Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün birlikte çok eğlenceli bir etkinlik yapacağız. Elimizdeki bu sayfada yer alan soruları adım adım çözeceğiz ve her birini iyice anlayacağız. Hazırsanız başlayalım!
7. ETKİNLİK
Alfabeimizdeki harfleri, sırasıyla numaralandırıp defterinize yazınız. Bu sıralamadan da yararlanarak aşağıdaki çocukların adlarını bulup noktalı yerlere yazınız.
Duygu Derya Aykut Azra Sinan Ömer Seray Sevgi Mete
Bu etkinlikte bize bir grup isim verilmiş. Bu isimler Duygu, Derya, Aykut, Azra, Sinan, Ömer, Seray, Sevgi ve Mete. Bizden istenen, alfabe sırasına göre bu isimleri numaralandırmak ve sonra da verilen cümlelerdeki noktalı yerlere doğru ismi yazmak.
Önce alfabe sırasına göre isimleri bir düşünelim. Türk alfabesinde harfler bellidir ve biz bu harflerin sırasını biliyoruz. İsimlerin ilk harflerine bakarak alfabe sırasını belirleyebiliriz.
Şimdi bu isimleri alfabe sırasına göre numaralandıralım:
1. Aykut
2. Azra
3. Derya
4. Duygu
5. Mete
6. Ömer
7. Senay
8. Sevgi
9. Sinan
Şimdi bu numaralandırmayı kullanarak aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri dolduralım.
Benim adım ……………………………. . Adım, alfabemizin ilk harfiyle başlar, beş harflidir.
Bu cümledeki ipuçlarına bakalım: “Adım, alfabemizin ilk harfiyle başlar” ve “beş harflidir”. Alfabemizin ilk harfi ‘A’dır. Listede ‘A’ ile başlayan isimler Aykut ve Azra. Aykut 5 harfli, Azra ise 4 harfli. O zaman bu isim Aykut olmalı.
Benim adım ……………………………. . Adımın ilk hecesinde alfabemizin 5. harfi, son hecesinde alfabemizin ilk harfi var.
Bu cümlede “alfabemizin 5. harfi” ve “alfabemizin ilk harfi” ipuçları var. Alfabemizin ilk harfi ‘A’. Alfabemizin 5. harfi ise ‘C’dir. İsimlerin ilk hecelerinde ‘C’ ve son hecelerinde ‘A’ harfi olan bir isim bulmalıyız. Bu isim Sevgi. Sevgi’nin ilk hecesi “Sev”, ikinci hecesi “gi”. Burada bir hata var. Bu cümlenin doğru cevabı Seray olmalı. Seray’ın ilk hecesi “Se”, ikinci hecesi “ray”. İlk hecede ‘S’ harfi var, ikinci hecede ‘A’ harfi var. “Alfabemizin 5. harfi” ipucu burada biraz kafa karıştırıcı. Eğer ilk hecede ‘S’ harfi varsa, bu harfin alfabedeki sırasına bakmak gerekir. Alfabemizin 22. harfi ‘S’dir. Bu durumda cümlenin doğru cevabı Derya olmalı. Derya’nın ilk hecesi “Der”, ikinci hecesi “ya”. “Der” hecesinde “D” harfi var. “Ya” hecesinde “a” harfi var. “Alfabemizin 5. harfi” ipucu, eğer isimde geçen harflerin alfabedeki sırasına göre düşünülüyorsa, biraz daha karmaşık hale geliyor.
Tekrar düşünelim. “Adımın ilk hecesinde alfabemizin 5. harfi, son hecesinde alfabemizin ilk harfi var.” Eğer “ilk hece” ve “son hece” olarak ayırırsak, bu durumda isimleri daha dikkatli incelemeliyiz.
Listede “A” ile başlayanlar Aykut ve Azra.
“D” ile başlayanlar Derya ve Duygu.
“M” ile başlayan Mete.
“Ö” ile başlayan Ömer.
“S” ile başlayanlar Seray, Sevgi, Sinan.
Eğer “alfabemizin 5. harfi” derken ‘C’ harfini kastediyorsa, listede ‘C’ harfi içeren isim yok. Bu durumda cümlenin anlamını farklı yorumlamalıyız. Belki de “ilk hecede geçen harflerden birinin alfabedeki sırası 5’tir” veya “ilk hece 5 harflidir” gibi. Ama “hecesinde” dediği için, kelimenin içinde geçen harf olarak düşünmeliyiz.
Tekrar listeye ve alfabenin ilk harflerine bakalım:
A (1.), B (2.), C (3.), Ç (4.), D (5.)
Bu durumda alfabemizin 5. harfi ‘D’dir.
Şimdi cümleyi bu bilgiyle okuyalım: “Adımın ilk hecesinde alfabemizin 5. harfi (yani ‘D’ harfi), son hecesinde alfabemizin ilk harfi (yani ‘A’ harfi) var.”
Hangi ismin ilk hecesinde ‘D’ ve son hecesinde ‘A’ var?
Derya: İlk hecesi “Der” (D harfi var), son hecesi “ya” (A harfi var). Bu uyuyor!
Yani bu isim Derya.
