Merhaba canım öğrencim! Türkçe dersimiz için harika bir etkinlik var karşımızda. Gel bakalım, bu soruları birlikte çözelim.
10. ETKİNLİK
a. Öğretmeninizin rehberliğinde ekte verilen çalışmayı inceleyiniz. Metinler aracılığıyla öğrendiğiniz kelimelerden kendi sözlüğünüzü oluşturunuz. Kendi sözlüğünüzü oluştururken kelimeleri alfabetik sıralamaya uygun olarak sıralayınız. Nasıl mı?
*
Kelimeyi önce ilk harfine göre sıraya koyarız.
*
Eğer ilk harfleri aynıysa, kelimeleri alfabetik sıraya dizerken ikinci harflerine bakarız.
*
İkinci harfleri de aynıysa, o zaman kelimelerin üçüncü harfine bakarak sıralama yaparız.
b. Bu açıklamalardan yararlanarak gruplardaki kelimeleri alfabetik sırayla ilgili kutucuklara yazınız.
Örnek: bitki bavul bebek boğa bıçak
Bu kelimeleri alfabetik olarak sıralayalım:
İlk harflerine bakıyoruz: Hepsi ‘b’ harfi ile başlıyor. O zaman ikinci harflerine bakacağız.
*
bavul
*
babek
*
bıçak
*
bitki
*
boğa
Şimdi ikinci harflerine göre sıralayalım:
*
İkinci harfi ‘a’ olanlar önce gelir: bavul, bebek
*
Sonra ikinci harfi ‘ı’ olan: bıçak
*
Sonra ikinci harfi ‘i’ olan: bitki
*
En son ikinci harfi ‘o’ olan: boğa
Şimdi ilk iki harfi aynı olan kelimelerin üçüncü harflerine bakalım:
*
bavul
*
bebek
Burada ‘e’ harfi ‘u’ harfinden önce geldiği için ‘bebek’ kelimesi ‘bavul’ kelimesinden önce gelir.
O zaman örnekteki kelimelerin sıralanmış hali şöyle olur:
…bavul… …bebek… …bıçak… …bitki… …boğa…
Şimdi diğer kelime gruplarını da aynı mantıkla sıralayalım:
defter demir deniz dere deste
İlk harfleri hep ‘d’ ile başlıyor. İkinci harflerine bakalım:
*
defter
*
demir
*
deniz
*
dere
*
deste
İkinci harfleri de hep ‘e’ ile başlıyor. O zaman üçüncü harflerine bakacağız:
*
defter
*
demir
*
deniz
*
dere
*
deste
Şimdi bu harfleri alfabetik sıraya koyalım: f, m, n, r, s. Bu harflere göre kelimelerimiz şöyle sıralanır:
…defter… …demir… …deniz… …dere… …deste…
çanta çatal çark çamur çadır
İlk harfleri hep ‘ç’ ile başlıyor. İkinci harflerine bakalım:
*
çanta
*
çatal
*
çark
*
çamur
*
çadır
İkinci harfleri de hep ‘a’ ile başlıyor. O zaman üçüncü harflerine bakacağız:
*
çanta
*
çatal
*
çark
*
çamur
*
çadır
Şimdi bu harfleri alfabetik sıraya koyalım: d, m, n, r, t. Bu harflere göre kelimelerimiz şöyle sıralanır:
…çadır… …çamur… …çanta… …çark… …çatal…
kuzu kum kurt kulak kuş
İlk harfleri hep ‘k’ ile başlıyor. İkinci harflerine bakalım:
*
kuzu
*
kum
*
kurt
*
kulak
*
kuş
İkinci harfleri de hep ‘u’ ile başlıyor. O zaman üçüncü harflerine bakacağız:
*
kuzu
*
kum
*
kurt
*
kulak
*
kuş
Şimdi bu harfleri alfabetik sıraya koyalım: l, m, r, s, z. Bu harflere göre kelimelerimiz şöyle sıralanır:
…kulak… …kum… …kurt… …kuş… …kuzu…
SONRAKİ METNE HAZIRLIK
Yaşadığınız evin özelliklerini kısaca defterinize yazınız.
Bu kısım bir alıştırma, yani kendi evinin özelliklerini yazacaksın. Mesela evinin kaç odası var, rengi ne, bahçesi var mı gibi şeyleri düşünebilirsin. Bu da kelime bilgini ve kendini ifade etme becerini geliştirecek.