Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri Öğretmenin. Gönderdiğin bu güzel soruyu birlikte adım adım, keyifli bir şekilde çözelim. Bu tür “dallanmış ağaç” diyagramları, bilgilerimizi test etmek için harika bir yöntemdir. Haydi başlayalım!
Soru 1: Aşağıdaki dallanmış ağaç diyagramındaki ifadeleri en solda bulunan ifadeden başlayarak okuyunuz. İfadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyerek doğru çıkışı bulunuz.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için en soldaki kutucuktan başlayacağız ve her ifadenin doğru mu yanlış mı olduğuna karar vererek okları takip edeceğiz. Tıpkı bir labirentte doğru yolu bulmak gibi!
Adım 1: İlk İfadeyi Değerlendirelim
En soldaki ilk kutucukta ne yazıyor? “Yıldızlar, sıkışan bulutsulardan oluşur.”
Derslerimizde ne öğrenmiştik? Yıldızların doğum yerleri, “bulutsu” ya da “nebula” adını verdiğimiz devasa gaz ve toz bulutlarıdır. Bu bulutlardaki maddeler kütle çekimi sayesinde bir araya gelip sıkışır, ısınır ve sonunda bir yıldız olarak parlamaya başlar. Yani bu bilgi kesinlikle DOĞRU!
Bu durumda, ilk kutudan çıkarken “D” okunu takip etmeliyiz.
Adım 2: İkinci İfadeyi Değerlendirelim
“D” yolunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan yeni kutucukta şu yazıyor: “Nebula oluşmadan önce bir yıldızdır.”
Biraz düşünelim. Az önce ne demiştik? Yıldızlar, nebulalardan oluşur. Yani nebula, yıldızın bir nevi “bebeği” veya “hammaddesi” gibidir. Bu ifade ise tam tersini söylüyor, sanki “yumurta tavuktan sonra oluşur” gibi bir şey. Bu mümkün değil! Dolayısıyla bu bilgi YANLIŞ.
Öyleyse, bu kutudan çıkarken de “Y” okunu takip etmemiz gerekiyor.
Adım 3: Üçüncü ve Son İfadeyi Değerlendirelim
Şimdiye kadar izlediğimiz yol: D → Y. Bu yolu izleyince son bir ifadeyle karşılaşıyoruz: “Yıldızların çoğu Güneş’ten çok daha büyüktür.”
Bu ifade biraz kafa karıştırıcı olabilir, dikkatli olalım. Evet, gökyüzünde Güneş’imizden yüzlerce kat daha büyük devasa yıldızlar var. Ancak evrendeki yıldızların sayıca büyük bir çoğunluğu, aslında Güneş’ten daha küçük ve daha sönük olan “kırmızı cüce” adı verilen yıldızlardır. Güneş’imiz orta büyüklükte bir yıldız sayılır. Bu nedenle “yıldızların çoğu Güneş’ten büyüktür” ifadesi doğru olmaz. Bu bilgi de YANLIŞ.
Bu durumda son adımda da “Y” okunu takip etmeliyiz.
Sonuç:
Tüm adımları birleştirelim. İzlediğimiz yol şu şekilde oldu:
Doğru (D) → Yanlış (Y) → Yanlış (Y)
Bu yolu takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış kapısı hangisi? Tabii ki 4. çıkış!
Umarım açıklamam anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi, bildiklerimizi sırayla kullanarak sonuca kolayca ulaştık. Harika iş çıkardın!