Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben 7. sınıf İngilizce öğretmeniniz. Hadi gel, bu “Grammar Auction” yani “Dilbilgisi Müzayedesi” etkinliğindeki cümleleri birlikte inceleyelim. Unutma, amacımız dilbilgisi açısından tamamen doğru olan cümleleri bulmak. Her bir cümleyi adım adım analiz edip doğru mu yanlış mı olduğunu birlikte keşfedeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Soru 1:The documents were delivered on time.
Adım 1: Bu cümlenin yapısını inceleyelim. “The documents” (Belgeler) cümlenin öznesi ama işi yapan değil, işten etkilenen. Bu bize cümlenin “Passive Voice” yani Edilgen Çatı olduğunu gösteriyor.
Adım 2: Geçmiş zamanda (Simple Past Tense) edilgen çatı kuralını hatırlayalım: Özne + was/were + Fiilin 3. Hali (V3). “Documents” çoğul olduğu için “were” kullanılmış. “Deliver” (teslim etmek) fiilinin 3. hali ise “delivered” şeklindedir. Cümledeki tüm yapılar bu kurala uyuyor. Anlamı da “Belgeler zamanında teslim edildi.” demektir.
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 2:The cake was eat by the children.
Adım 1: Bu da bir önceki gibi edilgen bir cümle. “Kek, çocuklar tarafından…” diye başlıyor.
Adım 2: Kuralımızı tekrar hatırlayalım: Özne + was/were + Fiilin 3. Hali (V3). Cümlede “was” doğru kullanılmış çünkü “The cake” tekil bir özne. Ancak “eat” fiili 1. halde kullanılmış. Edilgen çatıda fiilin her zaman 3. halini kullanmalıyız. “Eat” fiilinin 3. hali “eaten” olmalıdır.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: The cake was eaten by the children.
Soru 3:That email had been already sent by her.
Adım 1: Bu cümlede “Past Perfect Tense”in edilgen hali kullanılmış. Yani geçmişte olan bir olaydan daha önce olan bir olayı anlatıyor. Kural: Özne + had been + Fiilin 3. Hali (V3).
Adım 2: Cümle yapısal olarak doğru gibi görünse de, “already” (zaten, çoktan) gibi zaman zarflarının yeri genellikle yardımcı fiilden sonra gelir. Yani “had” ile “been” arasına girmesi cümleyi daha doğal ve doğru yapar.
Sonuç:
Bu cümledeki kelime dizilimi pek doğru değil. Bu yüzden YANLIŞ kabul edebiliriz. Daha doğru hali: That email had already been sent by her.
Soru 4:A solution was find yesterday.
Adım 1: Yine bir edilgen çatı cümlesi. “Bir çözüm dün…” diye başlıyor.
Adım 2: Geçmiş zaman edilgen çatı kuralını (was/were + V3) uygulayalım. “A solution” tekil olduğu için “was” doğru. Ama “find” (bulmak) fiili 1. halde kullanılmış. Fiilin 3. hali olan “found” kullanılmalıydı.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: A solution was found yesterday.
Soru 5:I had my car repaired yesterday.
Adım 1: Bu cümlede farklı bir yapı var. Buna “Causative” yani Ettirgen Yapı diyoruz. Bir işi başkasına yaptırdığımızı anlatırken kullanırız.
Adım 2: “Have” fiili ile kurulan ettirgen yapı kuralı şöyledir: Özne + have/had + Nesne + Fiilin 3. Hali (V3). Cümleye bakalım: “I” (Özne) + “had” (geçmiş zaman) + “my car” (Nesne) + “repaired” (Fiilin 3. hali). Tüm ögeler kurala tam olarak uyuyor. Anlamı: “Dün arabamı tamir ettirdim.”
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 6:She had her hair cut last week.
Adım 1: Tıpkı 5. sorudaki gibi bu da bir ettirgen yapı cümlesi. Saçını başkasının kestiğini anlıyoruz.
Adım 2: Kuralımızı (Özne + had + Nesne + V3) kontrol edelim. “She” (Özne) + “had” + “her hair” (Nesne) + “cut” (Fiilin 3. hali). “Cut” fiilinin 1., 2. ve 3. hallerinin aynı olduğunu unutma (cut-cut-cut). Bu yüzden yapı tamamen doğru. Anlamı: “Geçen hafta saçını kestirdi.”
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 7:He has his phone fixing now.
Adım 1: Bu da bir ettirgen yapı cümlesi ama bu sefer şimdiki zamanda (Present Continuous) kullanılmış gibi duruyor. “now” (şimdi) kelimesi bize bu ipucunu veriyor.
