Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir ünite sonu değerlendirme etkinliğiyle karşınızdayım! Gelin, bu soruları birlikte adım adım çözelim ve öğrendiklerimizi pekiştirelim. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, neden o cevabın doğru olduğunu anlamaktır. Haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki cümlelerin başına cümlede verilen ifadeler doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz cümlelerin doğrularını altlarına yazınız.
1. ( Y ) Mezopotamya uygarlıkları parayı bularak insanlık tarihine katkı yapmıştır.
Açıklama: Sevgili çocuklar, bu ifade yanlıştır. Mezopotamya uygarlıkları yazıyı, tekerleği ve ilk kanunları bularak insanlığa çok büyük katkılar sağlamıştır, bu doğru. Ancak parayı icat edenler onlar değildi. Tarihte parayı (sikke) ilk kez bulan ve kullanan uygarlık, Anadolu’da yaşamış olan Lidyalılar‘dır. Bu sayede ticaret çok daha kolay hale gelmiştir.
Doğrusu: Lidyalılar parayı bularak insanlık tarihine katkı yapmıştır.
2. ( D ) Tarihî eserleri temiz tutmak kültürel mirasa duyarlılıktır.
Açıklama: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Tarihî eserler, bizden önceki nesillerden bize kalan değerli birer hazinedir. Onları korumak, temiz tutmak ve onlara zarar vermemek, geçmişimize ve kültürümüze duyduğumuz saygıyı gösterir. Bu, aynı zamanda bu eserleri bizden sonraki nesillere de aktarma sorumluluğumuzdur.
3. ( Y ) Nevruz, ülkemizin her yerinde mayıs ayında kutlanmaktadır.
Açıklama: Bu ifade yanlıştır. Nevruz, baharın gelişini müjdeleyen, doğanın uyanışını kutladığımız çok güzel bir bayramdır. Ancak mayıs ayında değil, her yıl 21 Mart‘ta kutlanır. Bu tarih, gece ile gündüzün eşit olduğu ve baharın başlangıcı kabul edilen önemli bir gündür.
Doğrusu: Nevruz, ülkemizde 21 Mart’ta kutlanan bir bahar bayramıdır.
4. ( D ) Millî ve dinî bayramlarımız toplumumuzun güçlenmesini sağlamaktadır.
Açıklama: Bu ifade de doğrudur. Bayramlar, bizi bir araya getiren özel günlerdir. Küslerin barıştığı, büyüklerin ziyaret edildiği, sevinçlerin paylaşıldığı bu günler sayesinde aramızdaki sevgi ve saygı bağları kuvvetlenir. Birlik ve beraberlik duygumuz artar, bu da toplumumuzu daha güçlü yapar.
5. ( D ) Kültürel unsurlar zaman içinde değişiklik gösterebilir.
Açıklama: Evet, bu ifade de doğrudur. Kültür, canlı bir varlık gibidir; durağan değildir. Zamanla değişir, gelişir ve yeni unsurlar kazanır. Örneğin, dedelerimizin ve ninelerimizin oynadığı oyunlar, giydiği kıyafetler veya düğün gelenekleri ile günümüzdekiler arasında farklar olabilir. Bu, kültürel canlılığın bir göstergesidir.
B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen ifadelerden uygun olanlarıyla tamamlayınız.
1. Kültürel mirasa duyarlı vatandaşlar yetiştirmek için bilinçlendirme çalışmaları yapmalıyız.
Açıklama: Cümlede, korunması gereken değerli varlıklara karşı duyarlı olmaktan bahsediliyor. Geçmişten günümüze kalan tarihî eserler, gelenekler, sanat eserleri gibi değerlerin tümüne kültürel miras diyoruz. Bu yüzden boşluğa bu ifade gelmelidir.
2. Doğal varlık deyince aklıma köyümüzdeki küçük göl geliyor.
Açıklama: Göl, insan eliyle yapılmamış, doğada kendiliğinden var olan bir güzelliktir. Dağlar, ormanlar, göller, nehirler gibi doğanın bize sunduğu bu tür varlıklara doğal varlık deriz.
3. Dünyada bilinen ilk anayasa olan Hammurabi Kanunları Babiller tarafından yapılmıştır.
Açıklama: Tarih derslerimizden hatırlayacağımız gibi, “göze göz, dişe diş” gibi sert kurallarıyla bilinen ilk yazılı anayasa olan Hammurabi Kanunları’nı, Mezopotamya’da yaşamış olan Babiller ve onların ünlü kralı Hammurabi yapmıştır.
4. Tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması, Mısırlılar ve Hititler arasında yapılmıştır.
Açıklama: Kadeş Antlaşması, tarihin en önemli diplomatik belgelerinden biridir. Bu antlaşma, büyük bir savaştan sonra Mısır İmparatorluğu ile Anadolu uygarlıklarından biri olan Hititler arasında imzalanmıştır.
5. Kültürel unsurların zaman içerisinde değişiklik göstermesi kültürel canlılık göstergesidir.
Açıklama: Bir önceki bölümde de konuştuğumuz gibi, kültürün zamanla değişmesi, onun donuk ve cansız olmadığını, aksine yaşadığını ve kendini yenilediğini gösterir. Bu duruma kültürel canlılık diyoruz.
C. Aşağıda verilen bilgilere göre eşleştirmeleri yapınız. Bunu yaparken cümlelerin başındaki sayıları kullanınız.
( 4 ) estetik
( 5 ) Mezopotamya
( 2 ) kültürel öge
( 1 ) karşılaştırma
( 3 ) devamlılık
(Not: Soruda “seferberlik” kelimesi verilmiş ancak hiçbir cümleyle eşleşmemektedir.)
Açıklamalar:
Adım 1:1. Ülkemizin çeşitli yerlerindeki kültürel özellikler, benzerlikler ve farklılıklar gösteriyor.
Bu cümlede iki veya daha fazla durumun (kültürel özelliklerin) ortak ve farklı yönleri ele alınıyor. Bu işleme karşılaştırma denir.Adım 2:2. İnsanların birlikte yaşamasında ortak paydalar önemli rol oynuyor.
Dilimiz, bayramlarımız, yemeklerimiz, geleneklerimiz gibi bizi biz yapan her bir unsura kültürel öge denir. Bu ortak paydalar, yani kültürel ögeler, bizi bir arada tutar.Adım 3:3. Kültürel unsurların, aile büyüklerinden küçüklere aktarılması toplumumuz için çok önemlidir.
Bir geleneğin veya bilginin nesilden nesile aktarılarak sürmesi, onun varlığını sürdürmesi anlamına gelir. Bu duruma devamlılık denir.Adım 4:4. Tarihî eserlerin birçoğu, mimari yönden çok güzel eserlerdir.
Bir şeyin “güzel” olması, göze hoş gelmesi, onun güzellik ve sanatla ilgili yönünü ifade eder. Bu kavrama estetik diyoruz.Adım 5:5. Yazılı hukuk kuralları insanlığın toplumsal gelişimine katkı sağlamıştır.
İlk yazılı hukuk kurallarının (Hammurabi Kanunları) ortaya çıktığı yer Mezopotamya‘dır. Bu cümle, Mezopotamya uygarlıklarının insanlığa yaptığı önemli bir katkıyı anlatmaktadır.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Hepiniz harika bir iş çıkardınız! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere.