Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle kitabımızın 99. sayfasındaki “Grammar” bölümünü birlikte çözeceğiz. Bu alıştırmalar, İngilizcede bir işi başkasına yaptırdığımızı anlatmak için kullandığımız **”have”** yapısıyla ilgili. Bu yapıya “ettirgen çatı” veya “causative” diyoruz. İki temel kullanımı var, haydi onlara bir göz atalım ve sonra sorulara geçelim!
Kural 1: Birine bir şey yapmasını söylediğimizde veya ondan bir şey yapmasını istediğimizde have + kişi + fiilin yalın hali (V1) yapısını kullanırız.
Örnek: I had my brother carry the boxes. (Kardeşime kutuları taşıttım.)
Kural 2: Bir işin başkası tarafından yapılmasını sağladığımızda, yani bir hizmet aldığımızda (kimin yaptığı çok önemli değilse) have + nesne + fiilin 3. hali (V3) yapısını kullanırız.
Örnek: We had the house cleaned. (Evi temizlettik.)
Şimdi bu kuralları aklımızda tutarak alıştırmaları çözmeye başlayalım!
1. c. Look at your notes in 1.b. and match the sentences with the functions in pairs. There is an extra one. Then check your answers as a whole class.
Bu soruda bizden verilen cümleleri, anlamlarıyla eşleştirmemiz isteniyor. Haydi cümleleri ve anlamları inceleyelim.
- Cümleler:
- 1. The manager had everyone join the clean-up campaign. (Müdür, herkesin temizlik kampanyasına katılmasını sağladı.)
- 2. We had the clothes sorted by the volunteers before distribution. (Dağıtımdan önce kıyafetleri gönüllülere ayırttık.)
- Anlamlar (Functions):
- a) The subject does the action alone without help. (Özne, eylemi yardım almadan tek başına yapar.)
- b) Someone arranges for something to be done by someone else. (Birisi, bir şeyin başkası tarafından yapılmasını ayarlar.)
- c) To tell someone do something directly. (Birine doğrudan bir şey yapmasını söylemek.)
Çözüm:
Adım 1: İlk cümleye bakalım: “The manager had everyone join the clean-up campaign.” Bu cümlede “müdür”, “herkese” bir iş yaptırıyor. Yani onlara bir şey yapmalarını söylüyor. Bu, yukarıda bahsettiğimiz Kural 1‘e uyuyor: have + kişi (everyone) + fiilin yalın hali (join). Bu nedenle bu cümlenin anlamı, birine doğrudan bir şey yapmasını söylemekle ilgilidir.
Adım 2: Bu durumda, 1. cümle c) seçeneği ile eşleşir.
Adım 3: İkinci cümleye bakalım: “We had the clothes sorted by the volunteers…” Bu cümlede ise “biz”, bir işin (kıyafetlerin ayrıştırılması) başkaları (gönüllüler) tarafından yapılmasını organize ediyoruz. Burada odak noktamız yapılan iştir. Bu da Kural 2‘ye uyuyor: have + nesne (the clothes) + fiilin 3. hali (sorted).
Adım 4: Bu durumda, 2. cümle b) seçeneği ile eşleşir.
Adım 5: Gördüğünüz gibi a) seçeneği boşta kaldı. Çünkü bu seçenek, konumuz olan “bir işi başkasına yaptırma” durumuyla ilgili değil.
Sonuç:
1. -> c
2. -> b
2. Complete the sentences with the suitable form of the given words in brackets.
Bu alıştırmada, “A Day at the Animal Rescue Centre” (Hayvan Kurtarma Merkezinde Bir Gün) başlıklı metindeki boşlukları parantez içindeki kelimeleri kullanarak dolduracağız. Yine yukarıdaki iki kuralımızı kullanacağız.
Çözüm:
- (1) “…we had a team of cleaners wash all the cages.”
(bir temizlik ekibine bütün kafesleri yıkattık.)
Açıklama: Burada işi yapan “temizlik ekibi” belli. Bu yüzden Kural 1‘i (have + kişi + V1) kullandık. - (2) “Next, we had the staff take the injured animals to the vet…”
(personelin yaralı hayvanları veterinere götürmesini sağladık.)
