6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 107
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte “Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme” ünitemizin sonundaki bu güzel kavram haritasını dolduracağız. Bu harita, öğrendiğimiz konuları bir bütün olarak görmemize yardımcı olacak. Haydi, adım adım boşlukları dolduralım ve bilgilerimizi tazeleyelim!
BÖLÜM SONU İSTASYONU-1 Kavram Haritası Çözümü
Öncelikle haritanın merkezinde “Canlılar” kelimesini görüyoruz. Bütün oklar bir şekilde burayla bağlantılı. Bu, konumuzun canlıların ortak bir özelliği olduğunu gösteriyor.
Soru: Canlılar, nesillerini devam ettirmek için ne yapar?
Çözüm:
Adım 1: Haritanın merkezinde “Canlılar” kutusundan çıkan bir ok, “ile nesillerini devam ettirir” ifadesine gidiyor. Canlıların soylarını devam ettirmek için kendilerine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayını düşünmeliyiz.
Adım 2: Bu olayın adı “üreme”dir. Verilen kelimeler arasında da üreme kelimesi mevcut.
Sonuç: üreme
Şimdi haritamız iki ana kola ayrılıyor: Eşeyli ve Eşeysiz Üreme. Sol taraftan başlayalım.
Soru: Rejenerasyon, bölünme, tomurcuklanma gibi üreme çeşitlerinin ortak adı nedir?
Çözüm:
Adım 1: Haritanın sol tarafında tek bir ata canlının olduğu, sperm ve yumurta gibi üreme hücrelerinin görev almadığı üreme çeşitleri sıralanmış.
Adım 2: Bu üreme türüne biz eşeysiz üreme diyoruz. Bu yüzden en üstteki boşluğa bu ifade gelmeli.
Sonuç: eşeysiz
Soru: Rejenerasyon ile üreme sonucunda hangi canlı oluşabilir?
Çözüm:
Adım 1: Rejenerasyon, yani yenilenme ile üreme, canlının kopan bir parçasından yeni bir canlının meydana gelmesidir. Bu üreme şekline en güzel örneklerden birini hatırlayalım.
Adım 2: Kollarından biri koptuğunda o koldan yeni bir canlı oluşturabilen hayvan, denizyıldızıdır. Kelimeler arasında da bu canlı var.
Sonuç: denizyıldızı
Soru: Maya mantarı hangi üreme şekli ile çoğalır?
Çözüm:
Adım 1: Maya mantarı, ana canlının vücudunda küçük bir çıkıntı oluşturarak çoğalır. Bu çıkıntı gelişerek yeni bir canlıyı meydana getirir.
Adım 2: Bu üreme şeklinin adı tomurcuklanma ile üremedir.
Sonuç: tomurcuklanma
Soru: Bölünme ile üreme sonucunda hangi canlı oluşur?
Çözüm:
Adım 1: Bölünerek üreme, genellikle tek hücreli canlılarda görülür. Canlı, belli bir büyüklüğe ulaştığında ortadan ikiye bölünerek iki yeni canlı oluşturur.
Adım 2: Bu üreme şekline en bilinen örneklerden biri terliksi hayvan ve amiptir. Verilen kelimeler içinde amip bulunuyor.
Sonuç: amip
Soru: Bitkilerde görülen eşeysiz üreme çeşidi nedir?
Çözüm:
Adım 1: Bitkilerin dal, yaprak veya kök gibi kısımlarından yeni bir bitkinin üretilmesi de bir eşeysiz üreme çeşididir. Örneğin, çilek bitkisinin sürünücü gövdesinden yeni çilekler oluşması gibi.
Adım 2: Bu üreme şekline vejetatif üreme denir.
Sonuç: vejetatif
Harika! Haritanın sol tarafını, yani eşeysiz üremeyi tamamladık. Şimdi de sağ tarafa, eşeyli üremeye geçelim.
Soru: Eşeyli üremede görev alan üreme hücreleri sperm ve ….. hücreleridir. Boşluğa ne gelmelidir?
Çözüm:
Adım 1: Eşeyli üreme için iki farklı üreme hücresine ihtiyaç vardır. Biri erkek üreme hücresi olan sperm, diğeri ise dişi üreme hücresidir.
Adım 2: Dişi üreme hücresinin adı yumurtadır.
Sonuç: yumurta
Soru: Sperm ve yumurta hücrelerinin birleşmesi olayına ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Sperm hücresinin çekirdeği ile yumurta hücresinin çekirdeğinin birleşmesi olayını hatırlayalım. Bu olay sonucunda zigot oluşur.
Adım 2: Bu birleşme olayının adı döllenmedir.
Sonuç: döllenme
Soru: Tohumun uygun şartlarda yeni bir bitkiyi oluşturmaya başlamasına ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Zigot, bitkilerde gelişerek tohumun içindeki embriyoyu oluşturur. Bu tohum, yeterli su, uygun sıcaklık ve oksijen bulduğunda uyanır ve gelişmeye başlar.
Adım 2: Tohumun bu uyanışına ve yeni bir bitki oluşturmaya başlamasına çimlenme denir. Zaten haritada bu kelime verilmiş ama çimlenmeyi etkileyen bir faktör eksik.
Sonuç: Bu sorunun cevabı haritada zaten verilmiş: çimlenme.
Soru: Çimlenmeye etki eden faktörler su, sıcaklık ve ….. dır.
Çözüm:
Adım 1: Bir tohumun çimlenmesi için su ve uygun sıcaklığın yanında bir şeye daha ihtiyacı vardır. Tohum da canlı olduğu için solunum yapmak zorundadır.
Adım 2: Solunum için gerekli olan gaz ise oksijendir. Işık, çimlenme için şart değildir, hatta bazı bitkiler karanlıkta daha iyi çimlenir.
Sonuç: oksijen
Soru: Kelebek gibi bazı canlıların yumurtadan çıktıktan sonra yetişkin hale gelene kadar geçirdiği değişimlere ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Kelebek, kurbağa gibi canlılar doğduklarında ana canlıya pek benzemezler. Tırtılın kelebeğe, iribaşın kurbağaya dönüşmesi gibi bir dizi değişim geçirirler.
Adım 2: Bu gelişim sürecinin adı başkalaşımdır.
Sonuç: başkalaşım
İşte bu kadar! Bütün boşlukları başarıyla doldurduk. Gördüğünüz gibi, tüm konular birbiriyle ne kadar güzel bağlantılı. Bu haritayı tekrar gözden geçirerek konuyu mükemmel bir şekilde pekiştirebilirsiniz. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!