5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 19

Merhaba sevgili öğrencim,

Harika bir soruyla karşı karşıyayız! Bu tür sorular, bir konunun sadece tek bir yönünü değil, farklı yönlerini de görmemizi sağlar. Tıpkı bir madalyonun iki yüzü olması gibi, olayların da hem olumlu hem de olumsuz etkileri olabilir. Şimdi birlikte görseldeki metni analiz edip tablomuzu dolduralım. Ben sana bir öğretmen olarak adım adım rehberlik edeceğim.

Soru: Çimento fabrikalarıyla ilgili haberleri inceleyerek aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Fabrikaların, çok boyutlu etkilerini fark etmeye çalışınız.

Çözüm:

Haydi gel, önce yukarıdaki “ÇİMENTO FABRİKALARI HAKKINDA RAPOR” metnini dikkatlice okuyalım. Bu metin, tablomuzu doldurmak için bizim en büyük yardımcımız olacak. Metinde çimento fabrikalarının hem yararlarından hem de zararlarından bahsediliyor. Biz de bu bilgileri kullanarak tablodaki boşlukları dolduracağız.

1. haber için tabloyu inceleyelim:

• OLUMLU YÖNLERİ: İlçe kalkınacak, iş imkânı doğacak, ilçenin adı ülkemizde duyulacak.
• OLUMSUZ YÖNLERİ: Belirtilmemiş.

Açıklama: Gördüğün gibi burada fabrikanın tamamen olumlu bir yönünden bahsedilmiş. Raporda da “Fabrikaların kurulması, işsizler için çok önemli. Çünkü buralarda çalışan insanlar, ailelerinin geçimlerini sağlıyorlar.” deniyor. Yani bir yere fabrika kurulunca oradaki insanlar iş bulur, para kazanır ve o bölge gelişir. Bu, olayın olumlu yüzü.

Şimdi 2. haber için boşlukları dolduralım:

Adım 1: Rapordaki olumsuz bir etkiyi bulalım. Metinde şu cümle dikkatimizi çekiyor: “Ancak çimento fabrikaları, insan sağlığını ve doğayı olumsuz olarak etkiliyor. Çevre sorunlarına yol açıyor.”

Adım 2: Bu bilgiyi tablomuzun “OLUMSUZ YÖNLERİ” kısmına yazabiliriz. Bu durumda olumlu bir yönden bahsedilmediği için o kısmı boş bırakabiliriz veya “Belirtilmemiş” yazabiliriz.

• OLUMLU YÖNLERİ: Belirtilmemiş.
• OLUMSUZ YÖNLERİ: İnsan sağlığına ve doğaya zarar verir. Çevre kirliliği gibi sorunlara yol açar.

Sıra geldi 3. habere:

Adım 1: Raporda başka hangi olumlu etkiden bahsediliyor, bir bakalım. Metnin en başında şöyle diyor: “Toplumun çeşitli ihtiyaçlarını karşılayabilmek için … bu fabrikalarda üretilen çimentolar yeni binaların yapımında kullanılıyor.“

Adım 2: Bu çok önemli bir bilgi! Evlerimiz, okullarımız, hastanelerimiz hep çimento sayesinde yapılıyor. O zaman bunu “OLUMLU YÖNLERİ” kısmına yazalım.

• OLUMLU YÖNLERİ: Toplumun ihtiyacı olan yeni binaların (ev, okul, hastane vb.) yapılması için gerekli çimentoyu üretir.
• OLUMSUZ YÖNLERİ: Belirtilmemiş.

Ve son olarak 4. haberi dolduralım:

Adım 1: Raporda bir öneri var, bu öneri bize hem olumlu hem de olumsuz bir durumu anlatıyor aslında. Cümle şu: “Bu yüzden yatırımcılar, fabrikalarını yerleşim yerlerinin ve tarım alanlarının uzağında kurmalıdır.“

Adım 2: Bu cümleyi düşünelim. Eğer fabrika yerleşim yerine veya tarım alanına yakın kurulursa ne olur? İnsanlar rahatsız olur, tarım zarar görür. Bu olumsuz bir durum. Peki ya uzak kurulursa? O zaman bu zararlar azalır. Bu da olumlu bir durum olur.

• OLUMLU YÖNLERİ: Eğer yerleşim yerlerinden ve tarım arazilerinden uzağa kurulursa insanlara ve doğaya vereceği zarar azalır.
• OLUMSUZ YÖNLERİ: Eğer yerleşim yerlerine ve tarım arazilerine yakın kurulursa gürültü, kirlilik gibi sorunlarla insanları rahatsız eder ve toprağa zarar verir.

Umarım bu açıklamalarla konuyu daha iyi anlamışsındır. Unutma, her zaman bir olayın farklı yönlerini düşünmek, bize daha doğru ve adil kararlar verme yeteneği kazandırır. Harika iş çıkardın!