7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Ferman Yayınları Sayfa 70
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizinle 2. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları’nı birlikte yapacağız. Bu sorular, hücre ve bölünmeler konusundaki bilgilerimizi pekiştirmek için harika bir fırsat. Unutmayın, anlamadığınız yerleri tekrar sormaktan çekinmeyin. Hadi başlayalım!
A) Verilen cümlelerdeki noktalı yerleri yukarıdaki ifadelerden uygun olanıyla tamamlayınız.
Kelimelerimiz: 2n – n – organ – hücre çekirdeği – su – hücre çeperi – enerji – hücre zarı – ribozom – üreme – lizozom – Golgi cisimciği – mayoz
1. Hücrelerin canlılığını sağlayan önemli özelliklerinden biri ……………….. üretmeleridir.
Çözüm: Sevgili arkadaşlar, tıpkı bizim koşup oynamak için yemeğe ve enerjiye ihtiyacımız olduğu gibi, hücrelerimizin de yaşamsal faaliyetlerini (büyüme, solunum, boşaltım gibi) sürdürebilmek için enerjiye ihtiyacı vardır. Bu enerjiyi de kendi içlerinde üretirler.
Doğru Cevap: enerji
2. Bitki hücrelerinin en dış kısmında örtü olarak ……………….. bulunur.
Çözüm: Hatırlayalım, bitki hücrelerinin hayvan hücrelerinden bir farkı vardı. Onları daha dayanıklı ve köşeli yapan bir yapıları vardı. Bu yapı, hücre zarının da dışında bulunan hücre çeperidir. Tıpkı bir kalenin duvarları gibi bitki hücresini korur.
Doğru Cevap: hücre çeperi
3. Hücrenin bütünlüğü ve dış etkenlerden korunması ……………….. tarafından yapılır.
Çözüm: Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunan, hücreyi bir arada tutan ve madde giriş çıkışını kontrol eden bir kapı görevlisi vardı. Bu yapı hücre zarıdır. Hücreyi dağılmaktan korur ve dış etkenlere karşı ilk savunma hattıdır.
Doğru Cevap: hücre zarı
4. Sitoplazma; karbohidrat, yağ, protein gibi maddeler yanında çoğunluğu ……………….. olan hücre bölümüdür.
Çözüm: Sitoplazma, hücrenin içini dolduran yumurta akı kıvamındaki sıvıdır. İçinde organeller yüzer. Bu sıvının çok büyük bir kısmı, yani yaklaşık %90’ı sudan oluşur. Su, yaşam için vazgeçilmezdir!
Doğru Cevap: su
5. Hücrenin yönetim ve denetim merkezi, ……………….. adı verilen bölümdür.
Çözüm: Hücreyi bir okula benzetirsek, okulun müdürü kim olurdu? Elbette tüm kararları alan, her şeyi yöneten kişi! İşte hücrenin müdürü de hücre çekirdeğidir. Bütün yaşamsal olaylar buradan yönetilir.
Doğru Cevap: hücre çekirdeği
6. Her hücrenin kendine özgü protein sentezlenmesi ……………….. adı verilen yapılarda olur.
Çözüm: Vücudumuzun yapı taşları proteinlerdir. Saçımız, tırnağımız, kaslarımız hep proteinden oluşur. Hücre içinde bu proteinleri üreten minik fabrikalar vardır. Bu fabrikacıkların adı ribozomdur.
Doğru Cevap: ribozom
7. Gelişmiş organizmaların organizasyonu “hücre, doku, ……………….. , sistem, organizma” sırasıyla gerçekleşir.
Çözüm: Canlıların yapısı basitten karmaşığa doğru sıralanır. Benzer görevdeki hücreler birleşerek dokuları oluşturur. Dokular birleşerek belirli bir görevi yapan organları (kalp, mide, akciğer gibi) oluşturur. Organlar birleşerek sistemleri (sindirim sistemi, solunum sistemi gibi), sistemler de birleşerek organizmayı, yani canlının kendisini oluşturur.
Doğru Cevap: organ
8. Erkek üreme organlarında sperm adı verilen erkek üreme hücreleri ……………….. ile meydana gelir.
Çözüm: Üreme hücreleri (sperm ve yumurta) oluşurken kromozom sayısının yarıya inmesi gerekir. Bu özel bölünme şekline mayoz bölünme diyoruz. Mayoz sayesinde nesiller boyu kromozom sayısı sabit kalır.
Doğru Cevap: mayoz
9. Ana üreme hücrelerinde mayozla ……………….. kromozomlu hücrelerden ……………….. kromozomlu hücreler oluşur.
Çözüm: Ana üreme hücreleri, vücut hücrelerimiz gibi tam set kromozoma sahiptir. Bunu 2n ile gösteririz. Mayoz bölünme sonucunda kromozom sayısı yarıya iner ve oluşan üreme hücreleri yarım set kromozoma sahip olur. Bunu da n ile gösteririz. Yani 2n’den n kromozomlu hücreler oluşur.
