, doğalgaz, benzin gibi maddelerin genel adıdır.

Cevap: yakıt

6. ……………………… donarken hacmi artar.

Açıklama: Doğadaki maddelerin çoğu donunca küçülür (büzülür). Ama bir madde var ki, donunca (buz olunca) genişler ve hacmi artar. Bu yüzden buz, suyun üzerinde yüzer.

Cevap: su

7. Metaller ……………………… maddelere örnektir.

Açıklama: Demir, bakır, alüminyum gibi metaller ısıyı çok hızlı ve iyi iletirler. Tencerelerin tabanının metal olmasının sebebi de budur.

Cevap: ısı iletkeni

8. ……………………… ve ……………………… ısı yalıtkanı maddelere örnektir.

Açıklama: Isıyı iyi iletmeyen, elimizin yanmasını engelleyen maddelere ihtiyacımız var. Tencere kulplarında veya elektrik prizlerinde kullanılan malzemeleri düşünelim. Kutucuklarda kalan kelimelerden ikisi buna çok uygun.

Cevap: bakalit ve plastik