6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 36
Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gel şimdi bu etkinliği bir dedektif gibi adım adım takip ederek doğru çıkışı birlikte bulalım. Unutma, amacımız hiç hata yapmadan doğru ifadeleri takip ederek sonuca ulaşmak.
Soru: Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek ilgili oklar yönünde ilerleyelim. Etkinlik hatasız olarak tamamlandığında hangi çıkışa ulaşılır?
Haydi başlayalım!
Adım 1
Her şey en üstteki kutucukla başlıyor. Orada ne yazdığına bir bakalım:
Saf maddeler tek çeşit taneciklerden oluşur.
Şimdi düşünelim, bu ifade doğru mu yanlış mı? Saf maddeleri hatırlayalım. Elementler (demir, altın, oksijen gibi) ve bileşikler (su, tuz gibi) saf maddelerdi. Örneğin, demir sadece demir atomlarından, saf su ise sadece su moleküllerinden (H₂O) oluşur. Yani içlerinde başka çeşit bir tanecik bulunmaz. O halde bu ifade kesinlikle DOĞRU!
Harika! İlk adımı başarıyla geçtik. Şimdi şemada “Doğru” yazan oku takip ederek bir sonraki kutuya iniyoruz.
Adım 2
Karşımıza çıkan yeni ifadeyi okuyalım:
Kaynama sıcaklığı saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir.
Peki, bu ne demek? Ayırt edici özellik, bir maddeyi diğerinden ayırmamızı sağlayan, o maddeye özgü bir parmak izi gibidir. Her saf maddenin kendine ait bir kaynama noktası vardır ve bu, o maddeyi tanımamıza yardımcı olur. Mesela, deniz seviyesinde saf su her zaman 100°C’de kaynarken, etil alkol 78°C’de kaynar. Gördüğün gibi, kaynama sıcaklıkları farklı olduğu için bu iki sıvıyı birbirinden ayırabiliriz. O zaman bu ifade de kesinlikle DOĞRU!
Süper gidiyoruz! Bu kutudan çıkan “Doğru” okunu takip ederek yolumuza devam ediyoruz.
Adım 3
Şimdi yolumuz ikiye ayrılıyor. Hata yapmamak için her iki ifadeyi de dikkatlice incelemeli ve doğru olanı seçmeliyiz.
Birinci seçenek:
Bir maddenin erime noktası kaynama noktasına eşittir.
Hemen aklımıza en iyi bildiğimiz örnek olan suyu getirelim. Su (yani buz) 0°C’de erir, 100°C’de ise kaynar. 0 ile 100 birbirine eşit mi? Tabii ki değil! O zaman bu ifade YANLIŞ. Bu yoldan gidersek hata yapmış oluruz.
İkinci seçenek:
Kaynama süresince ısı almasına rağmen saf maddenin sıcaklığı değişmez.
Bunu deneylerimizden hatırlayalım. Bir tencereye su koyup ocağın altını açtığımızda su ısınır, ısınır ve 100°C’ye ulaştığında kaynamaya başlar. Kaynama bitene kadar termometre hep 100°C’yi gösterir. Peki ocak kapalı mı? Hayır, hâlâ ısı veriyoruz! İşte o ısı, suyun sıcaklığını artırmak yerine onun sıvı halden gaz hale (buhar) geçmesi için kullanılır. Yani hal değişimi sırasında saf maddelerin sıcaklığı sabit kalır. Bu ifade kesinlikle DOĞRU!
İşte bu! Hatasız yolumuzu bulduk! Bu kutucuktan çıkan “Doğru” okunu takip etmemiz gerekiyor.
Sonuç
Tüm doğru okları sırasıyla takip ettiğimizde, en son ulaştığımız çıkış kapısı hangisi oldu?
Evet, harikasın! Ulaştığımız çıkış 3. Çıkış‘tır.
Umarım açıklamam faydalı olmuştur. Fen bilimleri ne kadar da eğlenceli, değil mi?