6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Gün Yayınları Sayfa 19
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün önümüzdeki görsel bir sınav kağıdı veya çözülmesi gereken zor sorular içermiyor. Tam tersine, bu görsel bize harika bir proje veya tasarım yaparken hangi adımları izlememiz gerektiğini gösteren bir yol haritası. Tıpkı bir hazine avı gibi, bu adımları sırayla takip ederek sonunda kendi “hazinemizi”, yani projemizi ortaya çıkaracağız.
Haydi gelin, bu adımların ne anlama geldiğini birlikte, sanki sınıfta bir proje yapıyormuşuz gibi, örnek bir konu üzerinden inceleyelim. Örnek konumuz da hepimizin yaşadığı bir sorun olsun: Okul bahçesindeki çöpler.
PROJE (TASARIM) BASAMAKLARI TABLOSU
1. PROBLEMİ TANIMLAMA
Merhaba çocuklar, bu ilk adımda çözmek istediğimiz sorunun ne olduğunu net bir şekilde ifade etmemiz gerekiyor. Kendimize “Çözmek istediğim sorun tam olarak nedir?” diye soruyoruz.
Örnek Projemiz İçin Problem:
Okulumuzun bahçesinde, özellikle teneffüslerden sonra, yere atılmış çok fazla çöp (meyve suyu kutusu, bisküvi ambalajı vb.) oluyor. Bu durum hem okulumuzun kötü görünmesine hem de çevrenin kirlenmesine neden oluyor.
2. ARAŞTIRMA YAPMA
Problemimizi anladıktan sonra, bu konu hakkında biraz dedektiflik yapma zamanı! Bu sorun neden kaynaklanıyor, başka yerlerde bu soruna nasıl çözümler bulunmuş gibi konuları araştırmalıyız. Kitaplardan, internetten veya öğretmenlerimize, arkadaşlarımıza sorarak bilgi toplayabiliriz.
Örnek Projemiz İçin Araştırma:
- Okul bahçesinde yeterince çöp kutusu var mı? Varsa yerleri doğru mu?
- Öğrenciler neden çöplerini yere atıyor? (Belki çöp kutuları uzak veya dolu oluyor.)
- Başka okullar bahçelerini temiz tutmak için neler yapıyor? (Örneğin “En Temiz Sınıf” yarışmaları, geri dönüşüm kutuları vb.)
3. ÇÖZÜM ÜRETME VE UYGUN ÇÖZÜMÜ SEÇME
Araştırmalarımız sonucunda aklımıza gelen bütün çözüm fikirlerini bir yere yazıyoruz. Beyin fırtınası yapıyoruz! Sonra da bu fikirler arasından en kolay, en etkili ve en uygulanabilir olanını seçiyoruz.
Örnek Projemiz İçin Çözüm Fikirleri ve Seçim:
Fikirlerim:
- Bahçeye daha fazla çöp kutusu koymak.
- Çöp kutularını daha eğlenceli ve dikkat çekici hale getirmek (Örn: Basketbol potası şeklinde).
- Çevre temizliği ile ilgili afişler hazırlayıp okul panolarına asmak.
- Her hafta bir sınıfın “Çevre Gönüllüsü” olup bahçeyi kontrol etmesi.
Seçtiğim Çözüm:
Bence en eğlenceli ve etkili çözüm, çöp kutularını basketbol potası şeklinde tasarlayarak öğrencileri çöp atmaya teşvik etmek. Bu hem bir oyun gibi olacak hem de bahçemiz temiz kalacak!
4. ÇÖZÜM İÇİN ÜRÜN TASARLAMA (HAYAL ETME)
İşte en yaratıcı kısım! Seçtiğimiz çözümü hayata geçirmek için bir ürün tasarlıyoruz. Bu ürünün nasıl görüneceğini, hangi malzemelerden yapılacağını, boyutlarını düşünüp bir çizimini yapabiliriz.
Örnek Projemiz İçin Ürün Tasarımı:
Mevcut çöp kutularının üzerine, karton veya plastik gibi malzemelerden bir basketbol potası ve panyası yapacağız. Panyayı turuncuya boyayacağız. Üzerine “Çöpünü At, Basketi Tut!” gibi eğlenceli bir slogan yazacağız. Bu tasarımı bahçedeki en az 3 çöp kutusuna uygulayacağız.
5. ÜRÜNÜ (ÇÖZÜMÜ) TEST ETME
Tasarımımızı yaptıktan sonra, gerçekten işe yarayıp yaramadığını denememiz gerekiyor. Yani bir nevi bilim insanı gibi deney yapıyoruz. Ürünümüzü kullanıma sunup sonuçları gözlemliyoruz.
Örnek Projemiz İçin Test Aşaması:
Yaptığımız “potakovalı” çöp kutularını bahçeye yerleştireceğiz. Bir hafta boyunca teneffüslerde bahçedeki çöp miktarını gözlemleyeceğiz. Acaba öğrenciler yeni çöp kutularını kullanıyor mu? Yerlerdeki çöp miktarı azaldı mı? Gözlemlerimizi bir deftere not alacağız.
6. ÜRÜNÜ (ÇÖZÜMÜ) SUNMA
Ve son adım! Projemizin başından sonuna kadar neler yaptığımızı, hangi sorunu çözmeye çalıştığımızı, ürünümüzü nasıl tasarladığımızı ve test sonuçlarımızın ne olduğunu arkadaşlarımıza ve öğretmenimize anlatıyoruz. Bu, projemizi paylaştığımız en gururlu an!
Örnek Projemiz İçin Sunum:
Sınıfta bir sunum hazırlayacağız. Sunumda projemizin amacını, yaptığımız potalı çöp kutularının fotoğraflarını ve bir haftalık gözlem sonuçlarımızı paylaşacağız. Mesela şöyle diyebiliriz: “Projemizden önce bahçede günde ortalama 50 çöp sayarken, projemizden sonra bu sayı 15’e düştü. Demek ki eğlenceli tasarımlar insanların davranışlarını olumlu etkileyebiliyor.”
Umarım bu adımlar ve örnek proje, kendi tasarımlarınızı yaparken size yardımcı olur. Unutmayın, en önemli şey merak etmek, araştırmak ve denemekten korkmamak! Başarılar dilerim!