7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Ferman Yayınları Sayfa 154
Harika bir konu! Sevgili öğrencilerim, Fen Bilimleri dersimizin en renkli konularından birine hoş geldiniz. Şimdi bana gönderdiğin görseldeki konuyu, yani cisimlerin neden farklı renklerde göründüğünü bir öğretmeniniz olarak size adım adım, tane tane anlatacağım. Hazırsanız başlayalım!
Konu: 5.1.3. Cisimlerin Renkli Görünmesinin Nedeni
Arkadaşlar, etrafımıza baktığımızda her şeyin bir rengi var, değil mi? Çiçekler, arabalar, giysilerimiz… Peki hiç düşündünüz mü, Güneş’ten veya lambadan gelen ışık aslında beyaz iken, biz bu nesneleri nasıl renkli görüyoruz? İşte bu sorunun cevabı ışığın soğurulması ve yansıtılmasıyla ilgili. Gelin, görseldeki örneklerle bu konuyu daha iyi anlayalım.
Soru 1: Siyah, beyaz ve kırmızı cisimler neden bu renklerde görünür? (Görsel 5.9’a göre)
Çözüm:
Haydi bu üç durumu ayrı ayrı inceleyelim. Unutmayın, Güneş’ten gelen beyaz ışık aslında kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor gibi birçok rengin birleşimidir.
-
a) Siyah Madde Neden Siyah Görünür?
Adım 1: Beyaz ışık (yani tüm renkler) siyah renkli bir cismin üzerine gelir.
Adım 2: Siyah cisim, üzerine gelen ışığın tüm renklerini soğurur. Yani ışığı adeta bir sünger gibi içine çeker ve hiçbir rengi geri yansıtmaz.
Sonuç: Gözümüze yansıyan bir ışık olmadığı için biz o cismi siyah olarak görürüz. Kışın siyah kıyafetlerin bizi daha sıcak tutmasının sebebi de budur, çünkü Güneş ışığını daha çok soğururlar! -
b) Beyaz Madde Neden Beyaz Görünür?
Adım 1: Beyaz ışık (tüm renkler) beyaz renkli bir cismin üzerine gelir.
Adım 2: Beyaz cisim, siyahın tam tersini yapar! Üzerine gelen ışığın tüm renklerini yansıtır. Hiçbir rengi soğurmaz, hepsini geri gönderir.
Sonuç: Tüm renkler birleşip gözümüze geldiğinde biz bu karışımı beyaz olarak algılarız. Bu yüzden yazın beyaz kıyafetler giymek serinletir, çünkü ışığı yansıtırlar! -
c) Kırmızı Madde Neden Kırmızı Görünür?
Adım 1: Beyaz ışık (tüm renkler) kırmızı renkli bir cismin üzerine gelir.
Adım 2: Kırmızı cisim biraz seçicidir. Kendi rengi olan kırmızıyı çok sever ve onu yansıtır. Ama diğer tüm renkleri (yeşil, mavi, sarı vb.) soğurur, yani yutar.
Sonuç: Gözümüze sadece kırmızı renkli ışık yansıdığı için biz o cismi kırmızı görürüz. Bu kural diğer tüm renkler için de geçerlidir. Mavi bir cisim maviyi yansıtır, diğerlerini soğurur. Yeşil bir cisim yeşili yansıtır, diğerlerini soğurur.
Soru 2: Bitkilerin yaprakları neden yeşil görünür ve sonbaharda neden sararır? (Görsel 5.10’a göre)
Çözüm:
Bu da aslında yukarıda anlattığımız kuralla tamamen aynı, haydi yapraklar üzerinden tekrar edelim.
Adım 1: Yaprağın Yeşil Görünmesi (İlkbahar ve Yaz)
Yapraklara yeşil rengini veren klorofil adında bir madde vardır. Güneş ışığı yaprağa geldiğinde, klorofil maddesi yeşil renkli ışığı yansıtır, diğer renkleri ise fotosentez yapmak için soğurur. Gözümüze sadece yeşil ışık geldiği için yaprakları yeşil görürüz.
Adım 2: Yaprağın Sarı/Turuncu Görünmesi (Sonbahar)
Sonbahar geldiğinde havalar soğur ve ağaçlar klorofil üretmeyi durdurur. Yapraktaki yeşil renk kaybolunca, aslında en başından beri orada olan ama klorofil yüzünden göremediğimiz sarı ve turuncu renk pigmentleri ortaya çıkar. Bu sefer yaprak, üzerine düşen ışıktan sarı ve turuncu renkleri yansıtmaya başlar. Bu yüzden de yaprakları sarı, turuncu veya kahverengi tonlarında görürüz.
Soru 3: Taksiler neden sarı, bulutlar neden beyaz görünür? (Görsel 5.11’e göre)
Çözüm:
Artık bu soruyu sizin bile cevaplayabileceğinize eminim! Ama yine de üzerinden geçelim.
- Sarı Taksi: Taksinin sarı boyası, üzerine düşen Güneş ışığındaki diğer tüm renkleri soğurur, sadece sarı rengi yansıtır. Gözümüze sarı ışık ulaştığı için taksiyi sarı görürüz.
- Beyaz Bulutlar: Bulutlar, minicik su damlacıklarından veya buz kristallerinden oluşur. Bu damlacıklar, üzerlerine gelen Güneş ışığının tüm renklerini eşit bir şekilde her yöne yansıtırlar (saçarlar). Tıpkı beyaz bir kağıt gibi, tüm renkler gözümüze aynı anda ulaştığı için bulutları beyaz görürüz.
Özetle unutmamamız gereken en önemli kural şudur: Bir cisim, üzerine düşen beyaz ışıktan hangi rengi veya renkleri gözümüze yansıtıyorsa, biz o cismi o renkte görürüz. Eğer hepsini yansıtıyorsa beyaz, hiçbirini yansıtmıyorsa siyah görünür.
Umarım konu iyice anlaşılmıştır. Renklerin bu harika dünyasını anlamak ne kadar keyifli, değil mi? Aklınıza takılan başka bir soru olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!