6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 52
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kuvvetlerin etkisini ve bileşke kuvveti daha iyi anlamak için bu güzel pekiştirme etkinliğini yapacağız. Unutmayın, bileşke kuvvet, bir cisme etki eden birden fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvettir. Tıpkı bir halat çekme yarışması gibi düşünebilirsiniz. Aynı yöne çekenlerin güçleri birleşir, zıt yöne çekenlerin güçleri ise birbirinden çıkarılır ve kazanan taraf, yani daha güçlü olan taraf, halatı kendi yönüne çeker.
Hadi gelin, bu soruları birlikte, adım adım çözelim.
1. Soru (Sırt Çantası)
Sırt çantasına yukarı (Kuzey) yönde 3 N ve 1 N’luk, aşağı (Güney) yönde ise 2 N’luk bir kuvvet uygulanıyor.
Çözüm:
Adım 1: Önce aynı yönde olan kuvvetleri toplayalım. Çantayı yukarı doğru çeken iki kuvvet var: 3 N ve 1 N. Bu iki kuvvet aynı yönde, yani Kuzey yönünde olduğu için güçlerini birleştirirler.
3 N + 1 N = 4 N (Kuzey yönünde)
Adım 2: Şimdi elimizde yukarı (Kuzey) doğru çeken 4 N’luk bir kuvvet ve aşağı (Güney) doğru çeken 2 N’luk bir kuvvet var. Bu kuvvetler zıt yönlü olduğu için büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkaracağız.
4 N – 2 N = 2 N
Adım 3: Bileşke kuvvetin yönü, her zaman daha büyük olan kuvvetin yönüdür. Burada 4 N’luk kuvvet, 2 N’luk kuvvetten daha büyük olduğu için bileşke kuvvetin yönü Kuzey olacaktır.
Büyüklüğü: 2 N
Yönü: Kuzey
2. Soru (Sandalye)
Sandalyeye sola (Batı) doğru 4 N, sağa (Doğu) doğru ise 5 N’luk bir kuvvet etki ediyor.
Çözüm:
Adım 1: Kuvvetler birbirine zıt yönde uygulanıyor. Biri Doğu’ya, diğeri Batı’ya. Bu durumda büyük olan kuvvetten küçük olanı çıkarmalıyız.
5 N – 4 N = 1 N
Adım 2: Bileşke kuvvetin yönü, büyük kuvvetin yönüyle aynıdır. 5 N’luk kuvvet daha büyük olduğu için sandalyenin hareket yönü Doğu olacaktır.
Büyüklüğü: 1 N
Yönü: Doğu
3. Soru (Kanepe)
Kanepeye sola (Batı) doğru 2 N, sağa (Doğu) doğru ise 4 N’luk bir kuvvet etki ediyor.
Çözüm:
Adım 1: Yine zıt yönlü kuvvetlerimiz var. Hemen büyükten küçüğü çıkaralım.
4 N – 2 N = 2 N
Adım 2: Büyük kuvvetimiz 4 N ve yönü Doğu. O zaman bileşke kuvvetimiz de Doğu yönünde olur.
Büyüklüğü: 2 N
Yönü: Doğu
4. Soru (Sepet)
Sepete yukarı (Kuzey) yönde 2 N, aşağı (Güney) yönde ise 2 N ve 1 N’luk kuvvetler uygulanıyor.
Çözüm:
Adım 1: İlk olarak aynı yöndeki kuvvetleri toplayalım. Sepeti aşağı (Güney) çeken iki kuvvet var: 2 N ve 1 N.
2 N + 1 N = 3 N (Güney yönünde)
Adım 2: Şimdi sepeti yukarı (Kuzey) çeken 2 N’luk ve aşağı (Güney) çeken 3 N’luk kuvvetimiz var. Zıt yönlü oldukları için çıkarma işlemi yapıyoruz.
3 N – 2 N = 1 N
Adım 3: Büyük kuvvet (3 N) Güney yönünde olduğu için bileşke kuvvetin yönü de Güney olacaktır.
Büyüklüğü: 1 N
Yönü: Güney
5. Soru (Vazo)
Vazoya sola (Batı) doğru 4 N, sağa (Doğu) doğru 5 N’luk kuvvetler etki ediyor. (Yukarı yönlü 2 N’luk kuvvetin zıt yönlü bir karşılığı olmadığı için bu soruda sadece yatay kuvvetleri dikkate alacağız.)
Çözüm:
Adım 1: Yataydaki kuvvetlerimiz Doğu ve Batı yönlerinde, yani birbirine zıt. Büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkaralım.
5 N – 4 N = 1 N
Adım 2: Büyük kuvvetin (5 N) yönü Doğu olduğu için bileşke kuvvetimiz de Doğu yönünde olacaktır.
Büyüklüğü: 1 N
Yönü: Doğu
6. Soru (Kutu)
Kutuya sola (Batı) doğru 4 N, sağa (Doğu) doğru ise 1 N ve 2 N’luk kuvvetler uygulanıyor.
Çözüm:
Adım 1: Önce aynı yöndeki kuvvetleri birleştirelim. Kutuyu sağa (Doğu) doğru iten 1 N ve 2 N’luk iki kuvvet var.
1 N + 2 N = 3 N (Doğu yönünde)
Adım 2: Şimdi kutuya sola (Batı) doğru 4 N ve sağa (Doğu) doğru 3 N’luk kuvvetler etki ediyor. Zıt yönlü oldukları için çıkarıyoruz.
4 N – 3 N = 1 N
Adım 3: Büyük olan kuvvet 4 N ve yönü Batı. Öyleyse bileşke kuvvetin yönü de Batı olur.
Büyüklüğü: 1 N
Yönü: Batı
Umarım hepsi anlaşılmıştır. Unutmayın, Fen Bilimleri pratik yaptıkça daha da kolaylaşır! Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!