Merhaba sevgili öğrencim, bugün fen bilimleri dersinde seninle “Madde ve Endüstri” ünitesindeki yoğunluk konusunu tekrar edeceğiz. Önündeki çalışma kağıdında iki güzel etkinlik var. Gel, bunları birlikte adım adım çözelim ve konuyu iyice pekiştirelim.
1. Yoğunlukları Hesaplayalım
Bu soruda bizden tablodaki maddelerin yoğunluklarını hesaplamamız istenmiş. Öncelikle yoğunluğun formülünü hatırlayalım mı? Yoğunluk, bir maddenin kütlesinin hacmine bölünmesiyle bulunur.
Yoğunluk (d) = Kütle (m) / Hacim (v)
Yani tabloda verilen “Kütle” değerini, yanındaki “Hacim” değerine böleceğiz. Hadi sırayla yapalım:
A Maddesi:
- Kütlesi 30 g, Hacmi 20 cm³
- İşlem: 30 / 20 (Sıfırları sadeleştirelim: 3 / 2)
- Sonuç: 1,5 g/cm³
B Maddesi:
- Kütlesi 10 g, Hacmi 5 cm³
- İşlem: 10 / 5
- Sonuç: 2 g/cm³
C Maddesi:
- Kütlesi 280 g, Hacmi 40 cm³
- İşlem: 280 / 40 (Sıfırları atalım: 28 / 4)
- Sonuç: 7 g/cm³
Ç Maddesi:
- Kütlesi 78 g, Hacmi 100 cm³
- İşlem: 78 / 100 (Bir sayıyı 100’e bölerken virgülü iki basamak sola kaydırırız)
- Sonuç: 0,78 g/cm³
D Maddesi:
- Kütlesi 84 g, Hacmi 280 cm³
- İşlem: 84 / 280 (Burada sadeleştirme yapabiliriz. Her iki tarafı 28’e bölersek; 84’ün içinde 28 üç kere var, 280’in içinde 10 kere var. Yani 3/10 olur.)
- Sonuç: 0,3 g/cm³
E Maddesi:
- Kütlesi 15 g, Hacmi 15 cm³
- İşlem: 15 / 15 (Bir sayının kendisine bölümü her zaman 1’dir)
- Sonuç: 1 g/cm³
F Maddesi:
- Kütlesi 45 g, Hacmi 90 cm³
- İşlem: 45 / 90 (45, 90’ın tam yarısıdır. Yani 1/2 demektir)
- Sonuç: 0,5 g/cm³
***
2. Hangisi Yoğun?
Bu soruda maddelerin suda yüzüp yüzmeyeceğini belirlememiz isteniyor. Burada bilmemiz gereken altın kural şudur: Suyun yoğunluğu yaklaşık olarak 1 g/cm³’tür.
- Eğer maddenin yoğunluğu 1’den küçükse suda yüzer (Sarıya boyayacağız).
- Eğer maddenin yoğunluğu 1’den büyükse suda batar (Kırmızıya boyayacağız).
Hadi maddeleri tek tek inceleyelim:
Demir (7,8 g/cm³)
- 7,8 değeri 1’den büyüktür.
- Bu yüzden Demir suda batar. (Kırmızı)
Alüminyum (2,7 g/cm³)
- 2,7 değeri 1’den büyüktür.
- Bu yüzden Alüminyum suda batar. (Kırmızı)
Tahta (0,6 g/cm³)
- 0,6 değeri 1’den küçüktür.
- Bu yüzden Tahta suda yüzer. (Sarı)
Cıva (13,6 g/cm³)
- 13,6 değeri 1’den çok büyüktür.
- Bu yüzden Cıva suda batar. (Kırmızı)
Buz (0,9 g/cm³)
- 0,9 değeri 1’den küçüktür (1’e çok yakın olsa da küçüktür).
- Bu yüzden Buz suda yüzer. (Sarı)
Altın (19,3 g/cm³)
- 19,3 değeri 1’den büyüktür.
- Bu yüzden Altın suda batar. (Kırmızı)
Zeytinyağı (0,9 g/cm³)
- Verilen değer 0,9. Bu değer 1’den küçüktür. (Zeytinyağının suyun üstüne çıkmasının sebebi de budur).
- Bu yüzden Zeytinyağı suda yüzer. (Sarı)
Bakır (8,92 g/cm³)
- 8,92 değeri 1’den büyüktür.
- Bu yüzden Bakır suda batar. (Kırmızı)
Gümüş (10,58 g/cm³)
- 10,58 değeri 1’den büyüktür.
- Bu yüzden Gümüş suda batar. (Kırmızı)
Özetle; Tahta, Buz ve Zeytinyağı sarı renge boyanmalı çünkü yüzüyorlar. Geriye kalan Demir, Alüminyum, Cıva, Altın, Bakır ve Gümüş kırmızıya boyanmalı çünkü batıyorlar.
Dersimiz burada bitti. Umarım yoğunluk konusunu ve maddelerin suda yüzme/batma şartlarını daha iyi anlamışsındır. Başarılar dilerim!