5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 106

Harika bir soru! Medya okuryazarlığı günümüzde çok önemli bir konu. Gel şimdi bu görseldeki soruları bir Sosyal Bilgiler öğretmeni olarak birlikte adım adım analiz edelim ve çözelim.

Soru: Niçin böyle bir fotomontaj yapılmış olabilir? Fotomontajı yapanlar nasıl bir algı oluşturmak istemiş olabilirler?

Merhaba sevgili öğrencim. Bu soru, aslında iki bölümden oluşuyor ve bizden bir fotoğrafın neden değiştirildiğini ve bu değişiklikle insanların ne düşünmesinin istendiğini bulmamızı istiyor. Haydi adım adım gidelim ve bu gizemi çözelim.

Unutma ki, medya bazen gerçekleri olduğu gibi göstermek yerine, olayları kendi istedikleri gibi yorumlayarak bize sunabilir. Buna “algı yönetimi” diyoruz. Bu fotoğraf da bunun harika bir örneği.

1. Soru: Niçin böyle bir fotomontaj yapılmış olabilir?

Bu soruyu cevaplamak için önce sahte ve orijinal fotoğraflar arasındaki farkı ve bu farkın ne anlama geldiğini anlamalıyız.

• Adım 1: Fotoğrafları Anlayalım
  Metinde bize verilen bilgiye göre, soldaki sahte fotoğrafta, Edirne’yi ele geçiren Bulgar komutan, şehrimizi kahramanca savunan komutanımız Şükrü Paşa’ya kılıcını geri veriyor. Tarihte ve savaş kültüründe bir komutanın kılıcını teslim etmesi yenilgiyi kabul etmesi, kılıcının kendisine geri verilmesi ise düşmanının bile onun cesaretine ve kahramanlığına duyduğu büyük saygıyı gösteren çok onurlu bir davranıştır. Sağdaki fotoğraf ise bu olayın hiç yaşanmadığını, orijinal fotoğrafın farklı olduğunu gösteriyor.
• Adım 2: Nedenini Düşünelim
  O dönemde Edirne’nin kaybedilmesi, Osmanlı Devleti ve halkı için büyük bir üzüntü ve moral bozukluğu kaynağıydı. Yani bir yenilgi söz konusuydu. İşte bu fotomontaj, bu yenilginin olumsuz etkisini azaltmak için yapılmış olabilir.
• Adım 3: Sonuca Varalım
  Bu fotomontaj, yaşanan askeri yenilgiyi bir “onur” ve “kahramanlık” hikayesine dönüştürmek için yapılmıştır. İnsanlara “Evet, şehri kaybettik ama komutanımız o kadar kahramanca savaştı ki düşman bile ona saygı duyup kılıcını iade etti.” mesajını vermek amaçlanmış. Böylece halkın moralini yüksek tutmak ve yenilginin utancını hafifletmek hedeflenmiş.

2. Soru: Fotomontajı yapanlar nasıl bir algı oluşturmak istemiş olabilirler?

Bu soru, ilk sorunun devamı niteliğinde. “Algı oluşturmak” demek, insanların bir konu hakkında belirli bir şekilde düşünmesini sağlamak demektir. Bakalım burada hangi algıyı oluşturmak istemişler.

• Adım 1: Hedeflenen Duyguyu Bulalım
  Yenilgi haberi insanlarda üzüntü, öfke ve umutsuzluk yaratır. Fotomontajı yapanlar bu duyguları değiştirmek istiyorlar.
• Adım 2: Oluşturulmak İstenen Algıyı Listeleyelim
  Bu sahte fotoğrafı gören birinin şunları düşünmesi istenmiş olabilir:
  • Kahramanlık Algısı: “Komutanımız Şükrü Paşa ne kadar büyük bir kahramanmış!”
  • Saygınlık Algısı: “Ordumuz ve komutanlarımız o kadar saygın ki düşmanlarımız bile önlerinde eğiliyor.”
  • Onurlu Yenilgi Algısı: “Bu bir yenilgi değil, onurlu bir mücadeleymiş.”
  • Milli Gurur Algısı: “Kaybetsek bile gurur duyacağımız şeyler var.”
• Adım 3: Genel Amacı Belirleyelim
  Sonuç olarak, fotomontajı yapanlar, kamuoyunda yani halk arasında yenilginin olumsuz etkilerini silip, yerine milli gururu ve kahramanlık duygularını öne çıkaran bir algı oluşturmak istemişlerdir. Gerçek bir olayı, insanları belirli bir yönde etkilemek için değiştirmişlerdir.

Umarım açıklamam yardımcı olmuştur. Gördüğün gibi, medyada karşılaştığımız her bilgiye ve görsele hemen inanmamalı, her zaman sorgulayıcı olmalıyız. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip etmeliyiz!