Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte “Etkinlik İstasyonu-11″deki diyagramı dolduracağız. Bu etkinlik, bir önceki etkinliğimiz olan “Etkinlik İstasyonu 10″da yaptığımız deneye dayanıyor. Elimizde o deneyin sonuçları olmadığı için, tohumun çimlenmesiyle ilgili çok yaygın ve basit bir deneyi yapmış gibi düşünelim ve diyagramı ona göre dolduralım.
Hadi başlayalım!
Farz edelim ki deneyimizde suyun tohumun çimlenmesi üzerindeki etkisini araştırdık. Bunun için iki tane deney düzeneği hazırladık. İki ayrı kaba da pamuk ve fasulye tohumları koyduk. Kaplardan birindeki pamuğu ıslattık, diğerini ise kuru bıraktık. İkisini de aynı sıcaklıkta ve hava alacak şekilde beklemeye bıraktık.
Şimdi bu hayali deneyimize göre diyagramdaki boşlukları dolduralım.
Soru: Deneyde tohumun çimlenmesine etki eden hangi faktörü test ettik?
Çözüm:
Bu deneyde iki düzeneğimiz arasındaki tek fark birinin pamuğunun ıslak, diğerinin kuru olmasıydı. Diğer bütün şartları (sıcaklık, hava) aynı tuttuk. Bu yüzden biz bu deneyde suyun (nemin) çimlenmeye olan etkisini test etmiş olduk.
Soru: Etkinlikten Önce Bildiklerimiz
Çözüm:
Bu deneye başlamadan önce bazı temel bilgilerimiz vardı, değil mi? Mesela:
- Bitkilerin yaşamak için suya ihtiyacı olduğunu biliyoruz.
- Tohumların bitkilerin bir başlangıcı olduğunu biliyoruz.
- Bu yüzden, tohumların da canlanmak, yani çimlenmek için suya ihtiyaç duyabileceğini tahmin edebiliriz.
Soru: Önermemiz
Çözüm:
Bilimsel çalışmalarda bir tahminimiz, bir iddiamız olur. Buna önerme veya hipotez deriz. Bizim deneyimiz için önermemiz şöyle olabilirdi:
“Eğer bir tohumun çimlenmesi için su gerekli ise, o zaman ıslak pamuktaki tohumlar çimlenir, kuru pamuktaki tohumlar ise çimlenmez.”
Soru: Etkinlikle İlgili Kavramlar
Çözüm:
Bu etkinliği yaparken aklımıza gelen ve kullandığımız bilimsel kelimeler, yani kavramlar şunlardır:
- Tohum: Bitkinin üremesini sağlayan yapı.
- Çimlenme: Tohumdan yeni bir bitkinin oluşmaya başlaması süreci.
- Su (Nem): Çimlenme için gerekli olan temel faktörlerden biri.
- Oksijen (Hava): Tohumun solunum yapması için gerekli olan gaz.
- Sıcaklık: Çimlenmenin gerçekleşebilmesi için gereken uygun ortam ısısı.
Soru: Malzemeler
Çözüm:
Hayal ettiğimiz bu deneyi yapmak için kullanacağımız malzemeler oldukça basit:
- Bir miktar fasulye tohumu
- İki adet küçük kap (plastik bardak veya tabak olabilir)
- Pamuk
- Su
Soru: Gözlemlerimiz
Çözüm:
Deneyi kurduktan sonra birkaç gün bekledik ve şunları gördük:
Adım 1: Birkaç gün sonra, ıslak pamuk içerisindeki fasulye tohumlarının şişmeye başladığını, kabuklarının çatladığını ve içinden küçük kök ve filizlerin çıkmaya başladığını gözlemledik. Yani tohumlar çimlenmişti!
Adım 2:Kuru pamuk içerisindeki fasulye tohumlarında ise hiçbir değişiklik olmadığını gördük. Oldukları gibi duruyorlardı. Yani çimlenmemişlerdi.Sonuç: Bu gözlemlerimiz, en baştaki önermemizi, yani tahminimizi doğruladı. Demek ki bir tohumun çimlenebilmesi için suya kesinlikle ihtiyacı vardır.
Umarım bu şekilde etkinliği daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, Fen Bilimleri deney yaparak ve gözlemleyerek öğrenilir. Aferin çocuklar!