6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 69
Harika bir etkinlik, sevgili öğrencim! Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan sürat ve hız konusunu bu güzel etkinlikle pekiştirelim. Ben de senin Fen Bilimleri öğretmenin olarak bu etkinlikte sana yol göstereceğim. Haydi başlayalım!
Öncelikle etkinlik bizden ne istiyor, ona bir bakalım. “Sürat ve hız arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?” sorusuyla başlıyoruz ve ardından Elif ile Ayşe’nin hikayesini analiz ederek kendi sorularımızı oluşturuyoruz. Adım adım ilerleyelim.
ETKİNLİK İSTASYONU-8 Çözümleri
Soru: “Sürat ve hız arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?” sorusuna cevap arayalım. Bireysel olarak cevabımızı ilgili alana listeleyelim.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, sürat ve hız kelimelerini günlük hayatta sık sık birbirinin yerine kullansak da fen bilimlerinde aralarında önemli bir fark vardır. Gel bu farkları ve benzerlikleri birlikte inceleyelim.
Benzerlikleri:
- Her ikisi de bir hareketlinin ne kadar çabuk yol aldığını ifade eder. Yani hareketin ne kadar “seri” olduğunu anlatır.
- Her ikisinin de birimi aynıdır. Genellikle metre/saniye (m/s) veya kilometre/saat (km/h) olarak kullanılır.
Farklılıkları:
- En temel fark şudur: Sürat, sadece ne kadar yol alındığıyla ilgilenir. Yönü hiç önemli değildir. Bu yüzden skaler bir büyüklüktür. Formülü: Sürat = Alınan Toplam Yol / Geçen Zaman
- Hız ise, bir cismin belirli bir yöndeki yer değiştirme miktarıyla ilgilenir. Yani hız için yön çok önemlidir. Bu yüzden vektörel bir büyüklüktür. Formülü: Hız = Yer Değiştirme / Geçen Zaman
Unutma, alınan yol yürüdüğün her adımı sayarken, yer değiştirme başladığın nokta ile bitirdiğin nokta arasındaki en kısa, kuş uçuşu mesafedir.
Soru: Okuduğumuz metin doğrultusunda “alınan yol, yer değiştirme, sürat ve hız” ile ilgili merak ettiğimiz soruları yazalım. Yazacağımız soruları sınıflandıralım (evet-hayır, nasıl, tanım, tartışma). Örnek sorulardan faydalanarak sorularımızı ilgili alana yazalım.
Çözüm:
Harika! Şimdi de Elif ve Ayşe’nin hikayesinden yola çıkarak o boşlukları dolduralım. Hikayeyi hatırlayalım: Elif 600 metrelik yoldan, Ayşe ise 900 metrelik yoldan gitmesine rağmen aynı anda anneannelerinin evine varıyorlar.
Adım 1: “Evet-Hayır” Sorusu
Örnek soru: Ayşe daha uzun bir yol seçmesine rağmen daha hızlı mı hareket etti?
Cevap: Evet! Eğer “hızlı” kelimesiyle sürati kastediyorsak, Ayşe aynı sürede daha fazla yol aldığı için kesinlikle daha süratli hareket etmiştir.
Bizim sorumuz: Elif ve Ayşe’nin başlangıç ve bitiş noktaları aynı olduğuna göre, yer değiştirmeleri eşit midir?
Adım 2: “Nasıl” Sorusu
Örnek soru: Kısa veya uzun yolun seçilmesi sonuçları nasıl etkiledi?
Cevap: Uzun yolu seçen Ayşe’nin, aynı sürede varabilmek için daha süratli olması gerekti. Kısa yolu seçen Elif ise daha düşük bir süratle aynı hedefe ulaşabildi.
Bizim sorumuz: Ayşe, Elif’ten daha uzun bir yoldan gitmesine rağmen nasıl oldu da aynı anda eve vardı?
Adım 3: “Tanım” Sorusu
Örnek soru: Yer değiştirme nedir?
Cevap: Bir hareketlinin ilk konumu ile son konumu arasındaki en kısa, yönlü uzaklığa yer değiştirme denir.
Bizim sorumuz: Metinde geçen “sabit hızlı hareket” ne demektir?
(Küçük bir ipucu: Aslında metinde “sabit hızlı” diyor ama kastedilen “sabit süratli” harekettir. Sabit süratli hareket, bir cismin hızını hiç değiştirmeden, eşit zaman aralıklarında eşit yollar alması demektir.)
Adım 4: “Tartışma” Sorusu
Örnek soru: Elif’in yöntemi mi yoksa Ayşe’nin yöntemi mi daha avantajlıydı?
Cevap: Bu harika bir tartışma konusu!
- Elif’in avantajı: Daha az yol yürüdüğü için daha az yorulmuştur.
- Ayşe’nin avantajı: Belki de Ayşe’nin yolu daha keyifli, daha güzel manzaralı bir yoldu.
Avantaj, neye önem verdiğimize göre değişir: Enerji tasarrufu mu, yoksa yolun keyfi mi?
Bizim sorumuz: Eğer Ayşe de Elif ile aynı süratle hareket etseydi, bu durum varış zamanlarını nasıl etkilerdi? Kim daha önce varırdı?
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Gördüğün gibi, bir metinden yola çıkarak ne kadar çok bilimsel soru üretebiliyoruz. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!