Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 7. sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki araştırma sorusunu senin için inceledim ve şimdi adım adım, tam da bir öğrencinin anlayacağı şekilde açıklayacağım. Hadi başlayalım!
ARAŞTIRMA SORUSU: İnsanın üremesini sağlayan üreme hücrelerinde de vücudundaki diğer hücreler gibi yine 46 kromozom mu bulunur? Araştırınız. Ulaştığınız bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Harika bir soru! Bu soru, kalıtım konusunun en temel ve en önemli noktalarından birini anlamamızı sağlıyor. Gel, bu konuyu birlikte aydınlatalım.
Adım 1: Vücut Hücrelerimizi Hatırlayalım
Öncelikle, ders kitabımızdaki metinde de okuduğumuz gibi, bizim deri, kas, kemik gibi vücut hücrelerimizin her birinde tam 46 tane kromozom bulunur. Bu kromozomların 23 tanesi annemizden, 23 tanesi de babamızdan gelir. Bu yüzden vücut hücrelerimiz için 2n = 46 kromozomlu deriz. Buraya kadar her şey tamam, değil mi?
Adım 2: Üreme Hücreleri Neden Özeldir?
Şimdi gelelim sorumuzun kilit noktasına: üreme hücreleri. İnsanlarda üreme hücreleri dişilerde yumurta, erkeklerde ise sperm hücresidir. Bu hücrelerin görevi birleşerek yeni bir canlıyı, yani bir bebeği oluşturmaktır.
Adım 3: Mantık Yürüterek Cevabı Bulalım
Peki, bir an düşünelim. Eğer anneden gelen yumurta hücresinde 46 kromozom olsaydı ve babadan gelen sperm hücresinde de 46 kromozom olsaydı ne olurdu? Bu iki hücre birleştiğinde oluşacak bebekte toplam kaç kromozom olurdu?
Eğer böyle olsaydı, bebek 46 (anneden) + 46 (babadan) = 92 kromozomlu olurdu!
Bu durumda oluşan canlı bir insan olmazdı, çünkü sağlıklı bir insanın hücrelerinde 46 kromozom olması gerekir. İşte bu yüzden doğa, bu işe harika bir çözüm bulmuştur.
Adım 4: Doğru Cevap ve Açıklaması
Doğanın çözümü şudur: Üreme hücreleri oluşurken kromozom sayısı yarıya iner. Bu özel bölünme şekline ileride Mayoz Bölünme adını vereceğiz.
- Yani annemizdeki yumurta hücrelerinde 46 kromozomun yarısı olan 23 kromozom bulunur.
- Aynı şekilde babamızdaki sperm hücrelerinde de 46 kromozomun yarısı olan 23 kromozom bulunur.
Böylece döllenme sırasında 23 kromozomlu sperm ile 23 kromozomlu yumurta birleşir ve ortaya çıkan yeni hücre (zigot) yine bizim türümüze özgü olan 23 + 23 = 46 kromozomlu olur. Bu sayede nesiller boyunca insan türünün kromozom sayısı hep sabit kalır.
SONUÇ
Kısacası, araştırma sorumuzun cevabı HAYIR‘dır.
İnsanın üremesini sağlayan sperm ve yumurta hücrelerinde, vücut hücrelerimizdeki gibi 46 kromozom bulunmaz. Bu hücrelerde vücut hücrelerimizin yarısı kadar, yani n = 23 kromozom bulunur.
Umarım açıklamam yardımcı olmuştur. Bu bilgiyi arkadaşlarınla da rahatlıkla paylaşabilirsin. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!