Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte kitabımızdaki “Güneş ve Ay Tutulmaları” konusundaki etkinlikleri yapacağız. Bu etkinlikler, konuyu daha iyi anlamamıza ve aklımızdaki sorulara cevap bulmamıza yardımcı olacak. Haydi, adım adım ilerleyelim ve bu gök olaylarının sırlarını birlikte çözelim!
MERAK İSTASYONU
Güneş ve Ay tutulması ile ilgili merak ettiğimiz soruları yazalım ve arkadaşlarımızla paylaşalım. Arkadaşlarımızın sorularını dinleyelim.
Çözüm:
Bu bölümde amacımız, konuyla ilgili aklımıza takılanları ortaya çıkarmak. Merak etmek, öğrenmenin ilk adımıdır! İşte benim aklıma gelen ve sizin de aklınıza gelebilecek bazı merak dolu sorular:
- Her ay Yeni Ay ve Dolunay evreleri olmasına rağmen neden her ay Güneş ve Ay tutulması yaşamıyoruz?
- Güneş tutulması sırasında hava gerçekten de gece gibi kararır mı?
- Ay tutulması neden bazen “Kanlı Ay” olarak adlandırılıyor?
- Güneş tutulmasını izlemek için neden özel gözlükler kullanmamız gerekiyor? Bu gözlükler olmadan bakarsak ne olur?
- Bir tutulma ne kadar sürer?
Sizler de kendi merak ettiğiniz soruları bu alana yazabilirsiniz. Unutmayın, ne kadar çok soru sorarsak o kadar çok şey öğreniriz!
ETKİNLİK İSTASYONU-3
Etkinliğin Yapılışı
1. Adım:Daha önce Güneş tutulması gözlemlediysek bu konudaki deneyimlerimizi yazalım.
Çözüm:
Eğer daha önce bir Güneş tutulması izleme şansınız olduysa, o an yaşadıklarınızı buraya yazabilirsiniz. Eğer izlemediyseniz, hayal edebilir veya izleyen birinin anlatımını yazabilirsiniz. İşte örnek bir deneyim:
Ben daha önce tam bir Güneş tutulması izlemedim ama parçalı bir Güneş tutulmasına şahit olmuştum. Öğretmenimiz bize özel filtreli gözlükler dağıtmıştı ve kesinlikle çıplak gözle bakmamamızı söylemişti. Gözlüğü taktığımda, Güneş’in bir kısmının sanki ısırılmış gibi karanlık olduğunu gördüm. Hava birazcık serinledi ve sanki akşam oluyormuş gibi hafifçe loş bir ortam oluştu. Çok ilginç ve unutulmaz bir deneyimdi. Sanki doğanın bize bir gösteri sunduğu büyülü bir andı.
2. Adım:Sayfa 27’deki “Hazırlanalım” bölümünde Güneş ve Ay tutulması ile ilgili elde ettiğimiz bilgileri değerlendirelim. Arkadaşlarımızla fikir alışverişinde bulunarak Güneş ve Ay tutulmasını tanımlayalım. Bu tutulmaların nasıl gerçekleştiğini çizelim.
Çözüm:
Şimdi en önemli kısma geldik! Güneş ve Ay tutulmasının nasıl olduğunu tanımlayacak ve çizeceğiz. Unutmayın, bu olaylar tamamen gök cisimlerinin sıralanmasıyla ilgili bir gölge oyunudur.
Güneş tutulması
Tanımı: Ay, yörüngesinde dolanırken Güneş ile Dünya’nın arasına girdiğinde gerçekleşir. Bu sırada Ay’ın gölgesi Dünya’nın üzerine düşer. Gölgenin düştüğü bölgelerden bakan insanlar, Güneş’i geçici bir süreliğine göremezler. Bu olaya Güneş tutulması denir. Güneş tutulması, Ay’ın Yeni Ay evresinde gerçekleşir.
Çizimi Nasıl Olmalı?
Bu kutucuğa çizerken gök cisimlerini şu sırayla yerleştirmelisiniz:
GÜNEŞ —– AY —– DÜNYA
Çiziminizde, Güneş’ten gelen ışınların Ay tarafından engellendiğini ve Ay’ın gölgesinin Dünya’nın küçük bir bölgesine düştüğünü göstermelisiniz.
Ay tutulması
Tanımı: Dünya, yörüngesinde dolanırken Güneş ile Ay’ın arasına girdiğinde gerçekleşir. Bu durumda Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşer. Dünya’nın gölgesinde kalan Ay, Güneş’ten ışık alamaz ve bir süreliğine kararır veya kırmızımsı bir renk alır. Bu olaya Ay tutulması denir. Ay tutulması, Ay’ın Dolunay evresinde gerçekleşir.
Çizimi Nasıl Olmalı?
Bu kutucuğa çizerken ise gök cisimlerinin sıralaması şöyle olmalı:
GÜNEŞ —– DÜNYA —– AY
Çiziminizde, Güneş’ten gelen ışınların Dünya tarafından engellendiğini ve Dünya’nın daha büyük olan gölgesinin Ay’ı tamamen kapladığını göstermelisiniz.
3. Adım:Güneş ve Ay tutulması ile ilgili ulaştığımız sonuçları değerlendirelim.
Çözüm:
Bu etkinlikten sonra öğrendiğimiz en önemli sonuçları özetleyelim:
- Tutulmalar, Güneş, Dünya ve Ay’ın aynı doğrultuya gelmesiyle oluşan doğal birer gölge olayıdır.
- Güneş tutulmasında sıralama; Güneş – Ay – Dünya şeklindedir ve bu olay Ay’ın Yeni Ay evresinde olur.
- Ay tutulmasında sıralama; Güneş – Dünya – Ay şeklindedir ve bu olay Ay’ın Dolunay evresinde olur.
- Güneş tutulması Dünya’nın sadece küçük bir bölümünden gözlemlenirken, Ay tutulması o anda geceyi yaşayan pek çok yerden gözlemlenebilir.
- Güneş tutulmasına çıplak gözle bakmak göz sağlığımız için çok tehlikelidir ve özel koruyucu ekipmanlar gerektirir. Ancak Ay tutulmasını izlemek için herhangi bir ekipmana ihtiyaç yoktur.
Umarım bu açıklamalarla konuyu çok daha iyi anlamışsınızdır. Aklınıza takılan başka sorular olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!