6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 53
Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan kuvvet ve hareket ünitesindeki bu pekiştirme etkinliğini birlikte çözelim. Unutmayın, bileşke kuvveti bulmak aslında bir nevi halat çekme oyunu gibidir. Kuvvetler aynı takımdaysa (aynı yönlüyse) güçlerini birleştiririz, farklı takımdaysa (zıt yönlüyse) güçlü olan kazanır! Haydi başlayalım!
Soru 1: Cisme doğu yönünde 1 N ve 2 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Öncelikle kuvvetlerin yönlerine bakalım. Şekilde gördüğümüz gibi F₁=1 N ve F₂=2 N’luk kuvvetlerin ikisi de aynı yöne, yani Doğu yönüne doğru uygulanmış.
Adım 2: Kuvvetler aynı yönlü olduğunda, bileşke kuvveti (yani net kuvveti) bulmak için büyüklüklerini toplarız. Tıpkı iki arkadaşın bir kutuyu aynı yöne iterek güçlerini birleştirmesi gibi!
İşlem: 1 N + 2 N = 3 N
Adım 3: Sonucu yazalım. Bileşke kuvvet, yine aynı yönde, yani Doğu yönünde ve 3 N büyüklüğünde olur.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Doğu
- Doğrultu: Doğu-Batı
- Büyüklük: 3 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak sağa doğru (Doğu yönünde) 3 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Soru 2: Cisme batı yönünde 3 N ve doğu yönünde 2 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Bu sefer kuvvetler zıt yönlü. Biri Batı’ya, diğeri Doğu’ya çekiyor. Tam bir halat çekme oyunu gibi, değil mi?
Adım 2: Zıt yönlü kuvvetlerde bileşke kuvveti bulmak için büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkarırız. Bileşke kuvvetin yönü ise her zaman daha güçlü olanın yönüdür.
İşlem: 3 N – 2 N = 1 N
Adım 3: Büyük olan kuvvet 3 N’luk Batı yönündeki kuvvet olduğu için, bileşke kuvvetimiz de Batı yönünde olur.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Batı
- Doğrultu: Doğu-Batı
- Büyüklük: 1 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak sola doğru (Batı yönünde) 1 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Soru 3: Cisme kuzey yönünde 1 N ve güney yönünde 2 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Yine zıt yönlü kuvvetlerimiz var. Biri yukarı (Kuzey), diğeri aşağı (Güney) çekiyor.
Adım 2: Zıt yönlü oldukları için yine çıkarma işlemi yapacağız. Unutmayın, kazanan daima büyük olan kuvvettir!
İşlem: 2 N – 1 N = 1 N
Adım 3: Büyük olan kuvvet 2 N’luk Güney yönündeki kuvvet olduğu için, bileşke kuvvetimiz de Güney yönünde olacaktır.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Güney
- Doğrultu: Kuzey-Güney
- Büyüklük: 1 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak aşağıya doğru (Güney yönünde) 1 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Soru 4: Cisme doğu yönünde 3 N ve batı yönünde 4 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Kuvvetlerimiz yine zıt yönlü: Doğu ve Batı.
Adım 2: Hemen büyük kuvvetten küçüğü çıkaralım.
İşlem: 4 N – 3 N = 1 N
Adım 3: Bu sefer büyük olan kuvvet 4 N ile Batı yönündeki kuvvet. O halde bileşke kuvvetimiz de Batı yönünde olur.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Batı
- Doğrultu: Doğu-Batı
- Büyüklük: 1 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak sola doğru (Batı yönünde) 1 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Soru 5: Cisme doğu yönünde 2 N ve yine doğu yönünde 2 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Bu soruda iki kuvvet de aynı yöne, yani Doğu yönüne doğru uygulanmış.
Adım 2: Aynı yönde oldukları için güçlerini birleştiriyoruz, yani topluyoruz.
İşlem: 2 N + 2 N = 4 N
Adım 3: Bileşke kuvvetimiz de tabii ki aynı yönde, yani Doğu yönünde olacak.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Doğu
- Doğrultu: Doğu-Batı
- Büyüklük: 4 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak sağa doğru (Doğu yönünde) 4 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Soru 6: Cisme kuzey yönünde 1 N ve yine kuzey yönünde 1 N’luk iki kuvvet etki ediyor.
Adım 1: Son sorumuzda da kuvvetler aynı yönde. İkisi de yukarıya, Kuzey yönüne doğru.
Adım 2: Hemen bu iki kuvveti toplayarak bileşke kuvveti bulalım.
İşlem: 1 N + 1 N = 2 N
Adım 3: Bileşke kuvvetimiz, kuvvetlerle aynı yönde, yani Kuzey yönünde ve 2 N büyüklüğünde olur.
Bileşke Kuvvetin Özellikleri:
- Yön: Kuzey
- Doğrultu: Kuzey-Güney
- Büyüklük: 2 N
Çizim: Sağdaki kareli alana, kutucuğun ortasından başlayarak yukarıya doğru (Kuzey yönünde) 2 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz.
Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi bileşke kuvveti bulmak hiç de zor değil. Konuyu çok iyi anladığınıza eminim. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!