Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin 5. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeninizim. Bugün hep birlikte bize gönderilen bu anlamlı görseli inceleyeceğiz ve çevre kirliliğine nelerin sebep olduğunu tek tek bulacağız. Bu bir dedektiflik oyunu gibi, haydi başlayalım!
Soru: Görsel: 3.43’ü ve çevre kirliliği nedenlerini inceleyiniz. Çevre kirliliği nedenlerine ait numaraları görsel üzerindeki ilgili yerlere yazınız.
Şimdi görseldeki boş kutucukları, aşağıda verilen çevre kirliliği nedenleri listesindeki doğru numaralarla dolduracağız. Görseli soldan sağa, yukarıdan aşağıya doğru adım adım inceleyelim.
Unutmayın, doğamız bizim evimizdir ve onu korumak hepimizin görevidir. Bu görseldeki hataları bularak, aslında nasıl daha duyarlı olmamız gerektiğini de öğrenmiş olacağız.
Adım 1: Görselin en sol üst köşesindeki kutucuğa bakalım. Bu kutucuk, şehirdeki binaların ve fabrikaların bacalarından çıkan dumanı gösteriyor. Bu dumanlar havamızı kirletir. Listemize baktığımızda buna en uygun seçenek 16. duman ve gazlar. O halde bu kutucuğa 16 yazmalıyız.
Adım 2: Bir altındaki kutucuk, kıvrılarak giden bir yolu işaret ediyor. Arabaların egzoz gazları ve yol yapım çalışmaları çevreyi etkiler. Listemizde 4. yollar seçeneği tam olarak burayı anlatıyor. Bu kutucuğa 4 yazıyoruz.
Adım 3: Deniz kenarındaki büyük tesise bakalım. Bu bir fabrika. Bu tür fabrikalar üretim yaparken kimyasal atıklar oluşturabilir. Ancak görselde bu tesisin yanındaki borudan atık su bırakılıyor, o yüzden bu yapının kendisi bir kimya sanayi tesisi olabilir. Listemizde bu 6 numara ile gösterilmiş. (Not: Burası 5 numara Nükleer Enerji Santrali de olabilir, ikisi de büyük sanayi tesisidir, ancak genel bir fabrika görüntüsü olduğu için kimya sanayi daha uygun olabilir.)
Adım 4: Fabrikadan denize uzanan bir boru ve bu borudan akan kirli, renkli bir su görüyoruz. Bu, atıkların doğrudan suya boşaltılmasıdır. Listemizdeki 10. sıvı atıkların boşaltımı ifadesi bu durumu açıklıyor. Bu kutucuğa 10 yazmalıyız.
Adım 5: Denizde batan ve alev almış bir gemi var. Gemiden suya siyah bir sıvı, yani petrol yayılıyor. Bu olaya petrol sızıntısı denir. Listemizde bu durum 13. petrol yayıntıları olarak belirtilmiş. Kutucuğa 13 yazıyoruz.
Adım 6: Batan geminin hemen sağındaki kutucuk, petrole ve çöplere bulanmış sahili, yani kumsalı gösteriyor. Bu yüzden burası için en uygun ifade 1. kirlenmiş kumsallar olacaktır. Kutucuğa 1 yazıyoruz.
Adım 7: Denizdeki bir balıkçı ağını ve etrafındaki kirli suyu gösteren bir kutucuk var. Deniz kirliliği yüzünden balıkların yaşamı tehlikeye girer ve sayıları azalır. Bu durumu en iyi 2. azalan balık türleri ifadesi anlatır. Bu kutucuğa 2 yazıyoruz.
Adım 8: Şimdi karaya dönelim. Sürülmüş bir tarla ve üzerinde ilaçlama yapan bir traktör görüyoruz. Tarladaki zararlı böcekleri yok etmek için kullanılan bu ilaçlar toprağı ve suyu kirletebilir. Bu yüzden bu kutucuğa 7. tarım ilaçları yazan 7 numarasını koymalıyız.
Adım 9: Tarlanın hemen yanında, yere atılmış çöp yığınları var. Bu bir çöplük alanı. Listemizdeki 11. çöplükler ifadesi tam olarak burayı gösteriyor. Kutucuğa 11 yazıyoruz.
Adım 10: Sağ taraftaki tepeye bakalım. Burada ağaçların kesildiğini ve ormanlık bir alanın yok edildiğini görüyoruz. Bu duruma orman tahribatı denir. Listemizdeki 15. ormanlık arazilerin yok edilmesi seçeneği burası için doğru. Kutucuğa 15 yazıyoruz.
Adım 11: En sağ üstteki ormanlık alandan dumanlar yükseliyor. Bu bir orman yangınıdır. Orman yangınları hem ağaçları yok eder hem de havayı kirletir. Listemizdeki 8. orman yangınları ifadesi bu kutucuk için doğru. Buraya 8 yazıyoruz.
Adım 12: Orman yangınının hemen solundaki kutucuk, fabrikalardan çıkan kirli dumanların oluşturduğu kara bir buluttan yağan yağmuru gösteriyor. Bu zararlı yağmurlara asit yağmurları diyoruz. Listemizdeki 9 numara buraya ait.
Adım 13: Son olarak, dağın yamacında bir oyuk görüyoruz. Buradan taş veya maden çıkarılıyor. Bu tür yerlere taş ocağı denir ve bu faaliyetler doğanın yapısını bozar. Listemizdeki 14. taş ocakları ifadesi bu son kutucuğumuz için doğru. Buraya 14 yazıyoruz.
İşte bu kadar! Bütün çevre kirliliği nedenlerini görsel üzerinde bulduk. Bu etkinlik sayesinde çevremize nelerin zarar verdiğini daha iyi anlamış olduk. Harika bir iş çıkardınız!