6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 148

Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte ışığın yansıması konusunu pekiştireceğimiz bu güzel etkinliği adım adım çözeceğiz. Hazırsanız, hemen başlayalım!

Öncelikle görseldeki şemayı doğru kavramlarla dolduralım. Sonra da bu kavramları tek tek açıklayarak konuyu daha iyi anlayalım.

Aşağıda ışığın yansıması ile ilgili bir çizim verilmiştir. “Etkinlik İstasyonu 7″de öğrendiklerimizi de göz önünde bulundurarak çizim üzerindeki noktalı yerlere aşağıdaki kavramlardan uygun olanları yazalım.

Haydi gelin bu şemayı birlikte dolduralım. Işığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesi olayına yansıma diyorduk, değil mi? Şimdi bu olaydaki kahramanları tanıyalım.

Adım 1: Gelen Işın ve Yansıyan Işın

Işık kaynağından çıkıp aynaya doğru gelen bir ok var, işte o bizim gelen ışınımız. Aynaya çarptıktan sonra seker gibi yön değiştirip giden ok ise yansıyan ışınımızdır.

Adım 2: Yüzey Normali

Tam ışının aynaya değdiği noktadan, aynaya dik, yani 90 derece açıyla çizilen kesikli bir çizgi var. Bu bizim hayali yardımcımız, adı da yüzey normali. Onu açıları ölçmek için kullanırız.

Adım 3: Açılar

Gelen ışının, yardımcımız olan yüzey normali ile yaptığı açıya gelme açısı diyoruz. Yansıyan ışının yine yüzey normali ile yaptığı açıya ise yansıma açısı diyoruz. Unutmayın, açılar her zaman yüzey normaline göre ölçülür, aynanın yüzeyine göre değil!

Şimdi de bu öğrendiklerimizle aşağıdaki tanımlama tablosunu dolduralım.

Yaptığımız etkinlikleri ve yukarıdaki çizimi göz önünde bulundurarak aşağıdaki kavramları kendi ifadelerimiz ile tanımlayalım.

• Gelen ışın:

  Işık kaynağından çıkarak yansıtıcı bir yüzeye (örneğin ayna) çarpan ışık ışınına denir.

• Yansıyan ışın:

  Yansıtıcı yüzeye çarptıktan sonra yön değiştirerek ortamda ilerlemeye devam eden ışık ışınıdır.

• Gelme açısı:

  Gelen ışın ile yüzey normali arasında kalan açıdır. Bu çok önemli, sakın yüzeyle yaptığı açı ile karıştırmayın!

• Yansıma açısı:

  Yansıyan ışın ile yüzey normali arasında kalan açıdır.

• Yüzey normali:

  Işının yüzeye değdiği noktadan, yüzeye dik (90°) olarak çizildiği varsayılan hayali bir çizgidir. Bizim ölçüm yapmamızı kolaylaştırır.

Harika gidiyoruz! Şimdi de son sorulara bakalım ve yansımanın sırrını çözelim.

Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normali arasındaki ilişkiyi açıklayalım.

Bu üçü çok yakın arkadaştır ve her zaman aynı düzlem üzerinde bulunurlar. Yani, birini bir kağıda çizebiliyorsak, diğer ikisini de aynı kağıdın üzerine çizebiliriz. Hiçbiri kağıdın dışına taşmaz. Bu, yansımanın temel kurallarından biridir.

Işık yansırken belli bir kural var mıdır? Fikirlerimizi yazalım.

Elbette vardır! Fen bilimleri kuralları sever. Işığın yansımasının iki temel kuralı vardır, bunlara Yansıma Kanunları deriz:

1. Kural: Gelme açısı, her zaman yansıma açısına eşittir. Yani bir ışın bir yüzeye 40 derecelik açıyla geliyorsa, mutlaka 40 derecelik açıyla yansır. Ne bir eksik, ne bir fazla! Bu kural hiç değişmez.

2. Kural: Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normali her zaman aynı düzlemdedir. Az önce açıkladığımız gibi, hepsi aynı kağıt üzerinde gibi davranır.

İşte bu kadar çocuklar! Gördüğünüz gibi ışığın yansıması belirli kurallara göre gerçekleşen, oldukça düzenli bir olay. Bu kuralları anladığınızda, konuyla ilgili tüm soruları kolayca çözebilirsiniz. Aferin size!