Açıklama: Burada da işi yapan “personel” belli olduğu için yine Kural 1‘i kullandık. - (3) “…so we made sure that we had all the medical care provided.”
(tüm tıbbi bakımın sağlanmasını/sağlandığından emin olduk.)
Açıklama: Burada önemli olan tıbbi bakımın yapılması, yani hizmetin alınması. Kimin yaptığı belirtilmemiş. Bu yüzden Kural 2‘yi (have + nesne + V3) kullandık. - (4) “I had some volunteers put up the balloons and banners…”
(bazı gönüllülere balonları ve afişleri astırdım.)
Açıklama: İşi yapan “gönüllüler” belli, bu yüzden Kural 1‘i kullandık. - (5) “…we had the welcome desk decorated by a local artist.”
(karşılama masasını yerel bir sanatçıya dekore ettirdik.)
Açıklama: Burada odak noktamız “karşılama masasının” dekore edilmesi. Bir hizmet alıyoruz. Bu yüzden Kural 2‘yi kullandık. - (6) “We also had some signs printed to help people…”
(insanlara yardım etmek için bazı tabelalar bastırdık.)
Açıklama: Tabelaların basılması bir hizmettir. İşi yapan matbaacıdan bahsetmiyoruz. Bu yüzden Kural 2‘yi kullandık. - (7) “I had a photographer take photos of the animals…”
(bir fotoğrafçıya hayvanların fotoğraflarını çektirdim.)
Açıklama: Fotoğrafları çeken kişi “fotoğrafçı” belli olduğu için Kural 1‘i kullandık. - (8) “Many animals were adopted, and the volunteers…”
(Birçok hayvan sahiplenildi…)
Açıklama:Dikkat! Bu cümle biraz farklı. Burada birine bir şey yaptırmıyoruz, bir olayı anlatıyoruz. “Hayvanlar sahiplenildi” demek için edilgen çatı (passive voice) kullanmamız daha doğru. Bu yüzden cevap “were adopted” olmalı. Eğer “Biz birçok hayvanı sahiplendirdik” demek isteseydik “We had many animals adopted” diyebilirdik. Metnin akışına göre ikisi de mümkün ama “were adopted” daha doğal duruyor. Ancak ünitenin konusu gereği öğretmeniniz “had many animals adopted” cevabını da kabul edebilir. - (9) “…and the volunteers were thanked for their efforts at the end of the day.”
(…ve günün sonunda gönüllülere çabaları için teşekkür edildi.)
Açıklama: Tıpkı 8. sorudaki gibi burada da edilgen çatı (passive voice) daha uygun. “Gönüllülere teşekkür edildi” diyoruz. Eğer “Biz gönüllülere teşekkür ettirdik” gibi bir anlam olsaydı “We had the volunteers thanked” diyebilirdik. Metnin akışına göre “were thanked” daha doğal bir ifadedir.
3. a. Imagine there was a charity week at your school. You and your classmates helped people in need in different ways. Write 2 sentences about what you did.
Bu bölümde sizden, okulunuzdaki bir yardım haftasında neler yaptığınızı anlatan iki cümle yazmanız isteniyor. Amaç, öğrendiğimiz iki farklı “have” yapısını kullanmanız.
Çözüm:
Burada herkes kendi hayal gücünü kullanarak farklı cümleler kurabilir. Ben size örnek olması için iki cümle yazacağım.
Adım 1: İlk cümlemizde bir hizmet alalım, yani Kural 2‘yi (have + nesne + V3) kullanalım. Mesela yardım kampanyası için tişörtler bastırmış olalım.
I hadsome T-shirts designed for the charity event.(Yardım etkinliği için birkaç tişört tasarlattım.)
Adım 2: İkinci cümlemizde ise birine bir iş yaptıralım, yani Kural 1‘i (have + kişi + V1) kullanalım. Mesela en yakın arkadaşımızdan yardım kolilerini düzenlemesini istemiş olalım.
We had someonehelp us organize the donation boxes.(Birinin yardım kutularını düzenlememize yardım etmesini sağladık.)
Siz de bu örneklere benzer şekilde kendi cümlelerinizi kurabilirsiniz. Unutmayın, önemli olan iki farklı yapıyı doğru bir şekilde kullanmak!
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar