Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi bu “Bölüm Sonu İstasyonu”ndaki soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
1. Soru: Bazı maddelerin görselleri ve yoğunlukları aşağıda verilmiştir. Suyun yoğunluğu 1 g/cm³ olduğuna göre bu maddelerden hangileri suyun içerisine bırakıldığında dibe batar?
Merhaba çocuklar! Bu soruyu çözmek için aklımızda tutmamız gereken çok basit bir kural var. Bir cismin bir sıvı içinde yüzmesi mi, batması mı gerektiğini anlamak için yoğunluklarını karşılaştırırız.
Eğer bir cismin yoğunluğu, içine atıldığı sıvının yoğunluğundan büyükse o cisim batar.
Eğer cismin yoğunluğu, sıvının yoğunluğundan küçükse o cisim yüzer.
Soruda bize suyun yoğunluğunun 1 g/cm³ olduğu söylenmiş. O zaman yapmamız gereken tek şey, bize verilen maddelerin yoğunluklarını 1 ile karşılaştırmak!
- Cam Bilye: Yoğunluğu 2,5 g/cm³.
2,5 sayısı 1’den büyük olduğu için cam bilye suya atıldığında batar. - Alüminyum Gazoz Açacağı: Yoğunluğu 2,7 g/cm³.
2,7 sayısı da 1’den büyüktür. Bu yüzden gazoz açacağı da batar. - Demir İğne: Yoğunluğu 7,8 g/cm³.
7,8 sayısı 1’den oldukça büyük. O halde demir iğne de kesinlikle batar. - Tahta Kaşık: Yoğunluğu 0,9 g/cm³.
İşte buraya dikkat! 0,9 sayısı 1’den küçüktür. Bu yüzden tahta kaşık suda yüzer.
Sonuç:
Bu durumda suya bırakıldığında dibe batacak olan maddeler: Cam Bilye, Alüminyum Gazoz Açacağı ve Demir İğne‘dir.
2. Soru: Birbiri içerisinde çözünmediği bilinen K, L, M ve N sıvılarına ait kütle ve hacim değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
a) Bu değerlerden yola çıkarak maddelerin yoğunluklarını bulalım, tablodaki ilgili alana yazalım.
Sevgili arkadaşlar, yoğunluğu bulmak için kullandığımız sihirli bir formülümüz vardı, değil mi? Hep beraber hatırlayalım:
Yoğunluk = Kütle / Hacim
Şimdi bu formülü kullanarak tablodaki her bir maddenin yoğunluğunu tek tek hesaplayalım.
- Birinci Sütun: Kütle = 500 g, Hacim = 500 cm³.
Yoğunluk = 500 / 500 = 1 g/cm³ - İkinci Sütun: Kütle = 70 g, Hacim = 100 cm³.
Yoğunluk = 70 / 100 = 0,7 g/cm³ - Üçüncü Sütun: Kütle = 8 g, Hacim = 10 cm³.
Yoğunluk = 8 / 10 = 0,8 g/cm³ - Dördüncü Sütun: Kütle = 90 g, Hacim = 100 cm³.
Yoğunluk = 90 / 100 = 0,9 g/cm³
Şimdi bu bulduğumuz değerleri tablonun “Yoğunluk” satırına yazabiliriz.
b) K, L, M ve N sıvıları aynı kaba konulduklarında görseldeki gibi konumlanmıştır. Sıvılar arasındaki yoğunluk ilişkisinden yola çıkarak K, L, M ve N sıvılarını tablodaki ilgili yerlere yazalım.
Şimdi gelelim işin en eğlenceli kısmına! Birbiriyle karışmayan sıvıları aynı kaba koyduğumuzda, yoğunluklarına göre sıralanırlar. Tıpkı bir katlı pasta gibi! Kuralımız şudur: En yoğun olan sıvı her zaman en alta çöker, yoğunluğu en az olan ise en üstte kalır.
Adım 1: Görseldeki sıvıların sıralamasına bakalım. En altta K, onun üstünde L, sonra M ve en üstte N var. Bu bize yoğunluk sıralamasını verir:
Yoğunluk (K) > Yoğunluk (L) > Yoğunluk (M) > Yoğunluk (N)
Yani en yoğun sıvı K, en az yoğun olan sıvı ise N’dir.
Adım 2: Şimdi (a) şıkkında bulduğumuz yoğunluk değerlerini büyükten küçüğe doğru sıralayalım:
1 g/cm³ > 0,9 g/cm³ > 0,8 g/cm³ > 0,7 g/cm³
Adım 3: Artık bu iki sıralamayı birbiriyle eşleştirebiliriz!
- En yoğun olan K sıvısının yoğunluğu en büyük değer olan 1 g/cm³ olmalıdır.
- İkinci en yoğun olan L sıvısının yoğunluğu 0,9 g/cm³ olmalıdır.
- Üçüncü sıradaki M sıvısının yoğunluğu 0,8 g/cm³ olmalıdır.
- En üstteki, yani en az yoğun olan N sıvısının yoğunluğu ise en küçük değer olan 0,7 g/cm³ olmalıdır.
Sonuç:
Bu eşleştirmeye göre tablonun en üst satırını (“Maddeler” satırını) doldurabiliriz.
K Maddesi: Kütle=500g, Hacim=500cm³, Yoğunluk=1 g/cm³ (Tablonun 1. sütunu)
N Maddesi: Kütle=70g, Hacim=100cm³, Yoğunluk=0,7 g/cm³ (Tablonun 2. sütunu)
M Maddesi: Kütle=8g, Hacim=10cm³, Yoğunluk=0,8 g/cm³ (Tablonun 3. sütunu)
L Maddesi: Kütle=90g, Hacim=100cm³, Yoğunluk=0,9 g/cm³ (Tablonun 4. sütunu)
Harika iş çıkardınız! Gördüğünüz gibi Fen Bilimleri hem çok eğlenceli hem de mantığımızı kullanarak kolayca çözebileceğimiz bulmacalarla dolu. Bir sonraki derste görüşmek üzere!