Doğru Cevap: 2n , n
10. Mitoz, tek hücreli canlılarda ……………….. ; çok hücreli canlılarda büyüme, yaraları onarma, dokuları yenileme gibi olayları gerçekleştirir.
Çözüm: Mitoz bölünmenin farklı canlılarda farklı görevleri vardır. Amip gibi tek hücreli bir canlı için bölünmek, çoğalmak yani üremek demektir. Bizim gibi çok hücreli canlılarda ise mitoz, bebeklikten yetişkinliğe kadar büyümemizi, elimiz kesildiğinde iyileşmesini sağlar.
Doğru Cevap: üreme
B) Aşağıdaki ifadelerin başındaki kutucuğa ifade doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız.
1. Hücreler, başka bir hücre olmadan kendiliğinden meydana gelebilir.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Hücre teorisinin temel kurallarından biri şudur: “Bütün hücreler, daha önce var olan hücrelerin bölünmesiyle oluşur.” Yani hücreler sihirli bir şekilde yoktan var olamazlar.
Cevap: [ Y ]
2. Bitki ve hayvan hücrelerinin sitoplazmaları dışında hücre zarı bulunur.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Hücre zarı, sitoplazmayı çevreleyen ve onu dış ortamdan ayıran bir yapıdır. Yani sitoplazmanın dışında yer alır. Bu, hem bitki hem de hayvan hücreleri için geçerlidir.
Cevap: [ D ]
3. Hücre çeperi seçici geçirgen özelliğe sahiptir.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Unutmayalım, “seçici geçirgen” olan, yani içeri kimin girip kimin giremeyeceğine karar veren yapı hücre zarıdır. Hücre çeperi ise tam geçirgendir, yani üzerindeki geçitlerden uygun boyuttaki her şeyin geçmesine izin verir.
Cevap: [ Y ]
4. Hücrelerde sitoplazma miktarı, hücrenin büyüklüğüne göre değişir.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Küçük bir bardağa az su, büyük bir bardağa çok su sığar. Aynı mantıkla, büyük bir hücrenin içini doldurmak için daha fazla sitoplazmaya ihtiyaç vardır. Yani hücre büyüdükçe sitoplazma miktarı da artar.
Cevap: [ D ]
5. Hücrede enerjinin üretildiği merkezî bölümler ribozomlardır.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Hücrenin enerji santrali, yani enerjinin üretildiği yer mitokondridir. Ribozomların görevi ise protein üretmektir. Bu iki organelin görevini karıştırmayalım.
Cevap: [ Y ]
6. DNA molekülleri, genler üzerine yerleşmiş kalıtım birimleridir.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Aslında tam tersi doğrudur! DNA dev bir talimat kitabıdır. Genler ise bu kitabın içindeki her bir tarifi oluşturan bölümlerdir. Yani genler, DNA molekülü üzerinde yer alır.
Cevap: [ Y ]
7. Gelişmiş canlıların hücrelerinde kromozom sayısının sabit kalması mayoz ve döllenmeyle sağlanır.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Mayoz bölünme ile kromozom sayısı yarıya iner (n). Döllenme ile de (sperm ve yumurtanın birleşmesi) kromozom sayısı tekrar iki katına çıkar (2n). Bu harika döngü sayesinde türlerin kromozom sayısı nesiller boyunca aynı kalır.
Cevap: [ D ]
8. İnsanda döllenme sonucu oluşan zigot, peş peşe yapılan mayozla ergin bireye dönüşür.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Zigot, tek bir hücredir. Bu tek hücrenin büyüyüp bir bebeğe dönüşmesi için hücre sayısını artırması gerekir. Hücre sayısını artıran, büyüme ve onarımı sağlayan bölünme şekli mitozdur. Mayoz sadece üreme hücrelerini oluşturur.
Cevap: [ Y ]
9. Hücre, canlılığın yaşama ve üreme yeteneğindeki yapısal ve işlevsel birimidir.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Bu, hücrenin en temel tanımıdır. Canlılığın en küçük yapı taşı hücredir ve canlılık özellikleri gösteren en küçük birimdir.
Cevap: [ D ]
10. Sentrozom sadece olgun alyuvar, sinir, kas hücreleriyle yumurta ve gelişmiş bitki hücrelerinde bulunur.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Sentrozom, hayvan hücrelerinde bölünmeyi sağlayan bir organeldir. Gelişmiş bitki hücrelerinde ve yumurta hücresinde bulunmaz. Ayrıca olgun alyuvar ve sinir hücreleri gibi bölünme yeteneğini kaybetmiş hücrelerde de bulunmaz. Cümledeki bilgi hatalıdır.
Cevap: [ Y ]
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bu soruları çözerek konuları ne kadar iyi anladığınızı gördük. Anlamadığınız noktalar varsa mutlaka tekrar edelim. Unutmayın, Fen Bilimleri merak etmekle ve soru sormakla öğrenilir!