Merhaba sevgili öğrencim! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle bu sayfadaki soruları birlikte inceleyip, adım adım çözeceğiz. Amacımız sadece doğru şıkkı bulmak değil, konuyu iyice kavramak. Hazırsan başlayalım!
6. Soru: Organ bağışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Organ bağışı yapmak isteyen kişilerin 18-65 yaş aralığında ve akıl sağlığının yerinde olması gerekir.
- B) Ülkemizde ihtiyacı olan herkesin ihtiyacını karşılayacak düzeyde organ bağışı yapılabilmektedir.
- C) Organ bağışı toplumsal dayanışmanın gelişmesine katkı sağlar.
- D) Böbrek, nakli yapılabilen organlara örnektir.
Çözüm:
Bu soruda organ bağışı konusundaki bilgilerimizi yokluyoruz. Şıkları tek tek inceleyelim:
Adım 1: A şıkkına bakalım. Kanunen organ bağışı yapabilmek için kişinin 18 yaşını doldurmuş olması ve akli dengesinin yerinde olması gerekir. Bu bilgi doğrudur.
Adım 2: C şıkkında, organ bağışının toplumsal dayanışmayı artırdığı söylenmiş. Bu kesinlikle doğrudur, çünkü başkalarının hayatını kurtarmak büyük bir iyilik ve dayanışma örneğidir.
Adım 3: D şıkkında böbreğin nakledilebildiği yazıyor. Evet, böbrek, karaciğer, kalp gibi organların nakli mümkündür. Bu da doğru.
Adım 4: Şimdi B şıkkına gelelim. “Ülkemizde ihtiyacı olan herkesin ihtiyacını karşılayacak düzeyde organ bağışı yapılabilmektedir” denilmiş. Ne yazık ki bu ifade yanlıştır. Ülkemizde ve dünyada organ bekleyen hasta sayısı, yapılan bağış sayısından çok daha fazladır. Yani bağışlar henüz yeterli düzeyde değildir.
Bu durumda yanlış olan ifade B şıkkıdır.
Doğru Cevap: B
7. Soru: Yukarıdaki görselde merkezî sinir sistemini oluşturan yapı ve organlar harflerle gösterilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) K, duyu organlarından gelen bilgileri değerlendirir.
- B) L, vücudumuzdaki sistemlerin çalışmasını düzenler.
- C) M, vücudun hareket ve denge merkezidir.
- D) N, kan basıncını ve vücut sıcaklığını ayarlar.
Çözüm:
Önce görseldeki harflerin hangi organları gösterdiğini hatırlayalım.
Adım 1: Görseli analiz edelim:
K: Kafatasımızın içindeki en büyük kısım, yani Beyin.
M: Beynin arka alt kısmındaki küçük yapı, yani Beyincik.
L: Beyin ile omurilik arasındaki sap kısmı, yani Omurilik Soğanı.
N: Omurganın içine doğru uzanan kısım, yani Omurilik.
Adım 2: Şimdi şıkları bu organların görevlerine göre değerlendirelim:
A Şıkkı: K (Beyin), duyu organlarından gelen bilgileri değerlendirir, öğrenme, hafıza ve yönetim merkezidir. Bu doğru.
B Şıkkı: L (Omurilik Soğanı), solunum, dolaşım, sindirim gibi istemsiz çalışan sistemleri düzenler. Bu da doğru.
C Şıkkı: M (Beyincik), vücudun denge ve hareket merkezidir. Kasların uyumlu çalışmasını sağlar. Bu da doğru.
Adım 3: D şıkkını inceleyelim. N (Omurilik)’tir. Omuriliğin temel görevi refleksleri yönetmek ve beyin ile vücut arasındaki sinir iletimini sağlamaktır. Kan basıncını ve vücut sıcaklığını ayarlamak omuriliğin değil, daha çok omurilik soğanı ve beynin bazı bölümlerinin görevidir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Doğru Cevap: D
8. Soru: Yukarıda verilen diyagramda “?” ile gösterilen kısma aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
- A) Destek ve hareket sistemi
- B) Solunum sistemi
- C) Dolaşım sistemi
- D) Denetleyici ve düzenleyici sistem
Çözüm:
Diyagramdaki hastalıkların hangi sistemlerle ilgili olduğunu inceleyerek soru işaretli yeri bulacağız.
Adım 1: İlk kutuda “Üremi, böbrek taşı, böbrek yetmezliği” yazıyor. Bunlar böbreklerle ilgili olduğu için karşısına Boşaltım sistemi yazılmış. Doğru.
Adım 2: İkinci kutuda “İshal, reflü, ülser” yazıyor. Bunlar mide ve bağırsaklarla ilgili olduğu için karşısına Sindirim sistemi yazılmış. Bu da doğru.
Adım 3: Üçüncü kutuda “Sarılık, anemi” yazıyor. Şimdi düşünelim:
Anemi: Halk arasında “kansızlık” olarak bilinir. Kan hücrelerinin azalmasıyla ilgilidir. Kan, vücudumuzda damarlar içinde dolaşır.
Sarılık: Genellikle karaciğerle ilgili olsa da kan değerleri ve kan yoluyla taşınan maddelerle yakından ilişkilidir.
Burada anahtar kelime “Anemi”dir. Anemi bir kan hastalığıdır ve kan, Dolaşım Sisteminin en önemli parçasıdır.
Adım 4: Şıklara baktığımızda kan ve kan hastalıklarını kapsayan sistem C) Dolaşım sistemidir.
Doğru Cevap: C