Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 7. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün, kitabımızdaki çok önemli bir konu olan “Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm” ünitesine bir giriş yapacağız. Bana gönderdiğiniz görseldeki hazırlık sorularını, konuyu daha iyi anlamanız için hep birlikte adım adım inceleyelim ve üzerine düşünelim. Unutmayın, bu soruların tek bir doğru cevabı yok; amaç, kendi yaşantımızdaki örnekleri fark etmemiz.
Hadi başlayalım!
Soru 1: Evinizde genellikle hangi tür atıklar ortaya çıkıyor? Bunları ne yapıyorsunuz?
Bu soru, günlük hayatımızda ne kadar çok farklı çöp ürettiğimizi düşünmemizi sağlıyor. Hadi evde çıkan atıkları birlikte sınıflandıralım ve ne yapabileceğimizi görelim.
Adım 1: Evdeki Atık Türlerini Belirleyelim
Evlerimizde genel olarak şu tür atıklar oluşur:
- Organik Atıklar (Mutfak Atıkları): Bunlar genellikle yemek hazırlarken ortaya çıkan sebze ve meyve kabukları, yemek artıkları, çay poşetleri, yumurta kabukları gibi doğal atıklardır.
- Ambalaj Atıkları: Marketten aldığımız ürünlerin paketleri bu gruba girer.
- Plastikler: Su şişeleri, yoğurt kapları, şampuan kutuları, plastik poşetler.
- Kağıt ve Karton: Gazeteler, dergiler, süt ve meyve suyu kutuları, kargo kolileri.
- Cam: Kavanozlar, içecek şişeleri.
- Metal: Konserve kutuları, içecek kutuları.
- Tehlikeli Atıklar: Piller, bitmiş ilaçlar, temizlik malzemelerinin kutuları gibi özel olarak atılması gereken maddelerdir.
- Elektronik Atıklar: Bozulmuş telefonlar, şarj aletleri, eski kumandalar.
Adım 2: Bu Atıkları Ne Yaptığımızı Düşünelim
Bu atıkların hepsi aynı çöp kutusuna mı gitmeli? Tabii ki hayır!
Çoğu zaman, organik atıklar ve geri dönüştürülemeyen bazı ambalajlar normal ev çöpüne atılır. Ancak bilinçli bir aile, geri dönüştürülebilir atıkları (kağıt, plastik, cam, metal) mutlaka ayrı bir poşette veya kutuda biriktirir. Belediyelerin mahallelere koyduğu geri dönüşüm kutularına atarak doğaya yeniden kazandırılmalarını sağlarız. Piller gibi tehlikeli atıkları ise kesinlikle normal çöpe atmamalı, özel atık pil kutularına bırakmalıyız.
Soru 2: Aile olarak geri dönüşüme katkı sağlayabilmek için neler yapıyorsunuz?
Bu soru, geri dönüşümün bir aile sorumluluğu olduğunu bize hatırlatıyor. Ailece yapabileceğimiz o kadar çok şey var ki! İşte size birkaç harika fikir:
- Atıkları Kaynağında Ayırmak: En temel adım budur. Evde mutfağınızın bir köşesine geri dönüşüm için ayrı bir kutu koyabilirsiniz. Kağıtları, plastikleri ve camları bu kutuda biriktirip topluca geri dönüşüm kumbarasına atabilirsiniz.
- Alışverişte Bilinçli Olmak: Plastik poşet kullanmak yerine, alışverişe kendi bez çantamızla gidebiliriz. Tek kullanımlık ürünler yerine, uzun ömürlü ve geri dönüştürülebilir ambalajı olan ürünleri tercih edebiliriz.
- Atık Yağları Lavaboya Dökmemek: Kızartma sonrası artan yağları kesinlikle lavaboya dökmemeliyiz! Bu, sularımızı kirleten çok tehlikeli bir davranıştır. Bu yağları bir şişede biriktirip belediyelerin atık yağ toplama noktalarına teslim edebiliriz.
- Kompost Yapmak: Eğer bahçeli bir eviniz varsa, mutfaktaki organik atıkları (sebze-meyve kabukları gibi) biriktirerek kompost yapabilir ve bitkileriniz için doğal gübre elde edebilirsiniz.
Soru 3: Tam olarak yıpranmamış, eskimemiş eşyalarınızı ne yapıyorsunuz? Neden?
Bu soru, geri dönüşümün önemli bir kardeşi olan “Yeniden Kullanma” kavramıyla ilgili. Bir eşya bizim için eskidiyse bile, başkası için yepyeni olabilir!
Adım 1: Eskimeyen Eşyalara Ne Yapabiliriz?
- Bağışlamak: Artık bize küçük gelen kıyafetlerimizi, okuduğumuz kitapları, oynamadığımız oyuncakları ihtiyacı olanlara ulaştıran yardım kuruluşlarına veya belediyelerin giysi kumbaralarına bırakabiliriz.
- Takas Etmek veya Hediye Etmek: Arkadaşlarımızla veya akrabalarımızla eşyalarımızı değiş tokuş yapabilir veya onlara hediye edebiliriz.
- İkinci El Olarak Satmak: İnternet uygulamaları veya ikinci el dükkanları aracılığıyla bu eşyaları satarak hem para kazanabilir hem de eşyanın yeniden kullanılmasını sağlayabiliriz.
- Farklı Bir Amaçla Kullanmak (İleri Dönüşüm): Örneğin, eski bir kot pantolondan çanta yapabilir veya cam kavanozları kalemlik olarak kullanabiliriz. Buna ileri dönüşüm diyoruz!
Adım 2: Neden Böyle Yapmalıyız?
Peki, neden bu eşyaları çöpe atmak yerine yeniden kullanılmalarını sağlıyoruz?
Çünkü bir eşyayı çöpe attığımızda, o sadece bir çöp yığını oluşturur. Ama onu yeniden kullanıma kazandırdığımızda;
– Doğal kaynaklarımızı korumuş oluruz. (Yeni bir tişört üretmek için harcanacak pamuk ve sudan tasarruf ederiz.)
– Çöp miktarını azaltırız.
– Ekonomiye katkı sağlarız ve israfı önleriz.
– Yardımlaşma ve paylaşma duygumuzu geliştiririz.
Umarım bu açıklamalar, konuya başlarken size harika bir temel oluşturmuştur. Unutmayın çocuklar, attığımız her adım, gezegenimizin geleceği için çok değerli!