5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 156

Harika bir çalışma! Gelin, bu sayfadaki soruları birlikte, adım adım bir öğretmen gözüyle inceleyelim ve çözelim. Karşımda pırıl pırıl bir ortaokul öğrencisi varmış gibi tane tane anlatacağım.

Soru 1: Bu kurumlar başka hangi görevleri yapıyor olabilir? Yukarıdaki kurumlara neler önerirsiniz? Bu kurumlar, sorumluluklarını yerine getirmezse nelerle karşılaşılabilir? Örneklerle açıklayınız.

Merhaba sevgili öğrencim, bu soru aslında üç bölümden oluşuyor ve bizim düşünmemizi, fikir üretmemizi istiyor. Haydi gelin, bu bakanlıkların görevlerini ve önemini birlikte daha derinden anlayalım.

Çözüm:

Adım 1: Bakanlıkların Başka Hangi Görevleri Olabilir?

Metinde verilen temel görevlerin dışında bu bakanlıkların daha birçok sorumluluğu vardır. Şöyle düşünebiliriz:

• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı: Sadece çevre sorunlarını önlemekle kalmaz, aynı zamanda binaların depreme dayanıklı olup olmadığını denetler (kentsel dönüşüm), hava kirliliği ölçümleri yapar, geri dönüşüm tesislerinin kurulmasını teşvik eder.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı: Tarihi eserlerin korunmasının yanı sıra, ülkemize daha fazla turistin gelmesi için yurt dışında tanıtım filmleri hazırlar, müze ve kütüphaneleri yönetir, sanatçıları ve kültürel etkinlikleri (festivaller, konserler) destekler.
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: Yolları, köprüleri ve tünelleri yapmakla birlikte, internet altyapısının (fiber optik kablolar gibi) güçlenmesini sağlar, PTT gibi posta hizmetlerini denetler ve uydu teknolojileriyle ilgilenir.
• Tarım ve Orman Bakanlığı: Tarımı geliştirmek ve ormanları korumak dışında, içtiğimiz suyun ve yediğimiz gıdaların sağlıklı olup olmadığını denetler, barajların yapımında rol oynar ve orman yangınlarıyla mücadele eder.

Adım 2: Bu Kurumlara Neler Önerebiliriz?

Bu kısım tamamen bizim yaratıcılığımıza kalmış! Bir vatandaş olarak neler isteyebileceğimizi düşünelim:

• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na: “Okulumuzun bahçesine daha çok ağaç dikilmesi için fidan desteği sağlayabilir misiniz?” veya “Her mahalleye bir geri dönüşüm kutusu konulmasını zorunlu hale getirebilirsiniz.”
• Kültür ve Turizm Bakanlığı’na: “Öğrencilerin müzelere ücretsiz girebilmesi için daha çok kampanya yapabilirsiniz.”
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na: “Köy okullarına ücretsiz ve hızlı internet bağlantısı sağlayabilirsiniz.”
• Tarım ve Orman Bakanlığı’na: “Okullarda organik tarım ve sağlıklı beslenme üzerine eğitimler düzenleyebilirsiniz.”

Adım 3: Sorumluluklarını Yerine Getirmezlerse Ne Olur?

Eğer bu önemli kurumlar görevlerini yapmazsa, hayatımızda birçok olumsuzluk yaşanabilir. Örneklerle bakalım:

• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görevini yapmazsa, fabrikalar denetlenmez ve havamız, sularımız kirlenir. Şehirler plansız büyür, yeşil alanlar yok olur. Depreme dayanıksız binalar yüzünden can kayıpları yaşanabilir.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı görevini yapmazsa, Efes Antik Kenti gibi tarihi miraslarımız bakımsızlıktan yok olabilir. Kendi kültürümüzü ve tarihimizi unutabiliriz.
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı görevini yapmazsa, yollar bozulur ve trafik kazaları artar. İnternet yavaşlar, bu da eğitimden ticarete her şeyi olumsuz etkiler.
• Tarım ve Orman Bakanlığı görevini yapmazsa, ormanlarımız yanar ve bir daha geri gelmesi çok uzun sürer. Yediğimiz gıdalar sağlıksız olabilir ve tarım üretimi düştüğü için yiyecek fiyatları çok artabilir.