Adım 2: Ettirgen yapıda eğer işin o anda yapıldığını vurgulamak istiyorsak, fiilin sonuna “-ing” takısı getirebiliriz. Ancak bu kullanım çok yaygın değildir. Genellikle Özne + is/are having + Nesne + Fiilin 3. Hali (V3) yapısı tercih edilir. Fakat “He has his phone fixing now” yapısı da gramer olarak kabul edilebilir bir kullanımdır, “Telefonunu şu an tamir ettiriyor” anlamını verir. Ancak daha yaygın ve standart kullanım “He is having his phone fixed now.” şeklindedir. Bu haliyle biraz kafa karıştırıcı olsa da yanlış diyemeyiz.
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU. (Ancak daha yaygın kullanım “fixed” ile olurdu.)
Soru 8:We are having our house to paint.
Adım 1: Yine bir ettirgen yapı. “Evimizi boyatıyoruz” demek istenmiş.
Adım 2: Ettirgen yapı kuralında fiil ya 3. halde (V3) ya da “-ing” takısı almış halde olur. Asla “to” ile mastar halinde kullanılmaz. Evimizi bir başkasına boyattığımız için fiilin 3. hali kullanılmalıdır.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: We are having our house painted.
Soru 9:I haven’t been able to reach him all day.
Adım 1: Bu cümlede “-ebilmek, -abilmek” anlamı katan “be able to” yapısı, “Present Perfect Tense” ile kullanılmış.
Adım 2: “Present Perfect Tense” kuralı (have/has + V3) ile “be able to” birleştiğinde “have/has been able to” şeklini alır. Cümlede “I haven’t been able to…” yapısı bu kurala tam olarak uyuyor. Anlamı: “Bütün gün ona ulaşamadım.”
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 10:Were you able to finish the report?
Adım 1: Bu bir soru cümlesi ve geçmiş zamanda “-ebildin mi?” anlamını soruyor. Yine “be able to” yapısı var.
Adım 2: Geçmiş zamanda “be able to” yapısı “was/were able to” şeklinde kullanılır. Soru yaparken de “was/were” başa gelir. “You” öznesi ile “were” kullanılması doğrudur. Anlamı: “Raporu bitirebildin mi?”
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 11:We’ve been able finish everything.
Adım 1: 9. sorudaki gibi “Present Perfect Tense” ile “be able to” yapısı kullanılmış.
Adım 2: Kuralı hatırlayalım: “have/has been able to”. Ancak bu cümlede önemli bir kelime eksik. “able” kelimesinden sonra her zaman “to” edatı gelmelidir. Cümlede bu “to” unutulmuş.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: We’ve been able to finish everything.
Soru 12:They had their windows cleaned last Friday.
Adım 1: Bu da bir ettirgen (“Causative”) yapı cümlesi. Pencerelerini başkasına temizletmişler.
Adım 2: Kuralımızı (Özne + had + Nesne + V3) kontrol edelim. “They” (Özne) + “had” + “their windows” (Nesne) + “cleaned” (V3). Yapı tamamen doğru. Anlamı: “Geçen Cuma pencerelerini temizlettiler.”
Sonuç:
Bu cümle DOĞRU.
Soru 13:He was be promoted after the meeting.
Adım 1: Bu bir edilgen çatı cümlesi. “Toplantıdan sonra terfi ettirildi” denmek isteniyor.
Adım 2: Geçmiş zaman edilgen çatı kuralı “was/were + V3” idi. Cümlede hem “was” hem de “be” kullanılmış. “to be” fiilinin iki hali art arda gelmez. Biri fazla. Sadece “was” yeterlidir.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: He was promoted after the meeting.
Soru 14:We are having paint our garage next week.
Adım 1: Gelecek zaman planı belirten bir ettirgen yapı cümlesi. “Gelecek hafta garajımızı boyatıyoruz” demek istenmiş.
Adım 2: Ettirgen yapı kuralını hatırlayalım: Özne + have + Nesne + Fiilin 3. Hali (V3). Bu cümlede “have” fiilinden sonra gelmesi gereken nesne (“our garage”) fiilden (“paint”) sonra gelmiş. Ayrıca fiil 1. halde. Kelimelerin yeri yanlış ve fiil yanlış çekimlenmiş.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: We are having our garage painted next week.
Soru 15:She was be able to solve the problem.
Adım 1: Geçmiş zamanda “-ebildi” anlamı taşıyan “be able to” yapısı kullanılmış.
Adım 2: 13. sorudaki hatanın aynısı burada da var. Geçmiş zamanda “be able to” yapısı “was/were able to” olur. Cümlede hem “was” hem de “be” kullanılarak hata yapılmış.
Sonuç:
Bu cümle YANLIŞ. Doğrusu: She was able to solve the problem.
Umarım bu açıklamalar cümleleri daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, İngilizce’de kuralları hatırlamak ve bol bol pratik yapmak çok önemli. Hata yapmaktan asla çekinme, çünkü en iyi böyle öğreniriz! Harika iş çıkardın!