6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 127

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz.

Bugün sizlerle “Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler” ünitemizle ilgili çok güzel bir metin ve bu metne bağlı soruları çözeceğiz. Bu etkinlik, öğrendiklerimizi pekiştirmek için harika bir fırsat. Hadi gelin, Hürkuş ve Kaan’ın hikayesindeki bilimsel sırları birlikte keşfedelim!

1. Zahide Hanım’ın merkezî sinir sisteminde yer alan hangi organı, uçak kullanmayı öğrenmesini sağlamıştır?

Çözüm:

Adım 1: Öncelikle soruyu dikkatlice anlayalım. Soru bize “öğrenme” eylemini gerçekleştiren merkezî sinir sistemi organını soruyor. Uçak kullanmak, bisiklete binmek veya ders çalışmak gibi sonradan kazandığımız, bilinçli olarak yaptığımız ve öğrendiğimiz davranışlardır.

Adım 2: Merkezî sinir sistemi organlarımızı hatırlayalım: Beyin, beyincik, omurilik ve omurilik soğanından oluşur. Öğrenme, hafıza, düşünme gibi zihinsel faaliyetlerimizin yönetim merkezi beyindir. Beyincik ise daha çok denge ve öğrenilmiş hareketlerin düzenlenmesinde görev alır, ancak asıl öğrenme eylemi beyinde gerçekleşir.

Sonuç:

Zahide Hanım’ın uçak kullanmayı öğrenmesini sağlayan merkezî sinir sistemi organı beyindir.

2. Zahide Hanım, kuş sürüsüyle karşılaşınca uçağın yönünü aniden değiştirmiştir. Bu ani tepkinin ortaya çıkmasında merkezî sinir sisteminin hangi organı görev almıştır?

Çözüm:

Adım 1: Metinde Zahide Hanım’ın kuş sürüsünü görünce “ani bir hareketle” uçağın yönünü değiştirdiği belirtiliyor. Vücudumuzun dışarıdan gelen uyarılara karşı gösterdiği ani ve istemsiz tepkilere refleks diyoruz. Örneğin, sıcak bir cisme dokununca elimizi hızla çekmemiz gibi.

Adım 2: Refleks davranışlarımızı yöneten merkezî sinir sistemi organımız ise omuriliktir. Omurilik, tehlike anında beynin karar vermesini beklemeden çok hızlı bir şekilde tepki oluşturmamızı sağlar. Bu sayede vücudumuzu tehlikelerden korur.

Sonuç:

Bu ani tepkinin (refleksin) ortaya çıkmasında görev alan merkezî sinir sistemi organı omuriliktir.

3. Aşağıdaki tabloda metinde geçen bazı olaylardan örnekler verilmiştir. Bu olaylarda hangi iç salgı bezleri ve hormonlar etkili olmuştur?

Yaşanan Olay: Zahide Hanım’ın uçağı kullanırken heyecanlanması

İç Salgı Bezi: Böbrek üstü bezi

Hormon: Adrenalin

Açıklama: Heyecan, korku, coşku gibi anlarda vücudumuzda “savaş ya da kaç” tepkisi oluşur. Kalp atışımız hızlanır, göz bebeklerimiz büyür. Bu durumu, böbrek üstü bezlerimizden salgılanan adrenalin hormonu sağlar.

Yaşanan Olay: Kaan’ın boyunun uzaması

İç Salgı Bezi: Hipofiz bezi

Hormon: Büyüme hormonu

Açıklama: Büyüme ve gelişmemizi, özellikle kemiklerimizin ve vücudumuzun uzamasını kontrol eden hormon, beynimizin alt kısmında bulunan hipofiz bezi tarafından salgılanan büyüme hormonudur.

Yaşanan Olay: Kaan’ın sesinin kalınlaşması

İç Salgı Bezi: Testisler (Er bezi)

Hormon: Testosteron

Açıklama: Sesin kalınlaşması, erkeklere özgü ergenlik dönemi özelliklerinden biridir. Bu değişimi sağlayan hormon, erkek eşey bezleri olan testislerden salgılanan testosteron hormonudur.

4. Kaan, hangi gelişim döneminde bulunmaktadır?

Çözüm:

Adım 1: Metinde Kaan’ın 13 yaşında olduğu, boyunun uzadığı ve sesinin kalınlaşmaya başladığı bilgisi veriliyor.

Adım 2: Çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemi olan, bedensel ve ruhsal olarak hızlı değişimlerin yaşandığı bu döneme ergenlik dönemi denir. Kaan’da görülen fiziksel değişimler bu dönemin tipik özellikleridir.

Sonuç:

Kaan, ergenlik döneminde bulunmaktadır.

5. Kaan’ın içinde bulunduğu gelişim dönemi dikkate alındığında bedeninde hangi değişimler meydana gelmiş olabilir? İki örnek yazalım.

Çözüm:

Adım 1: Kaan’ın ergenlik döneminde olduğunu bir önceki soruda bulmuştuk. Şimdi erkeklerde ergenlik döneminde görülen diğer fiziksel değişimleri düşünelim.

Adım 2: Ses kalınlaşması ve boy uzaması dışında erkeklerde şu gibi değişimler de görülür:

• Sakal ve bıyıkların çıkmaya başlaması.
• Sperm üretiminin başlaması.
• Vücutta (koltuk altı ve genital bölgede) kıllanmanın artması.
• Kasların gelişmesi ve vücudun yapısının değişmesi.
• Ciltte sivilcelerin oluşması.

Adım 3: Bu değişimlerden herhangi ikisini örnek olarak yazabiliriz.

Sonuç:

Kaan’ın bedeninde meydana gelmiş olabilecek diğer değişimlere iki örnek:

1. Sakal ve bıyıkların çıkması.

2. Sperm üretiminin başlaması.

Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri dersi çevremizdeki ve kendi vücudumuzdaki harikaları anlamamızı sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!