Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte, görseldeki “Etkinlik İstasyonu-14″ü inceleyeceğiz. Bu etkinlikte, silgi gibi düzgün bir geometrik şekli olmayan katı cisimlerin hacmini nasıl ölçebileceğimizi öğreneceğiz. Bu yöntem, suya batan bir cismin, kendi hacmi kadar suyu yükseltmesi (yerini değiştirmesi) ilkesine dayanır. Hadi, görseldeki deneyi adım adım analiz edip tablomuzu dolduralım!
Soru: Görseldeki deneye göre, dereceli silindire atılan silginin hacmini bularak tablodaki boşlukları dolduralım.
Çözüm:
Haydi bakalım, bu problemi çözmek için adımları takip edelim. Çok kolay olduğunu göreceksiniz!
Adım 1: İlk Hacmi Belirleyelim
Öncelikle, içinde sadece su bulunan ilk dereceli silindire bakıyoruz. Suyun seviyesi hangi çizgide? Dikkatlice baktığımızda, suyun tam olarak 200 ml (mililitre) seviyesinde olduğunu görüyoruz. Etkinlikte bize önemli bir bilgi veriliyor: 1 mililitre, 1 santimetreküpe eşittir (1 ml = 1 cm³). Bu durumda, suyumuzun ilk hacmi 200 cm³‘tür.
Adım 2: Son Hacmi Belirleyelim
Şimdi de içine silginin atıldığı ikinci dereceli silindire bakalım. Silgiyi suya atınca su seviyesi yükselmiş, değil mi? Yeni su seviyesinin 240 ml çizgisine geldiğini görüyoruz. Bu da demek oluyor ki, silgiyle birlikte suyun hacmi, yani son hacim, 240 cm³‘tür.
Adım 3: Yükselen Sıvının Hacmini Hesaplayalım
Silgi suya girince suyu ne kadar yükseltti? Bunu bulmak için son hacimden ilk hacmi çıkarmamız yeterli. Bu işlem bize, silginin yerini değiştirdiği suyun hacmini verecektir.
Yükselen Sıvı Hacmi = Son Hacim – İlk Hacim
Yükselen Sıvı Hacmi = 240 cm³ – 200 cm³
Yükselen Sıvı Hacmi = 40 cm³
Demek ki silgimiz, suyu 40 cm³ kadar yükseltmiş.
Adım 4: Katının (Silginin) Hacmini Bulalım
İşte en önemli kural geliyor, unutmayın çocuklar: Bir sıvıya tamamen batan bir cisim, kendi hacmi kadar sıvının yerini değiştirir.
Bu kurala göre, yükselen sıvının hacmi ne ise, cismimizin hacmi de odur! Yükselen sıvının hacmini 40 cm³ bulduğumuza göre, silgimizin hacmi de tam olarak 40 cm³‘tür.
Sonuç:
Şimdi tüm bu bulduğumuz bilgileri kullanarak tablomuzdaki “Silgi” satırını doldurabiliriz.
- Madde: Silgi
- İlk Hacim (cm³): 200
- Son Hacim (cm³): 240
- Yükselen Sıvı Hacmi (cm³): 40
- Katının Hacmi (cm³): 40
Gördüğünüz gibi, bir cismin şekli ne kadar karmaşık olursa olsun, dereceli silindir ve su kullanarak hacmini kolayca ölçebiliyoruz. Harika bir iş çıkardınız!
