Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Öğrendiklerimizi Uygulayalım” bölümündeki etkinlikleri yapacağız. Gönderdiğiniz görseldeki soruları, sanki sınıftaymışız gibi adım adım, tane tane çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
***
Soru 1: Aşağıdaki dallanmış ağaç diyagramındakileri en üstte bulunan ifadeden başlayarak okuyunuz. İfadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyerek doğru çıkışı bulunuz.
Sevgili çocuklar, bu tür dallanmış ağaç soruları bir yol bulmacası gibidir. Her kutudaki bilgiye “doğru mu?” yoksa “yanlış mı?” diye soracağız ve cevabımıza göre okları takip edeceğiz. Haydi, en tepeden başlayalım!
Adım 1: İlk İfadeyi Değerlendirelim
En üstteki kutuda şöyle yazıyor: “Yeniden değerlendirilme olanağı olan atıkların çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek ham maddeye dönüştürülüp tekrar üretim sürecine kazandırılması geri dönüşümle olur.”
Bu ifade, bize geri dönüşümün tanımını yapıyor. Atıkların toplanıp fabrikalarda işlemden geçirilerek yeniden bir ürün veya ham madde haline getirilmesine geri dönüşüm diyoruz. Dolayısıyla bu tanım DOĞRU‘dur. Bu yüzden (D) okunu takip etmeliyiz.
Adım 2: İkinci İfadeyi Değerlendirelim
(D) okunu takip ettiğimizde karşımıza şu ifade çıkıyor: “Plastik, kâğıt ve cam, geri dönüşümü olmayan atıklardır.”
Bir düşünelim… Evimizde, okulumuzda üzerinde geri dönüşüm işareti olan mavi, sarı, yeşil kutular görüyoruz. Bu kutulara ne atıyoruz? Genellikle plastik şişeler, kâğıtlar, kartonlar ve cam kavanozlar. Demek ki bu maddeler geri dönüştürülebiliyor. O halde bu ifade YANLIŞ‘tır. Bu yüzden (Y) okunu takip etmeliyiz.
Adım 3: Üçüncü İfadeyi Değerlendirelim ve Çıkışı Bulalım
(Y) okunu takip ettiğimizde son bir ifadeyle karşılaşıyoruz: “Geri dönüşüm, geleceğe ve ekonomiye yatırım yapılmasını sağlar.”
Geri dönüşüm sayesinde doğal kaynaklarımızı (ağaçlar, petrol, madenler vb.) daha az tüketiriz. Bu, geleceğimiz için bir yatırımdır. Ayrıca geri dönüşüm tesislerinde birçok insan çalışır ve yeni ürünler daha ucuza mal edilebilir. Bu da ülke ekonomisine katkı sağlar. Yani bu ifade de DOĞRU‘dur. Bu ifadenin altındaki (D) okunu takip ettiğimizde…
Sonuç:
Doğru çıkışın 3. çıkış olduğunu görüyoruz. Harikasınız!
***
Soru 2: Çevrenizde bol bulunan atıklardan, geri dönüştürülebilen ve geri dönüşümü olmayanları tabloda boş bırakılan yerlere yazınız.
Çocuklar, bu soruda günlük hayattaki gözlemlerimizi kullanacağız. Çöpe attığımız her şey aynı değil, değil mi? Bazılarını ayırıp geri dönüşüm kutularına atıyoruz, bazıları ise doğrudan çöp oluyor. İşte bu farkı düşünerek aşağıdaki tabloyu dolduralım. Unutmayın, bunlar sadece örnekler, siz de farklı doğru cevaplar bulabilirsiniz!
| Geri dönüşümü olan atıklar | Geri dönüşümü olmayan atıklar |
|---|---|
| 1. Plastik su şişesi | 1. Yemek artıkları (meyve-sebze kabukları) |
| 2. Gazete ve dergiler | 2. Kullanılmış kâğıt mendil ve havlu |
| 3. Cam kavanoz | 3. Kırık porselen tabak veya bardak |
| 4. Metal içecek kutusu | 4. Ampul |
| 5. Karton kutular | 5. Bebek bezi |
| 6. Atık piller | 6. Islak veya yağlı kâğıtlar |
Açıklama:
Geri dönüşümü olan atıklar, fabrikalarda işlenerek tekrar ham maddeye dönüştürülebilen ve yeni ürünlerin yapımında kullanılabilen atıklardır. Bu sayede hem çevreyi korumuş oluruz hem de enerji tasarrufu yaparız.
Geri dönüşümü olmayan atıklar ise ya teknolojik olarak geri dönüştürülemeyen ya da kirlenmiş olduğu için (yemek artığı bulaşmış kâğıt gibi) geri dönüşüm sürecine alınamayan atıklardır. Bu atıklar genellikle düzenli depolama sahalarına gönderilir veya yakılarak enerji elde etmede kullanılır.
Unutmayın ki, doğayı korumak hepimizin görevi! Atıklarımızı doğru şekilde ayırarak geri dönüşüme büyük katkı sağlayabiliriz.