Merhaba sevgili öğrencim! Türkçe dersi için hazırladığım bu etkinliklerde sana yardımcı olmak için buradayım. Gel bakalım, birlikte bu soruları çözelim ve öğrenelim.
6. ETKİNLİK
Aşağıdaki metni okuyunuz. Yazım yanlışlarını ve yanlış kullanılan noktalama işaretlerini belirleyiniz. Bulduğunuz yanlışları düzelterek metni yeniden yazınız.
Çözüm:
Sevgili arkadaşım, bu etkinlikte öncelikle verilen metni dikkatlice okuyacağız. Metni okurken hem kelimelerin doğru yazılıp yazılmadığına hem de cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerinin (nokta, soru işareti, ünlem gibi) doğru kullanılıp kullanılmadığına bakacağız. Eğer bir yazım hatası veya yanlış kullanılan bir noktalama işareti görürsek, onu düzelteceğiz ve metni baştan sona doğru bir şekilde yeniden yazacağız.
Metin:
Önceleri deniz de bir damla suydum, benim gibi sayıla-
mayacak kadar çok arkadaşım vardı orada. bir yaz gü-
nüydü. güneş sımsıcak ışınlarıyla bizi ısıtıyordu? birden
değişime uğradığımı fark ettim. buhar olmuşum ve uçu-
yordum. Su olmaktan buhar olmaya geçince çok hafif-
miştim bu nedenle durmadan yükseliyordum.
Düzeltilmiş Metin:
Şimdi metni birlikte inceleyelim:
Adım 1: İlk cümlede “deniz de” yerine “denizde” olmalıydı. Çünkü buradaki “de” bağlaç değil, isme eklenen hal ekidir ve bitişik yazılır. Ayrıca “sayıla-mayacak” kelimesi satır sonuna geldiği için doğru bölünmüş.
Adım 2: “bir yaz günüydü.” cümlesinin sonundaki nokta doğru. Ama bir sonraki cümlenin başında büyük harf olması gerekirdi, yani “Güneş” diye başlamalıydı. “güneş sımsıcak ışınlarıyla bizi ısıtıyordu?” cümlesindeki soru işareti yanlış. Çünkü bu bir soru cümlesi değil, bir bildirme cümlesi. Bu yüzden sonuna nokta konulmalı.
Adım 3: “birden değişime uğradığımı fark ettim.” cümlesinin sonundaki nokta doğru. “buhar olmuşum ve uçuyordum.” cümlesinin sonundaki nokta da doğru. “Su olmaktan buhar olmaya geçince çok hafif-lemiştim” cümlesindeki “hafif-lemiştim” kelimesi satır sonuna geldiği için “hafiflemiştim” şeklinde yazılır. Satır sonu kesmesi doğru yapılmış.
Adım 4: “bu nedenle durmadan yükseliyordum.” cümlesinin sonundaki nokta da doğru.
Sonuç:
Düzeltilmiş metin şöyle olmalı:
Önceleri denizde bir damla suydum, benim gibi sayıla-
mayacak kadar çok arkadaşım vardı orada. Bir yaz gü-
nüydü. Güneş sımsıcak ışınlarıyla bizi ısıtıyordu. Birden
değişime uğradığımı fark ettim. Buhar olmuşum ve uçu-
yordum. Su olmaktan buhar olmaya geçince çok hafif-
leşmiştim bu nedenle durmadan yükseliyordum.
7. ETKİNLİK
Aşağıdaki zıt anlamlı kelimeleri eşleştiriniz. Eşleştiremediğiniz kelimenin zıt anlamlısını noktalı kutucuğa yazınız.
Çözüm:
Bu etkinlikte bizden istenen şey, verilen kelimelerin zıt anlamlılarını bulup eşleştirmek. Bazı kelimelerin zıt anlamlıları kutucuklarda olacak, bazıları ise olmayacak. Olmayanların zıt anlamlısını da biz kendimiz bulup yazacağız. Zıt anlamlı kelimeler, birbirine tamamen ters anlam taşıyan kelimelerdir, unutmayalım.
Adım 1: İlk olarak kutucuklardaki kelimelere bakalım: yanlış, fakir, şişman, ince.
Adım 2: Alt sıradaki kutucuklardaki kelimeler ise: zayıf, temiz, kalın, doğru, zengin.
Adım 3: Şimdi eşleştirmeye başlayalım:
- Yanlış kelimesinin zıt anlamlısı doğru‘dur. Bu ikisini eşleştirebiliriz.
- Fakir kelimesinin zıt anlamlısı zengin‘dir. Bunları da eşleştirelim.
- Şişman kelimesinin zıt anlamlısı zayıf‘tır. Bu ikisini de eşleştirelim.
- İnce kelimesinin zıt anlamlısı kalın‘dır. Bu ikisini de eşleştirebiliriz.
Adım 4: Gördüğün gibi, tüm kelimelerin zıt anlamlıları kutucuklarda mevcutmuş. Yani noktalı kutucuğa bir şey yazmamıza gerek kalmadı. Ama eğer olmasaydı, örneğin “temiz” kelimesinin zıt anlamlısı “kirli” olurdu ve onu yazabilirdik.
Sonuç:
Eşleştirmelerimiz şu şekilde olacak:
- Yanlış <—-> Doğru
- Fakir <—-> Zengin
- Şişman <—-> Zayıf
- İnce <—-> Kalın
Temiz kelimesinin zıt anlamlısı da kirli‘dir, ancak bu kelime eşleştirme kutucuklarında yoktu.
Umarım bu açıklamalarım sana yardımcı olmuştur. Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin! 😊