Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim!
Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün birlikte, Güneş ve Ay Tutulmaları ünitemizle ilgili çok keyifli bir etkinliği yapacağız. Bana gönderdiğiniz bu etkinlik sayfasını şimdi adım adım, hep birlikte dolduralım ve Güneş tutulmasının sırlarını modelleyerek keşfedelim. Haydi başlayalım!
Bu etkinlikte bizden bir Güneş tutulması modeli oluşturmamız ve bu model üzerinden öğrendiklerimizi not almamız isteniyor. Aşağıdaki kutucukları, etkinliği yapmış gibi düşünerek dolduracağız.
Soru: Malzemeler
Etkinliğimizde Güneş tutulmasını canlandırmak için nelere ihtiyacımız var? Bir düşünelim… Bize bir ışık kaynağı (Güneş), ışığı engelleyecek küçük bir cisim (Ay) ve üzerine gölge düşecek daha büyük bir cisim (Dünya) lazım. O zaman malzemelerimiz şunlar olabilir:
- El feneri veya bir lamba: Bu bizim Güneş’imiz olacak, yani ışık kaynağımız.
- Küçük bir top (Pinpon topu, ceviz gibi): Bu da Ay’ı temsil edecek.
- Daha büyük bir top (Basketbol topu, voleybol topu veya bir küre modeli): Bu da bizim üzerinde yaşadığımız gezegen olan Dünya’yı temsil edecek.
Soru: Güneş Tutulması Etkinliğinde Malzemelerin Konumlanma Sırası
Şimdi bu malzemeleri doğru sıraya koymamız gerekiyor. Güneş tutulmasında Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına giriyordu, değil mi? O zaman modelimizi de bu sıraya göre kurmalıyız.
Adım 1: Işık kaynağımız olan el fenerini (Güneş) en başa koyarız.
Adım 2: Onun önüne, araya pinpon topunu (Ay) yerleştiririz.
Adım 3: En sona ise üzerine gölgenin düşeceği basketbol topunu (Dünya) koyarız.
Yani doğru sıralama şu şekilde olmalı: IŞIK KAYNAĞI (GÜNEŞ) → KÜÇÜK TOP (AY) → BÜYÜK TOP (DÜNYA)
Soru: Etkinlikten Önce Bildiklerimiz
Bu etkinliğe başlamadan önce Güneş tutulması hakkında aklımızda neler vardı? Belki tam olarak bilmiyorduk ama bazı fikirlerimiz vardı. Mesela şunları düşünüyor olabilirdik:
- Güneş tutulmasında hava bir anda kararır.
- Ay, Güneş’in önünü kapatır.
- Çok nadir olan bir doğa olayıdır.
- Güneş bir süreliğine kaybolur gibi olur.
Soru: Güneş tutulması nasıl gerçekleşir?
Etkinliğimizi de yaptıktan sonra artık bu sorunun cevabını çok daha iyi biliyoruz. Hadi bilimsel olarak açıklayalım.
Güneş tutulması, Ay‘ın, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Güneş ile Dünya’nın arasına girmesiyle meydana gelir. Bu olay sırasında Ay, Güneş’ten gelen ışınların bir kısmının veya tamamının Dünya’ya ulaşmasını engeller. Bunun sonucunda Ay’ın gölgesi, Dünya’nın belirli bir bölgesi üzerine düşer. Bu gölgenin düştüğü yerlerdeki insanlar, Güneş’i göremezler veya bir kısmını görebilirler. Unutmayalım ki bu olay, Ay’ın yeni ay evresinde gerçekleşir ve gök cisimlerinin üçünün de aynı doğrultuda olması gerekir.
Soru: Etkinlikte Öğrendiklerimiz
Bu harika etkinlik sayesinde Güneş tutulmasıyla ilgili bilgilerimizi pekiştirdik ve yenilerini öğrendik. İşte öğrendiklerimiz:
- Güneş tutulmasının gerçekleşmesi için Güneş, Ay ve Dünya’nın tam olarak aynı hizaya gelmesi (aynı doğrultuda olması) gerektiğini anladık.
- Tutulma sırasında aslında Güneş’in kaybolmadığını, sadece Ay’ın gölgesinin Dünya üzerine düştüğünü ve o bölgeyi kararttığını somut olarak gördük.
- Ay’ın, kendisinden kat kat büyük olan Güneş’i kapatabilmesinin sebebinin, Dünya’ya Güneş’ten çok daha yakın olmasından kaynaklandığını fark ettik.
- Güneş tutulmasının Ay’ın yeni ay evresinde gerçekleştiğini bir kez daha pekiştirmiş olduk.
Umarım bu etkinlik, Güneş tutulmasını daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin. Harikasınız çocuklar!