Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gönderdiğin bu görseldeki soruları senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Böylece konuları daha iyi pekiştirmiş olacaksın. Haydi başlayalım!
***
C Bölümü – Eşleştirme Soruları
Bu bölümde, soldaki numaralanmış tanımları sağdaki harfli kavramlarla doğru bir şekilde eşleştirmemiz isteniyor. Hadi her birini tek tek inceleyelim.
1. Özellikleri her yerinde aynı olmayan, bileşenleri ayrı ayrı görülebilen karışım çeşididir.
Çözüm: Sevgili öğrencim, düşünelim… Mesela bir salata yaptığımızda içindeki domatesi, salatalığı, marulu ayrı ayrı görebiliriz, değil mi? Ya da zeytinyağı ile suyu karıştırdığımızda birbirine karışmazlar ve ayrı dururlar. İşte bu tür, her yerine baktığımızda aynı özelliği göstermeyen ve içindekileri rahatça seçebildiğimiz karışımlara Heterojen Karışım diyoruz. Bu yüzden doğru eşleştirme e seçeneğidir.
Sonuç: 1 ↔ e. Heterojen karışım
2. Çözeltideki bileşenlerden miktarı az olanın dağılıp çözünmesini sağlayan maddedir.
Çözüm: Bu tanım biraz kafa karıştırıcı gibi duruyor ama aslında çok basit. Bir çözelti hazırlarken, örneğin şekerli su yaparken, suyu ve şekeri kullanırız. Genellikle su daha çok, şeker ise daha az miktarda olur. Şekeri suyun içine atıp karıştırırız ve şeker suyun içinde “çözünür”. İşte bu işlemde, şekeri çözen madde kimdir? Tabii ki su! Yani miktarı çok olan ve diğer maddeyi çözen maddeye çözen veya çözücü denir. Burada tanım tam olarak bunu ifade ediyor. Bu yüzden doğru eşleştirme a seçeneğidir.
Sonuç: 2 ↔ a. Çözen
3. Atomun çekirdeğinde bulunan yüksüz taneciktir.
Çözüm: Atomun merkezinde bir çekirdek olduğunu ve bu çekirdeğin içinde proton ve nötronların bulunduğunu hatırlayalım. Protonlar pozitif (+) yüklüydü. Elektronlar ise çekirdeğin etrafında dolanan negatif (-) yüklü taneciklerdi. Nötronlar ise adından da anlayabileceğin gibi “nötr” yani yüksüzdür. Yükü olmayan taneciklerdir. Bu sebeple cevabımız Nötron olmalı. Doğru eşleştirme c seçeneğidir.
Sonuç: 3 ↔ c. Nötron
4. Dışarıdan bakıldığında tek bir madde gibi görülen karışımdır.
Çözüm: Yine şekerli su örneğimize dönelim. Şekeri suda iyice çözdükten sonra bardağa baktığında artık şeker tanelerini görebilir misin? Hayır. Sanki sadece su varmış gibi, tek bir madde gibi görünür. İşte bu şekilde, içindeki maddelerin gözle ayırt edilemediği, her yerinde aynı özelliği gösteren karışımlara Homojen Karışım diyoruz. Tuzlu su, kolonya, hava gibi karışımlar homojendir. Bu yüzden doğru eşleştirme ç seçeneğidir.
Sonuç: 4 ↔ ç. Homojen karışım
5. Atıkların geri dönüşümü sayesinde sağlanan kazançlardan biridir.
Çözüm: Atıkları geri dönüştürdüğümüzde ne kazanırız? Mesela kağıtları geri dönüştürerek ağaçları kesilmekten kurtarırız, yani hammadde kazanırız. Peki bir metali veya camı sıfırdan üretmek mi daha çok enerji harcar, yoksa eskisini eritip yeniden şekil vermek mi? Elbette sıfırdan üretmek çok daha fazla enerji gerektirir. Geri dönüşüm yaparak bu enerjiden tasarruf ederiz. Dolayısıyla en önemli kazançlarımızdan biri de Enerji tasarrufudur. Doğru eşleştirme b seçeneğidir.
Sonuç: 5 ↔ b. Enerji
***
D Bölümü – Bulmaca Soruları
Şimdi de bulmacamızı doldurma zamanı! Verilen tanımlara uygun kelimeleri bulup yerlerine yazacağız. Unutma, bu tür bulmacalarda bazen kitaptaki harf kutucuklarında hatalar olabilir, önemli olan bizim doğru kelimeleri bilmemizdir.
Soldan Sağa
- 1. Çözeltideki çözücü içinde dağılan madde.
Çözüm: Tuzlu suda, suyu “çözen” olarak adlandırmıştık. Peki suyun içinde dağılan, yani miktarı az olan madde neydi? Tuz! İşte bu maddeye ÇÖZÜNEN diyoruz. - 2. Aynı cins atomlardan oluşan saf madde.
Çözüm: Sadece demir atomlarından oluşan bir madde düşünelim. Bu, demir elementidir. Sadece oksijen atomlarından oluşan bir madde, oksijen elementidir. Yani tek tip atom içeren saf maddelere ELEMENT denir. - 3. Elementlerin kısa ve kolayca ifade edilmesi amacıyla kullanılan gösterim.
Çözüm: Bilim insanları, elementleri uzun uzun yazmak yerine onlara kısa adlar vermişler. Mesela Hidrojen yerine “H”, Oksijen yerine “O”, Demir yerine “Fe” yazarız. Bu kısa gösterimlere SEMBOL adı verilir. - 4. Atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü parçacık.
Çözüm: Az önce de konuşmuştuk, atomun çekirdeğinde yüksüz nötronlar ve pozitif (+) yüklü tanecikler vardı. İşte bu pozitif yüklü olanlara PROTON diyoruz. - 5. Atom çekirdeğinin çevresindeki negatif yüklü hareketli parçacık.
Çözüm: Çekirdeğin etrafında, belirli yörüngelerde çok hızlı bir şekilde dolanan ve negatif (-) yüke sahip olan o minik parçacığın adı ELEKTRON‘dur.
Yukarıdan Aşağıya
- 6. Ağaçların korunmasında önemli olan, geri dönüşümü mümkün maddelerden biri.
Çözüm: Ağaçlardan ne üretiyoruz? Tabii ki KAĞIT! Kullandığımız kağıtları geri dönüşüme atarak yeni ağaçların kesilmesini önlemiş oluruz. - 7. Canlıların solunumda kullandıkları bir element.
Çözüm: Nefes alırken havadan vücudumuza aldığımız ve yaşamamız için şart olan o harika elementin adı OKSİJEN‘dir. - 8. Maddenin yapı taşı olan tanecik.
Çözüm: Bizi, sıramızı, kitabımızı, yani etrafımızdaki her şeyi oluşturan en küçük temel yapı birimine ATOM diyoruz. - 9. En az iki farklı elementin birbirine bağlanmasıyla oluşan madde.
Çözüm: Mesela su, iki Hidrojen (H) ve bir Oksijen (O) atomunun birleşmesiyle oluşur. Farklı elementler bir araya gelerek yeni bir saf madde oluşturduğunda buna BİLEŞİK adını veririz. - 10. Çözücü ve çözücü içinde dağılıp çözünmüş madde karışımı.
Çözüm: Şeker (çözünen) ve suyun (çözücü) oluşturduğu homojen karışıma özel bir isim veriyoruz: ÇÖZELTİ.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!