6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 51
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Fen Bilimleri dersimize hoş geldiniz. Bugün sizlerle birlikte yoğunluk konusunu pekiştireceğimiz harika bir etkinlik yapacağız. Görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözelim ve maddelerin sıvılar içindeki davranışlarını daha iyi anlayalım. Unutmayın, bilim merak etmekle ve tahmin yürütmekle başlar!
Haydi başlayalım!
***
Öncelikle bize verilen temel bilgiyi hatırlayalım. Bu, bizim anahtarımız olacak!
Bilgi: Katı bir cisim, içinde çözünmediği bir sıvıya atıldığında üç durumla karşılaşırız:
- Eğer cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyükse, cisim sıvı dibine batar.
- Eğer cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğuna eşitse, cisim sıvının içinde herhangi bir yerde askıda kalır.
- Eğer cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan küçükse, cisim sıvıda yüzer.
Şimdi bu bilgi ışığında önce tahminlerimizi, yani hipotezlerimizi yazalım.
1. Gümüş yüzük su içerisine bırakıldığında (I. hipotez)
Gümüşün ağır bir metal olduğunu günlük hayattan biliyoruz. Bu yüzden suya atıldığında batacağını tahmin edebiliriz.
Hipotezimiz: Gümüş yüzük suda batar.
2. Parafin (mum) su içerisine bırakıldığında (II. hipotez)
Mumu suya koyduğumuzda genellikle yüzdüğünü gözlemleriz.
Hipotezimiz: Parafin (mum) suda yüzer.
3. Demir cıva içerisine bırakıldığında (III. hipotez)
Demir de çok ağır bir maddedir. Cıvayı belki görmemiş olabiliriz ama demirin batacağını düşünmek oldukça doğal.
Hipotezimiz: Demir cıvada batar.
4. Altın küpe etil alkol içerisine bırakıldığında (IV. hipotez)
Altın da yoğun ve ağır bir metaldir. Etil alkol ise suya benzeyen bir sıvıdır. Altının bu sıvıda batacağını tahmin edebiliriz.
Hipotezimiz: Altın küpe etil alkolde batar.
5. Hipotezlerimizi tablodaki verilerle karşılaştıralım, hipotezlerimizin doğru olup olmadığı ile ilgili düşüncelerimizi açıklayalım.
Şimdi de kurduğumuz bu hipotezlerin, yani tahminlerimizin doğru olup olmadığını tablodaki bilimsel verileri kullanarak kontrol edelim. Bakalım ne kadar isabetli tahminler yapmışız! Haydi gelin, dedektif gibi iz sürelim!
I. Hipotezin Değerlendirilmesi (Gümüş yüzük ve Su)
Adım 1: Tablodan ilgili maddelerin yoğunluk değerlerini bulalım.
- Gümüşün yoğunluğu: 10,5 g/cm³
- Suyun yoğunluğu: 1 g/cm³
Adım 2: Bu iki değeri karşılaştıralım.
10,5 değeri 1 değerinden büyüktür. (10,5 > 1)
Adım 3: Kuralımızı hatırlayalım. Cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyükse cisim batar.
Sonuç: Gümüşün yoğunluğu suyun yoğunluğundan büyük olduğu için gümüş yüzük suda batar. Bu durumda ilk hipotezimiz doğrudur! Harika bir başlangıç!
II. Hipotezin Değerlendirilmesi (Parafin ve Su)
Adım 1: Tablodan yoğunluk değerlerini bulalım.
- Parafinin (mum) yoğunluğu: 0,9 g/cm³
- Suyun yoğunluğu: 1 g/cm³
Adım 2: Değerleri karşılaştıralım.
0,9 değeri 1 değerinden küçüktür. (0,9 < 1)
Adım 3: Kuralımıza göre, cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan küçükse cisim yüzer.
Sonuç: Parafinin yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük olduğu için parafin suda yüzer. İkinci hipotezimiz de doğru! Çok iyi gidiyoruz!
III. Hipotezin Değerlendirilmesi (Demir ve Cıva)
Adım 1: Tablodan yoğunluk değerlerini bulalım.
- Demirin yoğunluğu: 7,8 g/cm³
- Cıvanın yoğunluğu: 13,6 g/cm³
Adım 2: Değerleri karşılaştıralım.
7,8 değeri 13,6 değerinden küçüktür. (7,8 < 13,6)
Adım 3: Kuralımızı tekrar hatırlayalım. Cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan küçükse cisim yüzer.
Sonuç: Bakın bu çok ilginç, değil mi? Demirin yoğunluğu, cıvanın yoğunluğundan küçük olduğu için demir cıva içerisinde yüzer. Demek ki “Demir cıvada batar” şeklindeki üçüncü hipotezimiz doğru değilmiş (yanlışmış). Bilim işte bu yüzden harika! Bize sezgilerimizin her zaman doğru olmayabileceğini gösteriyor. Demir gibi ağır bir madde, cıva gibi çok daha yoğun bir sıvının üzerinde yüzebilir!
IV. Hipotezin Değerlendirilmesi (Altın küpe ve Etil Alkol)
Adım 1: Tablodan son yoğunluk değerlerimizi bulalım.
- Altının yoğunluğu: 19,3 g/cm³
- Etil alkolün yoğunluğu: 0,8 g/cm³
Adım 2: Değerleri karşılaştıralım.
19,3 değeri 0,8 değerinden çok büyüktür. (19,3 > 0,8)
Adım 3: Kuralımıza göre, cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyükse cisim batar.
Sonuç: Altının yoğunluğu etil alkolün yoğunluğundan çok büyük olduğu için altın küpe etil alkolde batar. Dördüncü hipotezimiz de doğru!
Umarım bu etkinlik hoşunuza gitmiştir çocuklar. Gördüğünüz gibi, maddelerin yoğunluklarını bildiğimizde onların sıvılar içindeki hareketlerini kolayca tahmin edebiliriz. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!