Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir Sosyal Bilgiler sorusuyla karşı karşıyayız! Bu etkinlikte, bize verilen metinden yola çıkarak sanki Marmara Bölgesi’nde yaşıyormuşuz gibi tabloyu dolduracağız. Metindeki ipuçlarını bir dedektif gibi takip edip cevapları bulalım. Haydi başlayalım!
Soru: Aşağıdaki tabloyu, yaşadığınız yere uygun olarak doldurunuz. Tabloda birden fazla kutucuğu işaretleyebilirsiniz. “Değerlendirme” bölümüne coğrafi özellikler ile üretim arasındaki ilişki hakkındaki görüşlerinizi yazınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için alt tarafta verilen metni dikkatlice okumamız gerekiyor. Metin bize Marmara Bölgesi’nin (İstanbul, Bursa gibi şehirlerden bahsediyor) özellikleri hakkında bilgi veriyor. Biz de bu bilgilere göre tabloyu dolduracağız.
Adım 1: Yaşadığım Yer Bölümünü Dolduralım
- Yeryüzü Şekilleri: Metinde “Marmara Denizi çevresinde ova ve platoların geniş yer kaplaması…” diye bir cümle geçiyor. Bu bize doğru cevabı veriyor.
Seçimimiz: Ovalar ve platolar fazladır.
- İklimi: Metinde iklimin tarıma uygun olduğu söyleniyor ama iklimin adı tam olarak verilmemiş. Ancak biz biliyoruz ki Marmara Bölgesi, üç iklim tipinin de (Akdeniz, Karadeniz ve Karasal) özelliklerinin görüldüğü bir geçiş bölgesidir. Bu yüzden birden fazla seçeneği işaretleyebiliriz.
Seçimimiz: Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi, Karasal iklim. (Unutma, kitapçıkta birden fazla kutucuğu işaretleyebileceğimiz söyleniyor!)
Adım 2: Üretim Bölümünü Dolduralım
- Madencilik: Metnin son cümlesinde “Zengin maden yatakları vardır.“ deniliyor. Bu da madencilik yapıldığını gösterir.
Seçimimiz: Yapılıyor.
Çıkarılan madenler: Bor mineralleri, linyit, mermer. (Bu bilgi metinde yok ama genel kültür olarak ekleyebiliriz.) - Turizm: Metinde İstanbul için “doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla bir kültür başkentidir” deniyor. Ayrıca Bursa Uludağ’daki kayak tesisleri ve kaplıcalardan bahsediliyor. Demek ki hem doğal hem de tarihi zenginlikler var.
Seçimimiz: Doğal güzellikleri fazladır. ve Tarihî zenginlikleri fazladır.
Örnek: İstanbul Boğazı, Uludağ kayak merkezi, Topkapı Sarayı, termal kaplıcalar. - Tarım: Metinde “Sebze ve meyve üretimi de yapılmaktadır.” ifadesi geçiyor. Sebze ve meyve, bahçe bitkileri grubuna girer.
Seçimimiz: Bahçe bitkileri yaygın olarak yetiştiriliyor.
Örnek: Ayçiçeği, sebze, meyve. - Ormancılık: Metinde “Tarım ve orman ürünlerini işlemek üzere fabrikalar kurulmuştur.” deniyor. Bu, ormancılık faaliyetlerinin olduğunu gösterir.
Seçimimiz: Yapılıyor.
Üretim kaynağı: Kereste, kağıt sanayisi için ham madde. - Hayvancılık: Metinde “Kıyılarda balıkçılık yapılır. Besicilik, kümes hayvancılığı ve mandıracılığın ekonomik değeri yüksektir. Bursa, ipek böcekçiliği için önemli bir şehrimizdir.” gibi birçok bilgi var.
Seçimimiz: Yapılıyor.
Üretim kaynağı: Besicilik, kümes hayvancılığı, ipek böcekçiliği, balıkçılık. - Elektrik Üretimi: Metinde doğrudan yazmasa da İstanbul gibi büyük bir sanayi ve ticaret merkezinde elektrik üretiminin yapılması kaçınılmazdır. Sanayi tesisleri enerjiye ihtiyaç duyar.
Seçimimiz: Yapılıyor.
Üretim kaynağı: Doğal gaz santralleri, rüzgâr enerjisi santralleri.
Adım 3: Değerlendirme Bölümünü Yazalım
Şimdi de tüm bu bulduklarımızı birleştirerek coğrafi özellikler ile üretim arasındaki ilişkiyi açıklayalım.
Değerlendirme:
Yaşadığım Marmara Bölgesi’nin coğrafi özellikleri, ekonomik faaliyetlerini doğrudan etkilemektedir. Bölgedeki geniş ve verimli ovalar ile platolar, makineli tarımın ve buna bağlı olarak tarıma dayalı sanayinin gelişmesini sağlamıştır. İstanbul ve Çanakkale Boğazları gibi önemli su yollarına sahip olması, ulaşımı kolaylaştırmış; bölgeyi ticaret, sanayi ve turizm açısından bir cazibe merkezi haline getirmiştir. Tarihi ve doğal güzelliklerinin bir arada bulunması turizmi geliştirirken, zengin maden yatakları da madenciliğe olanak tanımıştır. Kısacası, bölgemizin yer şekilleri, iklimi ve konumu, üretim faaliyetlerinin çeşitlenmesinde anahtar rol oynamaktadır.
İşte bu kadar! Gördüğün gibi metindeki ipuçlarını takip ederek bütün tabloyu kolayca doldurduk. Harika iş çıkardın!