Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu posteri inceleyip soruları çözeceğiz. Unutmayın, Fen Bilimleri dikkatli gözlem ve doğru çıkarım yapma dersidir. Haydi başlayalım!
1. Posterle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bu soruyu çözmek için posterdeki harflerin hangi canlıları veya canlı evrelerini temsil ettiğini bulmalıyız.
Unutmayın, sorunun kökünde bizden “yanlış” olanı bulmamız isteniyor. Bu tür ifadelere çok dikkat etmeliyiz.
Adım 1: Posterdeki harfleri tanıyalım.
- K, L, M, N harfleri: Bir kelebeğin hayat döngüsünü, yani başkalaşımını gösteriyor.
- K: Yaprağın üzerindeki küçük tanecikler, yani kelebek yumurtaları.
- L: Yumurtadan çıkan tırtıl (larva).
- M: Tırtılın kendini sardığı koza, yani pupa (krizalit).
- N: Pupadan çıkan yetişkin kelebek.
- P, R, S, T harfleri: Bir kurbağanın hayat döngüsünü, yani başkalaşımını gösteriyor.
- P: Sudaki yumurta kümesi, yani kurbağa yumurtaları.
- R: Yumurtadan çıkan ve balığa benzeyen yavru, yani iribaş (larva).
- S: Ayakları çıkmaya başlamış genç kurbağa.
- T: Gelişimini tamamlamış ergin kurbağa.
- U harfi: Sudaki balıkları gösteriyor.
Adım 2: Şimdi şıkları tek tek inceleyelim.
- A) R iribaştır.
Postere baktığımızda, P yani kurbağa yumurtalarından sonra gelen evrenin R olduğunu görüyoruz. Bu evre kurbağanın larva hali olan iribaştır. Bu ifade DOĞRUDUR.
- B) M pupadır.
Kelebeğin hayat döngüsünde tırtıl (L) evresinden sonra gelen ve kelebeğe (N) dönüşmeden önceki evre M’dir. Bu evreye pupa denir. Bu ifade DOĞRUDUR.
- C) P balık yumurtalarıdır.
Posterde P’den sonra R (iribaş) ve T (kurbağa) gelişiyor. Bu bir kurbağanın yaşam döngüsüdür. Dolayısıyla P, kurbağa yumurtalarıdır, balık yumurtaları değil. Bu ifade YANLIŞTIR.
- D) K kelebek yumurtalarıdır.
K, bir yaprağın üzerinde ve kelebeğin yaşam döngüsünün ilk aşaması olarak gösterilmiş. Bu yüzden K, kelebek yumurtalarıdır. Bu ifade DOĞRUDUR.
Sonuç:
Soru bizden yanlış olan ifadeyi bulmamızı istediği için doğru cevabımız C seçeneğidir.
2. Öğretmen, öğrencilerin posterle ilgili yaptığı
I. T canlısı yumurta ile çoğalır.
II. N canlısı doğurarak çoğalır.
III. U canlısı başkalaşım geçirir.
çıkarımlarından hangilerini doğrulamıştır?
Bu soruda ise posterdeki canlılarla ilgili yapılan çıkarımlardan hangilerinin bilimsel olarak doğru olduğunu bulacağız. İlk sorudaki analizlerimiz burada da işimize çok yarayacak.
Adım 1: Çıkarımları tek tek değerlendirelim.
- I. T canlısı yumurta ile çoğalır.
T canlısı ergin bir kurbağadır. Kurbağalar, amfibiler (iki yaşamlılar) sınıfına girer ve üremek için yumurtalarını (P) suya bırakırlar. Yani yumurta ile çoğalırlar. Bu çıkarım DOĞRUDUR.
- II. N canlısı doğurarak çoğalır.
N canlısı bir kelebektir. Kelebekler böcekler sınıfındadır. Böcekler doğurmazlar, yumurtalarını (K) genellikle bitkilerin üzerine bırakarak çoğalırlar. Bu çıkarım YANLIŞTIR.
- III. U canlısı başkalaşım geçirir.
U canlısı bir balıktır. Başkalaşım, canlının yumurtadan çıktıktan sonra ana canlıya pek benzemediği ve bir dizi gelişim evresiyle ana canlıya dönüştüğü süreçtir (tırtılın kelebeğe, iribaşın kurbağaya dönüşmesi gibi). Balıklar ise yumurtadan çıktıklarında küçük bir balık gibidirler ve sadece büyüyerek gelişirler. Başkalaşım geçirmezler. Bu çıkarım YANLIŞTIR.
Adım 2: Doğru olan çıkarımları belirleyelim.
Yaptığımız incelemeye göre öğrencilerin yaptığı çıkarımlardan sadece birincisi, yani “I. T canlısı yumurta ile çoğalır.” ifadesi doğrudur.
Sonuç:
Bu durumda doğru cevabımız sadece I’in olduğu A) Yalnız I seçeneğidir.
Harika iş çıkardınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, dikkatli bir gözlemle ve bildiklerimizi kullanarak soruları kolayca çözebiliyoruz. Bir sonraki derste görüşmek üzere!