Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Etkinlik İstasyonu-5″i yapacağız ve bir çiçeğin kısımlarını hep beraber öğreneceğiz. Bu etkinlik, bitkilerin nasıl çoğaldığını anlamamız için harika bir başlangıç. Haydi, görseldeki çiçeği birlikte inceleyelim ve boşlukları dolduralım!
Soru: Çiçeğin kısımları ile ilgili aşağıdaki görseli inceleyelim. Çiçeğin gösterilen kısımlarının isimlerini ilgili alanlara yazalım.
Çözüm ve Açıklama:
Gelin şimdi resimdeki çiçeğin bölümlerini adım adım tanıyalım ve boşluklara doğru isimleri yerleştirelim. Her bir bölümün ne işe yaradığını da kısaca anlatacağım, böylece aklınızda daha iyi kalır.
Görseldeki boşlukları doldurduğumuzda çiçeğin kısımları şu şekilde olmalıdır:
- En üstte, ortadaki yapının tepesi: Tepecik
- Tepeciğin hemen altındaki boru şeklindeki yapı ve yumurtalığı da içine alan bütün yapı: Dişi Organ
- Dişi organın etrafındaki, üzerinde sarı polen keseleri olan ince yapılar: Erkek Organ
- Çiçeğin renkli, dikkat çekici yaprakları: Taç Yaprak
- Çiçeğin en altındaki yeşil renkli küçük yapraklar: Çanak Yaprak
- Dişi organın en altındaki şişkin kısım: Yumurtalık
- Çiçeği bitkinin dalına bağlayan kısım: Çiçek Sapı
Şimdi bu kısımların görevlerini daha iyi anlayalım:
Adım 1: Çiçeğin Dış Kısmından İçeri Doğru Gidelim
Önce çiçeği dıştan saran ve koruyan kısımlara bakalım.
- Çiçek Sapı: Bu kısım, çiçeği bitkinin gövdesine bağlar ve ona su ve besin taşır. Tıpkı bir köprü gibi düşünebilirsiniz.
- Çanak Yaprak: Genellikle yeşil renklidir. Çiçek henüz tomurcuk halindeyken onu dış etkenlerden koruyan bir kalkan görevi görür. Çiçek açtığında ise genellikle taç yaprakların altında kalır.
- Taç Yaprak: Bunlar çiçeğin en renkli ve genellikle en güzel kokulu yapraklarıdır. Peki neden bu kadar süslüler? Çünkü görevleri arı, kelebek gibi tozlaşmaya yardımcı olacak canlıları kendilerine çekmektir. Adeta çiçeğin “gelin beni bulun” diyen reklam panolarıdır!
Adım 2: Çiçeğin Üreme Organlarını Tanıyalım
Şimdi de çiçeğin en önemli kısımlarına, yani üremeyi sağlayan organlarına bakalım.
- Erkek Organ: İki kısımdan oluşur: başçık ve sapçık. Başçık, içinde erkek üreme hücrelerini taşıyan çiçek tozlarının (polenlerin) üretildiği yerdir. Sapçık ise başçığı taşır.
- Dişi Organ: Bu da çiçeğin tam ortasında bulunur ve üç kısımdan oluşur:
- Tepecik: Dişi organın en tepesindeki yapışkan kısımdır. Polenlerin konması ve yapışması için özel olarak bu şekildedir.
- Dişicik Borusu: Tepeciğe yapışan polenleri yumurtalığa taşıyan ince borudur.
- Yumurtalık: Dişi organın en altındaki şişkin kısımdır. İçinde dişi üreme hücresini taşıyan tohum taslakları bulunur. Döllenme burada gerçekleşir ve yumurtalık gelişerek meyveyi, tohum taslağı da tohumu oluşturur.
Soru: Çiçeğin kısımları ile ilgili merak ettiğimiz soruları yazalım.
Çözüm ve Açıklama:
Bu kısımda herkesin aklına farklı sorular gelebilir. Bilimde en önemli şey merak etmek ve soru sormaktır. İşte benim aklıma gelen bazı örnek sorular, siz de kendi sorularınızı oluşturabilirsiniz:
- Bütün çiçeklerin taç yaprakları renkli midir? Rüzgarla tozlaşan bitkilerde durum nasıldır?
- Neden bazı çiçekler çok güzel kokarken bazıları hiç kokmaz?
- Bir çiçekte hem erkek hem de dişi organ olmak zorunda mı? Sadece dişi veya sadece erkek çiçekler var mıdır?
- Çiçekler döllendikten sonra taç yapraklarına ne olur? Neden solar ve dökülürler?
- Meyve dediğimiz şey aslında çiçeğin hangi kısmıdır?
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Artık bir çiçeğe baktığınızda onun sadece güzel bir bitki olmadığını, aynı zamanda çok önemli görevleri olan harika bir yapı olduğunu biliyorsunuz. Unutmayın, merak etmek ve soru sormak öğrenmenin en keyifli yoludur!