Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle Fen Bilimleri dersimizin önemli konularından biri olan Dolaşım Sistemi ile ilgili harika bir etkinlik yapacağız. Görseldeki “Öğrendiklerimizi Gözden Geçirelim” kısmındaki doğru/yanlış sorularını tek tek inceleyip, neden doğru ya da neden yanlış olduklarını birlikte konuşacağız. Yanlış olanların doğrularını da mutlaka not etmelisin.
Haydi, kalemini kağıdını hazırla ve başlayalım!
1. Atardamarlar genellikle kalpteki temiz kanı organlarımıza taşır.
Bu ifadeyi inceleyelim. Atardamarlar, kalpten çıkan ve kanı vücuda dağıtan damarlardır. “Genellikle” kelimesi burada çok önemli çünkü akciğer atardamarı hariç (o kirli kan taşır), diğer tüm atardamarlar oksijen bakımından zengin olan temiz kanı taşır. Bu yüzden bu bilgi doğrudur.
Sonuç: (D) Doğru
2. Akyuvarlar kırmızı renkli kan hücreleridir.
Burada bir kavram kargaşası var gibi görünüyor. İsminden de anlayabileceğin gibi “Ak” beyaz demektir. Akyuvarlar vücudumuzun savunma askerleridir ve beyaz (renksiz) kan hücreleridir. Kırmızı renkli olanlar “Alyuvar”lardır (Al = Kırmızı).
Sonuç: (Y) Yanlış
Doğrusu: Akyuvarlar beyaz renkli (renksiz) kan hücreleridir. Kırmızı olanlar alyuvarlardır.
3. Kalbin bölümlerine odacık adı verilir.
Kalbi bir eve benzetirsek, içindeki odalara “odacık” diyoruz. Kalbimizde 2 kulakçık ve 2 karıncık olmak üzere toplam 4 odacık bulunur.
Sonuç: (D) Doğru
4. Toplardamarlar genellikle vücudumuzdaki kirli kanı kalbe taşır.
Toplardamarların görevi vücutta kirlenen kanı toplayıp kalbe geri getirmektir. Yine “genellikle” denmesinin sebebi akciğer toplardamarıdır (o temiz kan getirir). Ancak genel kural olarak toplardamarlar kirli kan taşır.
Sonuç: (D) Doğru
5. Dolaşım sistemi eklemler, kemikler ve kaslardan oluşur.
Burada sistemler birbirine karışmış. Eklemler, kemikler ve kaslar “Destek ve Hareket Sistemi”nin elemanlarıdır. Dolaşım sistemi ise; Kalp, Damarlar ve Kandan oluşur.
Sonuç: (Y) Yanlış
Doğrusu: Dolaşım sistemi kalp, damarlar ve kandan oluşur.
6. Kan bağışı hijyenik ortamlarda yapılır.
Kesinlikle! Kan bağışı sırasında hem bağışçının hem de kanı alacak kişinin sağlığını korumak için ortamın temiz ve mikroplardan arındırılmış (hijyenik) olması şarttır.
Sonuç: (D) Doğru
7. Kan bağışı yapmak toplumsal bir sorumluluktur.
Kan, laboratuvarda üretilemeyen tek ilaçtır. İhtiyacı olan insanların hayatını kurtarmak için sağlıklı bireylerin kan bağışlaması, toplum içindeki yardımlaşma ve dayanışmanın en güzel örneğidir.
Sonuç: (D) Doğru
8. Alyuvarlar vücudumuza giren mikropları etkisiz hâle getirir.
Hatırlarsan 2. soruda konuşmuştuk. Alyuvarların görevi oksijen taşımaktır. Vücudumuza giren mikroplarla savaşan askerlerimiz ise Akyuvarlardır.
Sonuç: (Y) Yanlış
Doğrusu: Vücudumuza giren mikropları Akyuvarlar etkisiz hâle getirir.
9. A kan gruplu bir bağışçı, B kan gruplu hastaya kan verebilir.
Kan nakillerinde ideal olan herkesin kendi grubundan kan almasıdır. A grubu ile B grubu birbirine uyumlu değildir. Eğer A grubundan birisi B grubuna kan verirse, kan hücreleri birbirine yapışır ve çökelme olur, bu da hasta için hayati tehlike yaratır.
Sonuç: (Y) Yanlış
Doğrusu: A kan gruplu bir bağışçı, sadece A grubu (veya genel alıcı AB grubu) olanlara kan verebilir. B grubuna veremez.
10. Küçük kan dolaşımında amaç vücut organlarına besin ve oksijen taşınmasını sağlamaktır.
Burada küçük ve büyük dolaşım karıştırılmış. Küçük kan dolaşımı kalp ile akciğer arasındadır ve amacı kanı temizlemektir. Vücuda besin ve oksijen dağıtan dolaşım ise Büyük Kan Dolaşımıdır.
Sonuç: (Y) Yanlış
Doğrusu: Küçük kan dolaşımının amacı kanın akciğerlerde temizlenmesini sağlamaktır. Besin ve oksijen taşıyan büyük kan dolaşımıdır.
Tebrik ederim! Soruları dikkatle inceledik. Yanlış olan bilgilerin doğrularını öğrenmek, konuyu tam olarak kavramanı sağlayacaktır. Başarılarının devamını dilerim!