Benim adım ……………………………. . Adımda alfabemizin hem ilk hem de son harfi var.
Bu ipucunda “hem ilk hem de son harfi” diyor. Alfabemizin ilk harfi ‘A’, son harfi ise ‘Z’dir. Hangi isimde hem ‘A’ hem de ‘Z’ harfi var?
Listede ‘A’ ve ‘Z’ harflerini içeren isim Azra.
Yani bu isim Azra.
Benim adım ……………………………. . Adımın ilk hecesi tek harften oluşuyor. Adımın son harfi ise alfabemizin 21. harfidir.
Bu cümlede “ilk hecesi tek harften oluşuyor” ve “son harfi alfabemizin 21. harfidir” diyor. Alfabemizin 21. harfi ‘Ş’dir. Hangi ismin son harfi ‘Ş’? Listede böyle bir isim yok.
Burada bir yazım hatası olabilir veya farklı bir yorumlama gerekebilir.
Eğer “son harfi alfabemizin 21. harfidir” yerine “son harfi alfabemizin 21. harfi olan bir isimdir” gibi düşünürsek.
Alfabemizin 21. harfi ‘Ş’.
Listede “Ş” ile biten isim yok.
Tekrar düşünelim. “Adımın ilk hecesi tek harften oluşuyor.” Bu, ismin ilk harfinin tek başına bir hece olduğu anlamına gelir. Örneğin, “A” ile başlayan bir isimde ilk hece “A” olabilir.
“Adımın son harfi ise alfabemizin 21. harfidir.” Alfabemizin 21. harfi ‘Ş’.
Peki, eğer “21. harfidir” derken, o harfin alfabedeki sırasını değil de, isimdeki harfin alfabedeki sırasını kastediyorsa?
Listede ‘A’ ile başlayan isimler Aykut ve Azra.
Aykut’un ilk hecesi “Ay”. Tek harf değil.
Azra’nın ilk hecesi “Az”. Tek harf değil.
Bu ipucu biraz zorlayıcı. Acaba “21. harfidir” derken isimdeki harflerin alfabedeki sırasını mı kastediyor?
Türk alfabesinde 21. harf ‘Ş’dir.
Listede ‘Ş’ harfini içeren isim var mı? Seray, Sevgi, Sinan. Bunlarda ‘Ş’ yok.
Belki de “21. harfidir” yerine, “21. harf olan bir harftir” denmek istenmiştir.
Eğer isimde tek harfli bir hece varsa ve o ismin son harfi alfabemizin 21. harfi ise, bu isim Ömer olabilir. Ömer’in ilk harfi ‘Ö’. Alfabemizde ‘Ö’ harfi 28. sıradadır. Ömer’in son harfi ‘r’. ‘R’ harfinin alfabedeki sırası 21’dir.
Bu durumda bu isim Ömer.
Benim adım ……………………………. . Adımın üç harften oluşan ilk hecesinde alfabemizin 6. harfi de var.
“Üç harften oluşan ilk hece” ve “alfabemizin 6. harfi”. Alfabemizin 6. harfi ‘E’dir.
Hangi ismin ilk hecesi üç harfli ve içinde ‘E’ harfi var?
Listede Duygu, Derya, Aykut, Azra, Sinan, Ömer, Seray, Sevgi, Mete.
Duygu: İlk hecesi “Duy” (üç harfli), içinde ‘u’ var. ‘E’ yok.
Derya: İlk hecesi “Der” (üç harfli), içinde ‘E’ harfi var. Bu uyuyor!
Yani bu isim Derya.
Benim adım ……………………………. . Adım dört harften oluşuyor. Adımdaki 2. ve 4. harfler aynıdır.
“Adım dört harften oluşuyor” ve “adımdaki 2. ve 4. harfler aynıdır”.
Listede dört harfli isimler: Azra, Ömer, Mete, Sevgi.
Azra: 4 harfli. 2. harf ‘z’, 4. harf ‘a’. Aynı değiller.
Ömer: 4 harfli. 2. harf ‘m’, 4. harf ‘r’. Aynı değiller.
Mete: 4 harfli. 2. harf ‘e’, 4. harf ‘e’. Aynılar!
Yani bu isim Mete.
Şimdi tüm doldurulmuş cümleleri bir kez daha gözden geçirelim:
Benim adım Aykut. Adım, alfabemizin ilk harfiyle başlar, beş harflidir.
Benim adım Derya. Adımın ilk hecesinde alfabemizin 5. harfi, son hecesinde alfabemizin ilk harfi var.
Benim adım Azra. Adımda alfabemizin hem ilk hem de son harfi var.
Benim adım Ömer. Adımın ilk hecesi tek harften oluşuyor. Adımın son harfi ise alfabemizin 21. harfidir.
Benim adım Duygu. Adımın üç harften oluşan ilk hecesinde alfabemizin 6. harfi de var.
Benim adım Mete. Adım dört harften oluşuyor. Adımdaki 2. ve 4. harfler aynıdır.
Bu şekilde tüm soruları adım adım çözmüş olduk. Umarım sizler için de anlaşılır olmuştur. Bir sonraki etkinlikte görüşmek üzere!