Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte elektrik devreleri ile ilgili çok güzel bir soruyu çözeceğiz. Görseldeki deney düzeneklerini ve soruyu dikkatlice inceleyip adım adım ilerleyelim. Haydi başlayalım!
1. K deneyiyle ilgili
I. 2. test devresindeki anahtar kapatılırsa ampul ışık verir.
II. Maddelerin iletkenlikleri kullanılan devrelerle belirlenebilir.
III. Test uçlarına bağlanan malzemelerden biri iletken, ikisi yalıtkandır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Sorunun Çözümü ve Açıklaması
Bu soruyu çözebilmek için öncelikle K Deneyi‘nin amacını ve düzeneklerini anlamamız gerekiyor. K deneyinde, basit bir elektrik devresinin test uçları arasına farklı maddeler konularak ampulün yanıp yanmadığı gözlemleniyor. Bu deney, maddelerin elektriği iletip iletmediğini, yani iletken mi yoksa yalıtkan mı olduğunu anlamak için yapılır.
Şimdi sorudaki ifadeleri tek tek inceleyelim:
Adım 1: I. ifadeyi değerlendirelim.
İfade diyor ki: “2. test devresindeki anahtar kapatılırsa ampul ışık verir.”
Hemen 2. test devresine bakalım. Bu devrede test uçlarına Cam Çubuk bağlanmış. Sevgili çocuklar, bildiğiniz gibi cam, elektriği iletmeyen bir maddedir. Yani cam bir yalıtkandır. Elektrik akımının devreyi tamamlayabilmesi için devredeki tüm elemanların iletken olması gerekir. Cam çubuk yalıtkan olduğu için elektrik akımının geçişine izin vermez ve devre tamamlanamaz. Bu yüzden ampul ışık vermez. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Adım 2: II. ifadeyi değerlendirelim.
İfade diyor ki: “Maddelerin iletkenlikleri kullanılan devrelerle belirlenebilir.”
K deneyinin asıl amacı tam olarak budur! Devreye bağladığımız bir madde eğer ampulün yanmasını sağlıyorsa o maddeye “iletken” deriz. Eğer ampul yanmıyorsa o maddeye “yalıtkan” deriz. Bu deney setleri, maddeleri iletken ve yalıtkan olarak sınıflandırmamıza olanak tanır. Yani maddelerin iletkenliklerini bu devrelerle belirleyebiliriz. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Adım 3: III. ifadeyi değerlendirelim.
İfade diyor ki: “Test uçlarına bağlanan malzemelerden biri iletken, ikisi yalıtkandır.”
Hadi malzemeleri tek tek inceleyelim:
- 1. Devre: Demir Anahtar. Demir bir metaldir ve metaller elektriği çok iyi iletir. Yani iletkendir.
- 2. Devre: Cam Çubuk. Cam, elektriği iletmeyen bir maddedir. Yani yalıtkandır.
- 3. Devre: Porselen Çubuk. Porselen de aynı cam gibi elektriği iletmeyen bir maddedir. Yani yalıtkandır.
Sonuca baktığımızda, elimizde 1 tane iletken (demir anahtar) ve 2 tane yalıtkan (cam çubuk, porselen çubuk) madde var. Bu da ifadenin söylediğiyle birebir aynı. Dolayısıyla bu ifade de doğrudur.
Sonuç
Yaptığımız incelemeler sonucunda;
- I. ifadenin yanlış
- II. ifadenin doğru
- III. ifadenin doğru
olduğunu bulduk. Bu durumda doğru cevabımız II ve III numaralı ifadeleri içeren şık olmalıdır.
Doğru Cevap: C) II ve III
Umarım açıklamam faydalı olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri deneyerek ve gözlemleyerek öğrenilir. Başarılar dilerim!