Soru 2: Yukarıdaki sivil toplum kuruluşları, hangi alanlarda faaliyet yürütüyor? Sivil toplum kuruluşlarının toplum hayatında nasıl bir rol oynadığını düşünüyorsunuz? Siz, bir sivil toplum kuruluşunda görev almak isteseydiniz bu hangisi olurdu? Niçin?

Şimdi de gönüllülük esasıyla çalışan, toplum için harika işler yapan sivil toplum kuruluşlarını (STK) inceleyelim. Bu soru da yine bizim yorumlama ve düşünme becerimizi ölçüyor.

Çözüm:

Adım 1: STK’ların Faaliyet Alanları Nelerdir?

Görseldeki metinlerden bu bilgiyi kolayca çıkarabiliriz. Haydi listeleyelim:

• Eğitim Gönüllüleri (TEGV): Eğitim alanında faaliyet gösteriyor. Çocuklara okul dışı eğitim desteği sağlıyor.
• LÖSEV (Lösemili Çocuklar Vakfı): Sağlık (lösemili çocukların tedavisi) ve eğitim (onların eğitim ihtiyaçları) alanlarında çalışıyor.
• DENİZTEMİZ / TURMEPA: Çevre alanında faaliyet gösteriyor. Denizlerimizin ve kıyılarımızın temiz kalması için çabalıyor.
• Mehmetçik Vakfı: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma alanında çalışıyor. Gazilere, engelli askerlere ve şehit ailelerine yardım ediyor.

Adım 2: STK’ların Toplumdaki Rolü Nedir?

Sivil toplum kuruluşları, bir toplumun vicdanı gibidir. Onların rolünü şöyle açıklayabiliriz:

• Yardımlaşma ve Dayanışmayı Artırırlar: İnsanları bir araya getirerek “biz” olma duygusunu güçlendirirler. İhtiyacı olanlara el uzatırlar.
• Devletin Yetişemediği Yerlere Ulaşırlar: Devlet her konuya anında yetişemeyebilir. STK’lar, lösemili çocuklar veya deniz kirliliği gibi özel konularda uzmanlaşarak bu boşlukları doldururlar.
• Farkındalık Yaratırlar: LÖSEV sayesinde lösemi hastalığını, TURMEPA sayesinde deniz kirliliğinin ne kadar ciddi bir sorun olduğunu öğreniriz. Toplumu bilinçlendirirler.
• Gönüllülüğü Teşvik Ederler: İnsanlara para beklemeden, sırf iyilik yapmak için bir araya gelip çalışma fırsatı sunarlar. Bu, toplumu daha duyarlı ve yardımsever yapar.

Adım 3: Sen Hangi STK’da Görev Almak İsterdin ve Neden?

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok, çünkü bu tamamen senin kişisel seçimin! Önemli olan, nedenini güzelce açıklayabilmen. İşte birkaç örnek düşünce:

• “Ben Eğitim Gönüllüleri Vakfı’nda (TEGV) görev almak isterdim. Çünkü küçüklere bir şeyler öğretmeyi, onlarla oyunlar oynamayı çok seviyorum. Bilgimi onlarla paylaşarak faydalı olmak beni çok mutlu ederdi.”
• “Ben DENİZTEMİZ / TURMEPA’da gönüllü olmak isterdim. Çünkü doğayı ve hayvanları çok seviyorum. Sahilleri temizlemek, deniz canlılarının temiz bir yuvada yaşamasını sağlamak benim için çok anlamlı olurdu.”
• “Ben LÖSEV’de yer almak isterdim. Hasta olan çocuklara moral vermenin, onların yüzünü güldürmenin çok değerli bir şey olduğunu düşünüyorum. Onların zorlu mücadelesinde küçücük de olsa bir destek olmak isterdim.”

Unutma, önemli olan hangi kuruluşu seçtiğin değil, neden o iyiliğin bir parçası olmak istediğindir!