5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 47

Harika bir görev! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Kitabımızdaki bu güzel etkinliği birlikte yapmak için buradayım. Geçmişin izlerini taşıyan bu nesneleri ve yapıları anlamak, kendi tarihimizi anlamak demektir. Haydi, şimdi soruları adım adım inceleyip cevaplayalım.

Soru 1: Bu nesnelerin özellikleri hakkında da neler söyleyebilirsiniz?

Bu soru, görsellerde gördüğümüz tarihî eserleri yorumlamamızı istiyor. Haydi birlikte bakalım.

Adım 1: Görselleri dikkatlice inceleyelim. Bir demlik (Görsel 2.28), bir çini karo (Görsel 2.29) ve 19. yüzyılda kullanılan eşyaların sergilendiği bir müze köşesi (Görsel 2.30) görüyoruz.

Adım 2: Bu nesnelerin ortak özelliklerini düşünelim. Hepsi geçmişte, özellikle 19. yüzyılda yaşamış insanların hayatlarına ait izler taşıyor. Sadece basit birer eşya değiller, aynı zamanda birer sanat eseri gibiler.

Adım 3: Her bir nesnenin bize ne anlattığına bakalım.

• Tophane Demliği: Üzerindeki işlemeler, o dönemdeki insanların zevklerini ve el sanatlarındaki ustalıklarını gösteriyor. Günlük hayatta kullandıkları bir eşyanın bile ne kadar süslü ve özenli yapıldığını fark edebiliriz.
• Çini Karo: Üzerindeki lale ve çiçek motifleri, dönemin sanat anlayışını yansıtıyor. Renklerin canlılığı ve desenlerin inceliği, Kütahya’daki çini sanatının ne kadar gelişmiş olduğunu bize anlatıyor. Bu karolar, cami, saray gibi önemli yapıların duvarlarını süslerdi.
• Müze Köşesi: O dönemdeki insanların giyim tarzlarını (kıyafetler, başlıklar), kullandıkları mobilyaları ve süs eşyalarını bir arada görüyoruz. Bu da bize 19. yüzyıldaki sosyal yaşam hakkında önemli ipuçları veriyor.

Sonuç: Bu nesneler, ait oldukları dönemin sanat anlayışını, el işçiliğindeki ustalığı, estetik zevkini ve günlük yaşam kültürünü yansıtan çok değerli tarihî kaynaklardır. Onlara bakarak geçmişi daha iyi anlayabiliriz.

SIRA SİZDE BÖLÜMÜ

Şimdi de aşağıdaki alıştırmaları birlikte yapalım. Unutmayın, bu soruların bazıları sizin kişisel deneyimlerinize ve düşüncelerinize dayanıyor, bu yüzden doğru ya da yanlış tek bir cevap yok.

Soru 2: Bu bölümdeki eserlerden yakından veya uzaktan gördüklerinizin veya gittiklerinizin üzerine işaret koyunuz.

Adım 1: Tablodaki tarihî mekân ve yapıların listesini dikkatlice okuyalım: Bedesten, Köprü, Su kemeri, Saat kulesi, Kervansaray, Cami, Kilise, Çeşme, Heykel, Anıt, Tiyatro, Höyük, İmaret, Tarihî ev, Han, Hamam, Mezar, Medrese, Kale-sur, Dikilitaş, Kitabe.

Adım 2: Bu listedeki yapılardan hangilerini daha önce gördüğünüzü düşünün. Bu bir okul gezisi sırasında, ailenizle yaptığınız bir tatilde ya da yaşadığınız şehirde karşınıza çıkmış olabilir.

Adım 3: Gördüğünüz, ziyaret ettiğiniz veya yanından geçtiğiniz her yapının üzerine kitabınızda bir işaret (✓ gibi) koyun. Bu sizin kişisel cevabınız olacak. Örneğin, yaşadığınız şehirde bir Saat Kulesi veya tarihî bir Cami varsa, onların üzerine işaret koymalısınız.

Soru 3: Bunlardan en çok hangileri sizi etkiledi?

Adım 1: Bir önceki soruda işaretlediğiniz yapılara tekrar bakın.

Adım 2: Hangisini gördüğünüzde daha çok heyecanlandığınızı, şaşırdığınızı veya beğendiğinizi düşünün. Belki bir kalenin heybeti, belki bir caminin içindeki süslemeler, belki de eski bir köprünün mimarisi sizi etkilemiştir.

Adım 3: Sizi neden etkilediğini birkaç cümle ile açıklayın. Cevabınız tamamen size özel olacak.

Örnek Cevap: Beni en çok Efes’teki antik tiyatro etkiledi. Binlerce yıl önce insanların orada oyunlar izlediğini hayal etmek çok heyecan vericiydi. O basamaklarda otururken sanki zamanda yolculuk yapmış gibi hissettim.

Soru 4: Çevrenizde bulunan bir tarihî mekânı veya yapıtı tanıtan kısa bir yazı yazınız.

Adım 1: Yaşadığınız şehirde veya ilçede bildiğiniz bir tarihî yapı düşünün. Bu herkesin bildiği büyük bir yapı olabileceği gibi, mahallenizdeki eski bir çeşme bile olabilir.

Adım 2: O yapıyla ilgili aklınıza gelenleri (ne zaman yapıldığı, kimin yaptığı, ne için kullanıldığı, mimari özellikleri gibi) bir kenara not alın. Gerekirse ailenize sorabilir veya internetten kısa bir araştırma yapabilirsiniz.

Adım 3: Topladığınız bilgilerle bu yapıyı tanıtan kısa bir paragraf yazın.

Örnek Yazı (Ankara’da yaşayan bir öğrenci için):

Benim yaşadığım şehir olan Ankara’da bulunan en önemli tarihî yapılardan biri Ankara Kalesi‘dir. Kalenin ne zaman yapıldığı tam olarak bilinmese de, tarihinin çok eskilere dayandığı söyleniyor. Romalılar, Bizanslılar ve Selçuklular gibi birçok medeniyet bu kaleyi kullanmış ve onarmıştır. Yüksek bir tepede yer alan kalenin iç ve dış olmak üzere iki bölümü vardır. Surlarının üzerinden tüm Ankara’yı izlemek mümkündür. Kalenin içinde bugün eski Ankara evleri, müzeler, dükkânlar ve restoranlar bulunmaktadır. Ankara Kalesi, şehrimizin tarihini ve kültürünü yansıtan en önemli sembollerden biridir.