6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 137
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte çok keyifli bir etkinlik yapacağız. Işığın farklı yüzeylerde nasıl yansıdığını ve ne gibi görüntüler oluşturduğunu alüminyum folyo kullanarak gözlemleyeceğiz. Hadi bakalım, etkinliğimizdeki adımları birlikte takip edelim ve boşlukları dolduralım.
ETKİNLİK İSTASYONU-2
Bu etkinlikte, alüminyum folyonun iki farklı halini inceleyeceğiz: biri pürüzsüz ve diğeri buruşturulmuş. Bakalım bu iki yüzeyde kendi görüntümüz nasıl görünecek?
Soru 1: Düzgün Alüminyum Folyoda Oluşan Görüntünün Özelliği
Çözüm:
Sevgili çocuklar, şimdi elimize pürüzsüz, hiç buruşmamış bir alüminyum folyo alıp ayna gibi kendimize tuttuğumuzu hayal edelim. Ne görürüz?
Adım 1: Düzgün alüminyum folyoya baktığımızda, yüzeyin bir ayna gibi parlak ve pürüzsüz olduğunu fark ederiz.
Adım 2: Bu pürüzsüz yüzeye yansıyan ışık ışınları, geldikleri gibi düzenli bir şekilde geri yansır. Tıpkı bir aynada olduğu gibi! Buna biz “düzgün yansıma” diyoruz.
Adım 3: Bu yüzden, düzgün folyoda oluşan görüntümüz oldukça nettir. Yüzümüzün detaylarını seçebiliriz.
Sonuç:
Düzgün alüminyum folyodaki boşluğa şunları yazabiliriz:
- Görüntü nettir ve belirgindir.
- Cismin (yani bizim) şekline benzer bir görüntü oluşur.
- Yüzey, ayna gibi davrandığı için düzgün yansıma gerçekleşir.
Soru 2: Buruşturulmuş Alüminyum Folyoda Oluşan Görüntünün Özelliği
Çözüm:
Şimdi de diğer alüminyum folyoyu avucumuzda iyice buruşturalım ve sonra dikkatlice tekrar açalım. Yüzeyi artık pürüzsüz değil, değil mi? Bir sürü girinti ve çıkıntı var. Peki şimdi görüntümüz nasıl olacak?
Adım 1: Buruşturulup açılmış folyoya baktığımızda, yüzeyin pürüzlü ve engebeli olduğunu görürüz.
Adım 2: Bu pürüzlü yüzeye gelen paralel ışık ışınları, her biri farklı bir yöne doğru, dağınık bir şekilde yansır. İşte bu olaya da “dağınık yansıma” adını veriyoruz.
Adım 3: Işık her yöne dağıldığı için net bir görüntü oluşmaz. Kendimize baktığımızda sadece ışık parlamaları ve belirsiz şekiller görürüz.
Sonuç:
Buruşturulmuş alüminyum folyodaki boşluğa ise şunları yazabiliriz:
- Görüntü bulanık ve mat‘tır.
- Net bir görüntü oluşmaz, kendimizi tanıyamayız.
- Yüzey pürüzlü olduğu için dağınık yansıma gerçekleşir.
Soru 3: Düşüncelerimiz doğrultusunda ışığın farklı yüzeylerdeki yansıma niteliğini arkadaşlarımız ile yardımlaşarak tanımlayalım.
Çözüm:
Harika gözlemler yaptınız! Şimdi bu gözlemlerimizden yola çıkarak öğrendiklerimizi özetleyelim ve ışığın yansımasını tanımlayalım.
Adım 1: Etkinliğimizde gördük ki, ışık her yüzeyden aynı şekilde yansımıyor. Yüzeyin pürüzsüz ya da pürüzlü olması yansımanın türünü değiştiriyor.
Adım 2: Eğer yüzey ayna, durgun su yüzeyi veya düzgün alüminyum folyo gibi pürüzsüz ise, ışık ışınları paralel bir şekilde yansır. Bu olaya düzgün yansıma denir. Düzgün yansıma sayesinde net bir görüntü oluşur.
Adım 3: Eğer yüzey buruşturulmuş folyo, dalgalı su, duvar veya kitap sayfası gibi pürüzlü ise, ışık ışınları yüzeyin her bir noktasına farklı açılarla çarptığı için farklı yönlere dağılır. Bu olaya ise dağınık yansıma denir. Dağınık yansıma sayesinde net bir görüntü oluşmaz ama o cismi her yönden görebiliriz.
Sonuç:
Kısacası, ışığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesine yansıma diyoruz. Yansımanın nasıl olacağı ise tamamen yüzeyin özelliğine bağlıdır: Pürüzsüz yüzeyler düzgün yansıma, pürüzlü yüzeyler ise dağınık yansıma yapar.
Umarım bu etkinlik hoşunuza gitmiştir çocuklar. Gördüğünüz gibi Fen Bilimleri, etrafımızdaki olayları basit deneylerle anlamamızı sağlayan harika bir derstir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!