Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün kitabımızdaki çok keyifli bir etkinliği birlikte inceleyeceğiz. Bu bir “doğru ya da yanlış” sorusu değil, tam bir bilim insanı gibi gözlem yapmamızı isteyen bir araştırma görevi! Haydi, gelin bu “Köprü İstasyonu” etkinliğini adım adım nasıl yapacağımızı konuşalım.
KÖPRÜ İSTASYONU
Saksıda ya da bahçede yetişen bir bitkiyi gözlemleyelim. Gözlemlerimiz ile ilgili verileri aşağıdaki alana yazalım.
Bu etkinlik, bizden bir bitkinin yaşamını yakından izlememizi ve notlar almamızı istiyor. Tıpkı bir doğa belgeseli çeker gibi! Şimdi bu etkinliği en güzel şekilde nasıl tamamlayacağımıza bakalım.
Adım 1: Gözlemleyeceğimiz Bitkiyi Seçelim
Öncelikle kendimize bir “gözlem arkadaşı” seçmeliyiz. Bu, evinizdeki bir saksı çiçeği, balkonunuzdaki bir sardunya, bahçenizdeki bir gül fidanı ya da belki de bir domates fidesi olabilir. Önemli olan, onu düzenli olarak görebileceğiniz bir yerde olması.
Soru: Gözlemlediğim Bitkinin Adı
Bu bölüme seçtiğiniz bitkinin adını yazacaksınız. Eğer adını bilmiyorsanız, hiç sorun değil! Bir büyüğünüzden yardım isteyebilir veya bitkinin bir fotoğrafını çekerek internetten araştırabilirsiniz. Diyelim ki ben balkonumdaki sardunyayı gözlemlemeye karar verdim. O zaman bu kısma “Sardunya” yazarım.
Gözlemlediğim Bitkinin Adı: Sardunya
Adım 2: Gözlem Yapmaya Başlayalım ve Not Alalım
Şimdi en eğlenceli kısma geldik! Bitkimizin gelişimini izleyeceğiz. Bu bölümde, bitkinizde zamanla ne gibi değişiklikler olduğunu yazmanız gerekiyor. “Ne yazacağım ki?” diye düşünmeyin, aslında gözlemleyecek o kadar çok şey var ki! İşte size bazı ipuçları:
Soru: Bitkinin Gelişimine Yönelik Gözlemlerim
Bu alanı doldururken kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Bitkiyi ilk gözlemlediğimde nasıldı? Boyu ne kadardı, kaç yaprağı vardı?
- Zamanla yeni yapraklar çıkardı mı?
- Üzerinde tomurcuk (çiçek açmadan önceki kapalı hali) var mıydı?
- Eğer tomurcuk varsa, ne zaman çiçeğe dönüştü?
- Çiçeğinin rengi ne? Kokusu var mı?
- Çiçeğin üzerine hiç arı veya kelebek konduğunu gördün mü? (İşte bu, dersimizin konusu olan tozlaşma anı olabilir!)
- Çiçekleri bir süre sonra solup döküldü mü?
- Çiçek döküldükten sonra o kısımda bir değişiklik oldu mu? Belki de tohumlarını taşıyacak küçük bir yapı oluşuyordur.
Bu gözlemlerinizi bir deftere tarih atarak not alabilirsiniz. Sonra da bu notları buraya özet olarak yazabilirsiniz. Mesela benim sardunya için gözlem notlarım şöyle olabilir:
Bitkinin Gelişimine Yönelik Gözlemlerim:
İlk gözlemlediğimde, sardunyamın üzerinde 5-6 tane yeşil yaprak ve birkaç tane de kapalı, pembe tomurcuk vardı. Bir hafta boyunca her gün suladım. Yaklaşık 4 gün sonra tomurcuklardan biri yavaşça açılmaya başladı ve ertesi gün tamamen açarak harika bir pembe çiçek oldu. Diğer tomurcuklar da onu takip etti. Bir gün çiçeğin üzerinde küçük bir arının gezindiğini gördüm. Bu, polenleri taşıyarak tozlaşmaya yardım ediyordu. Çiçekler yaklaşık iki hafta canlı kaldıktan sonra yapraklarını dökmeye başladı. Çiçeğin döküldüğü yerde şimdi küçük, yeşil bir çıkıntı oluştu. Sanırım orada yeni tohumlar gelişiyor.
Gördüğünüz gibi çocuklar, bu etkinlik sayesinde bir bitkinin hayat döngüsünü, yani tohumdan çiçeğe, çiçekten tekrar tohuma giden o muhteşem yolculuğu kendi gözlerinizle görmüş olacaksınız. Hepinize iyi gözlemler dilerim!