Merhaba sevgili öğrencilerim. Bugün Fen Bilimleri dersimizde kitabımızın 230. sayfasında yer alan “Duyu Organlarımızın Sağlığı” ve “Engelli Bireylerle İletişim” konularını birlikte inceleyeceğiz. Metinleri okuduğumuzda derimizin sağlığı, güneşten korunma yolları ve engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştıran yöntemler (Braille alfabesi ve İşaret Dili) hakkında bilgiler verildiğini görüyoruz. Şimdi metin içindeki soruları ve düşünmemiz istenen kısıımları sırasıyla cevaplayalım.
Soru 1: Siz de duyu organlarımızın sağlığını korumak için yapılması gerekenlere başka örnekler bulunuz. Bulduğunuz örnekleri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Metinde derimizin sağlığı için temizliğe dikkat etmemiz ve güneşten korunmamız gerektiği söylenmiş. Peki diğer duyu organlarımız (göz, kulak, burun, dil) için neler yapabiliriz? Hadi birlikte düşünelim:
- Göz Sağlığı İçin: Kitap okurken veya tablet/bilgisayar ekranına bakarken gözümüzle ekran arasında en az 30-40 cm mesafe bırakmalıyız. Ayrıca başkalarına ait havlu veya gözlükleri kullanmamalıyız.
- Kulak Sağlığı İçin: Yüksek sesli müzik dinlemekten kaçınmalıyız. Kulağımızı temizlerken sivri cisimler kullanmamalıyız, bu kulak zarına zarar verebilir.
- Burun Sağlığı İçin: Bilmediğimiz veya keskin kokulu maddeleri koklamamalıyız. Burun kıllarını koparmamalıyız çünkü onlar havayı süzer.
- Dil Sağlığı İçin: Çok sıcak veya çok soğuk yiyecek ve içecekler tüketmemeliyiz. Ağız ve diş temizliğine önem vermeliyiz.
Soru 2: Görsel 6.20’deki görseli dikkatle inceleyiniz. Sizce görseldeki kişiler ne yapmaya çalışıyor olabilir?
Görsel 6.20’ye baktığımızda bir kadın ve bir erkeğin ellerini kullanarak birbirlerine bazı hareketler yaptıklarını görüyoruz. Yüzlerindeki gülümsemeden de olumlu bir iletişim içinde olduklarını anlıyoruz.
Bu kişiler İşaret Dili kullanarak iletişim kuruyorlar. İşitme veya konuşma engelli bireyler, duygularını ve düşüncelerini anlatmak için kelimeler yerine ellerini ve mimiklerini kullandıkları bu evrensel dili tercih ederler. Yani görseldeki kişiler sohbet ediyorlar.
Soru 3: Sizce bu kişilere (görme ve işitme engelli bireylere) destek olmak ve yardım etmek için neler yapılabilir? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Çocuklar, engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştırmak ve onlara destek olmak hepimizin vatandaşlık görevidir. Onlara acımak değil, hayatı onlar için erişilebilir kılmak gerekir. İşte yapabileceklerimiz:
Adım 1: Empati Kurmak ve Saygı Duymak
Öncelikle onlara karşı her zaman nazik ve anlayışlı olmalıyız. Farklılıklarına saygı duymalıyız.
Adım 2: Fiziksel Engelleri Kaldırmak
Görme engelli vatandaşlarımız için kaldırımlarda bulunan sarı şeritlerin (hissedilebilir yüzeylerin) üzerine eşya koymamalı, araç park etmemeliyiz. Tekerlekli sandalye rampalarının önünü kapatmamalıyız.
Adım 3: İletişim Kurmayı Öğrenmek
İşitme engelli arkadaşlarımızla anlaşabilmek için basit düzeyde de olsa İşaret Dili öğrenebiliriz. Bu onları çok mutlu edecektir ve aramızdaki engelleri kaldıracaktır.
Adım 4: Doğru Şekilde Yardım Etmek
Yolda yardıma ihtiyacı olduğunu düşündüğümüz birini gördüğümüzde, hemen koluna girmek yerine önce nazikçe “Yardıma ihtiyacınız var mı?” diye sormalıyız. Eğer kabul ederse onun istediği şekilde yardımcı olmalıyız.